Page images
PDF
EPUB

EXTRAITS

DU

MISSALE MORINENSE.

Le Missale Morinense, ms. de la bibliothèque d'Ipres, se compose de deux volumes in-folio, sur vélin. Il a été écrit du temps de Henri de Lorraine, évêque de Térouane (1457—1485). On lit au dernier feuillet du tome premier.

« Seviente inter Cesaream majestatem gallorumque regem bello, ecclesia Morinensis, que inter belgicas non postrema habenda erat, anno 1553, (prob dolor) funditus dele ta, et oppidum ipsum solo equatum fuit, totaque ejus supellex militibus in predam cessit: dampnum sane nullo umquam tempore resarciendum, nunquamque satis deplorandum. Inter que spolia, hoc insigne missarum volumen, impensis quondam Henrici à Lotharingiâ, quondam Morinensis episcopi, conscriptum, ipsi milites diripuerunt; verum studio indefatigabilique cura nonnullorum cjusdem ecclesie beneficiatorum domus Dei decorem suis privatis comniodis anteferentem, effectum est ut ex militum faucibus non exigua mobilium ecclesiae predicte pars redempta reciperetur. Curatum itaque ut ad priorem ccclesiam hoc quoque volumen feliciter reverteretur, hac cum spe, quod pro recuperantibus oratio ad Dominum Deum enixe fundetur. »

On lit à la fin du deuxième volume.

« Perniciosus bellorum furor in solos mortales sevire non contenlus, in delubra quoque et Dni. Dei templa grassari non veritus est. Anno

siquidem 1553, post diuturnam obsidionem, civitate Morinensi, antiquorum episcoporum sede, capta et tandem solo equata, templum Deipare virginis nobilissimum divorum delubrum non absimilem sortitum est fortune injuriam, prorsusque deletum fuit. Nec interim ab ejus preciosis mobilibus divorum thecis, chartis, librisque temperatum, quinimo omnia direpta et in predam acta fuerc. Quod cum hec gererentur, animadvertentes ejusdem ecclesie beneficiati aliquot in partibus Cesaree Majestatis degentes spolia undequaque dispersa colligere et ad ecclesie jus proprietatemque reducere non obmiserunt, ut quocumque loco collegium postea transferretur illic saltem esset supellex divino cultui necessaria, quod quidem istud Missarum insigne volumen lacerum , priusque incultum, deinde vero magnis impensis reparatum et restitutum facile testabitur; utentium probitas Deum precibus sollicitet pro venia recuperantibus impartienda. »

EPISCOPATES IPRENSIS.

ERECTIO EPISCOPATÜS.

1559.

Paulus episcopus, servus servorum De¡, ad perpetuam rei memoriam.

Dignum, quin potius debitum arbitramur in irriguo militantes ecclesiae agro novas archiepiscopales et episcopales sedes et ecclesias plantare, ut per hujusmodi novas plantationes popularis augeatur devotio, divinus cultus efflorcat et animarum ipsarum salus sequatur, ac loca insignia, ea praesertim quorum incolae, benedicente Domino, multiplicati noscuntur, dignioribus titulis et condignis favoribus illustrentur, ut propagatione novarum sedium, venerabiliumque praesulum assistentiâ, regi

mine et doctrina suffulti cum apostolicae auctoritatis amplitudine et orthodoxae fidei augmento populi ipsi proficiant semper in Domino. —

Iprense itaque oppidum in civitatem erigimus ac in ea sic erecta, ecclesiam S. Martini, S. Augustini canonicorum regularium, Iprensem in cathedralem scientia, consiUo et potestate ac auctoritate et tenore praemissis, erigimus, pro creando episcopo, qui ei praesit et in cathedralis ecclesiae formam erigat, ac jurisdictionem episcopalem, aliaque omnia quae ad ordinem et munus episcopale pertinent, exerceat. Eidem civitati in perpetuum concedimus et assignamus pro sua dioecesi Iprensi, territorium decem oppidorum cum interjacentibus pagis, longitudinis 42, latitudinis 33 millium passuum italicorum. Mechliniensi (porro) archiepiscopatui Iprensem civitatem civesque attribuimus et pro ejus Metropolitana provincia statuimus, ipsamque sic erectam cathedralem ecclesiam, eumque, qui pro tempore fuerit ipsius episcopus, pro suffraganeo ejus qui pro tempore fuerit Mechliniensis archiepiscopus, qui ut membra capiti, sic eidem archiepiscopo Metropolitano jure subjectus sit. —

Eidem autem Philippo, ejusque successoribus, qui pro temporee jusdem regionis in temporalibus Domini extiterint jus nominandi personas idoneas ad Iprensem ecclesiam, per nos et R. pontificem (qui pro temporc fuerit) in episcopum ad nominationem hujusmodi instituendum, in perpetuum reservamus et concedimus.

Datum Romae ad S. Petrum anno incarnationis Dominicae M. D. Lix, 4° idus maii, pontificatus nostri aimo nn (1).

Cum hac bulla ad Belgas rediit eximius D. Franciscus Sonnius, una cum eo nuncius apostolicus nomine Salvator, episcopus Clusinensis, eum mandato summi pontificis ut per suos fideles provincias exactius in episcopatibus et dioecesibus partiri curaret rex catholicus. Hanc autem provinciam in humeros Rml D. Antonii Perenotti, Viglium Swichemium, concilii praesidem, Philippum Nigri et Franciscum Sonnium, protonotarium apostolicum deposuit. Hi itaque sedulo, crebriusque negotio

(1) Auctor fragmenta tanlum affert e bulta quae reperitur apud Miraura.

incumbentes, partitionem tandem Romam ad summum pontificem mi

serunt.

Itaque rex cogitans in Hispaniam revertí, comitia principum aurei velleris aliorumque magnatum indixit, cum quibus perhumanè conversatus ac collocutus, nicb.il priùs, nichil carius praecommendavit quàm fidem catholicam sartam tectam mordice tuerentur contrà omnes novatores; ac toti quidem ditioni Belgicae praefecit Margaritam, sororem suam, uxorem Octavii ducis Parmensis, cui ex Italiâ Gandavum venienti occurrit Philippus rex, mense augusti. Deindè comiti Egmondano Flandriam simul et Artesiam gubernandam tradidit, alias aliis magnatibus provincias divisit.

Rebus ità compositis, comparatâ antè discessum classe magnarum navium, vu kal. sept. commodam nactus tempestatem, Vlissingâ solvens in Hispaniam renavigavit mandans novissimis et gravissimis verbis omnibus, praesertim provinciarum satrap is recens constitutis, eum comitantibus, S. R. ecclesia e fidem ct religionem servarent; ex multâ siquidem Belgarum instantiâ victus, Hispanos sccum abduxit. atque ità nunquàm Belgœ tàm clari, tam cclsi, tamque famosi fuere quàm hoc sœculo et tamen nunquàm tàm ingrati, nunquàm tàm rebelles Deo inprimis, per quem regnant reges; Christo, regi pacifico; summo ejus in ecclesiâ vicario et ipso clementissimo regi Hispaniae tam perfidi fuèrunt. Ingratitudinem imprimis aperuerunt exortis plurium contrà erectionem episcopatuum querelis non resistendo. Nam ii difficultatibus (instigante invido satanâ) non visibiliter opposuêre (ut catholicos principes decebat) rationes catholicas ct commoda quibus fruerentur populi ex iis qui singulos episcopatus essent gubcrnaturi, faciliusque divisum tantum gregem à pluribus quàm ab uno aut altero provisum iri. Denique, quidni, divisis modô in singulos fermè rectores excellentes et fideles (ut rex putabat) viros, provinciis, quidni, inquam, cum aequâ vestrâ pace dividat eos in episcopos, ut hi animas eruditas Christianâ sapientiâ salvarent Dei gratiâ praediti, illi corpora protegerent? Contrà hanc sanè sanctam regis voluntatem ad cleri populique Belgici utilissimos ac uberrimos proventus injustissimè

« PreviousContinue »