Page images
PDF
EPUB

ne prirao jam diluculo raperetur ad mortem, priusquam communicasset. Sacro itaque peracto communicavit. Rogavit exinde comes Revm D. quamnam illi orationem commendaret in ipso jam supplicii loco dicendam? Respondet R8 D. se illi potiorem commendare non posse quam quae ab ipso Salvatore nostro et advocato nobis commendata est omnibus, orationem scilicet Dominicam: Pater noster ete. Idem sane, subinfert comes, et mihi videtur, proinde obsecro te, Rev° D., ut ibidem una orationem hanc recitemus. Nec prius a me discedas quam manus indicio discedendi signum dedero. Annuit episcopus. Rursum rogat: Quid tibi de me videtur, Pater, putasne me jam ut bonum christianum moriturum? Tu nunc omnia mea nosti, meque totum quid sim, qualisque fuerim manifeste perspicis. Respondit fiducialiter Rmu' episcopus: Nullo modo dubites quin apud optimum Deum misericordiam sis inventurus. Confide tamen et in illo firmissimam habe fiduciam, illique te totum committe. Vere, ait comes, ego jam multa in illo carcere didici, quae nunquam antea potui advertere. Et sane quam possum maximas Deo optimo gratias habeo, qui mihi hoc poenitentiae tempus etmeipsum recolligendi opportunitatem hoc in articulo concessit. Ego, Rm0 D. in multis jam antea vitae periculis varia per loca versatus fui, in quibus sane, ut nunc sentio, damnabiliter periissem, nise me bonus Deus ad hoc tempus reservasset. Miscebat subinde quidem sermonem de uxore sua, de liberis; at Rma': Depone, inquit, obsecro jam omnes hujusmodi curas et cogitationes, istae enim te a bono tuo fine plurimum impedient. Deo soli te, tuaque omnia committe, Illum solum jam prae oculis habe, ad illum enim jam tendis. Tum comes, 6 vere, inquit, quanta est humanae vitae miseria! quae cum se totam Deo creatori suo committere vellet, deque Illo solo cogitare contendit, ab uxore et liberis vel invita distrahitur et avellitur.

Post hujusmodi habitos sermones, videns sibi tempus adhuc suppetere, scripsit proprie manu binas Jitteras, unam ad Regem, ad ducem alteram; in utrisque pro uxore et liberis deprecabatur. Quas ad regem scripserat, episcopum rogat ut una cum suis ad regem mitteret, quod

se fàcturum episcopus promisit, Illarum quoque exemplar descripsit et ad Viglium transmisit:

Sire, j'ay entendu ceste matin la sentence quil a pleut à V. M. faire décréter contre moy et combien que jamais mon intention nat este de rien traicter ny faire contre la personne ni service de V. M. ni contre nostre vraye, anchiene et catholicque religion, si est ce que je prend en patience quil pleust a mon bon Dieu de menvoier et si jay durant ces troubles conseillé ou permis de faire quelque chose quil semble aultrement, cest at esté tousiours avecq une vraye et bonne intention au service de Dieu et de V. M. et pour la nécessité du temps: parquoy je prie V. M. me les pardonner et avoir pitié de ma pouvre femme et mes enfans, vous souvenant de mes services passées et sur ceste espoir me dois recommander a la misericorde de Dieu. Prest a mourir de Bruselle cest 5e jour de juing 1568.

De V. M. le tres humble serviteur et loyal vassal. Lamoral- D'egmont.

Absolutis litteris cum Rmo D. iterum colloquitur. Rogat: Ecquid illi in supplicii loco ad populum dicendum esset? Respondet episcopus, nil illic ad populum loqueretur; partim quia ex populo paucissimi audirent propter hispanum militem, qui circà supplicii locum frequens adstabat, partim quia si audirent, ejus tamen verba variè homines interpretarentur, unusquisque juxtà suum sensum sine ulla prorsus audientium fructu. Ità jàm se ad mortem paraverat comes ut diploidem ac indusium à collo usquè ad scapulas resecari in cubiculo fecerit, ut in supplicii loco quam minima foret mora. Evocatus itaque cum esset undecima ante meridiem sequentis diei, qua e fuit Vigiliâ Pentecostes, ad supplicium, ab Hispanis invasus est, ac brachia illi ex more ligare volentibus, revoluta togâ, ostendens quomodô se spontè ad mortem praeparâsset, impetravit ut brachiis, manibusque liberis ad fornicem spectabilem tenderet. Progrediens igitur unà cum Rmo

D. Iprensi a Iatere sibi semper assistente, in ipso progrcssu Psalmum: Miserere mei recitavit. Ubi jam in ipsum aptum supplicii Iocum ventum esset, statim positis genibus, episcopo quoque cum ipso genibus provoluto simul orationem dominicam recitarunt. Ea recitata, assurgentem episcopum rogat comes ut una adhiic vice repeterent, quod cum secunda et tertia vice repetiissent, mox accepta ab episcopo benedictione surgit, statimque cruce se signans et oblatam sibi crucis imaginem identidem exosculatus super pulvinar, quod holosericum nigri coloris positum erat, genua flectit, junctisque manibus alta voce ait: In manus tuas, Domine, commendo spiritum meum. Mox data per manus quidem retro flexionis signatione, egreditur RTM" D. Iprensis. Comes interea e vestigio piliolo albo e maniea accepto oculos obvolvit, statimque revoluta deorsum toga, junctis iterum manibus quasi oraturus spiculatorem constanter exspectat, qui caput comiti amputavit Ejus animae propitietur Deus. Amen. » Hactenus Stapletonius. Erat hic in omnium Belgarum amore et ideo ejus necem magno prosecuti fuerant luctu. Omitto quod aliqui linteola sanguine ejus intingerent. Sic etiam comiti Hornano caput amputatum. Obiit aetatis 46 annorum comes Egmontius, relictis ex uxore Sabina Bavarica undecim liberis. Ab anno 13° Caroli V exercitum secutus, aurei velleris equcs ab eodem creatus, tantae virtutis ut legatus gallicus fertur scripsisse ad regem Carolum: Vidisse se in Bruxellensi foro decussum illum verticem cujus virtute bis Gallia contremuit: nimirum ad Sm Quintinum et Gravelingam.

Reversus R""" D. Ipram ad Synodum, quam indixerat se accinxit, prout colligitur ex epistola D. Praepositi Eversamensis ad Episcopum hoc anno, in qua sic se excusat: « Revidissem celsitudinem tuam in proxima Synodo Ipris, si per corporis imbecillitatem licuisset. » Atque itii opinandum est ad hanc omnes abbates et praepositos, aliosque de more decanos et colligatos praelatos fuisse vocatos, ibique post tantam ventorum turbinem resumpto spiritu novo, plaeraque pia fuisse statuta contra corruptos mores cleri et populi Et hanc quidem morum reformationem quam episcopus moliebatur refcrt Provengier: Episcopus liben

ter, seriôque reformasset quaedam monasteria et eâ de causa omnem impendebat operam, sed nullo cum fructu.

Hocce anno constituti advocatus D. Joannes Van Lichtervelde, dominus de Crois; Proseabini Joannes Van Haelewyn, dominus De Voxvrye; Gislenus Bulteel, dominus de Clyte, Christianus Renier, Joannes Van der Mecrsch: quœstor spicaria e ditionis Iprensis, Alphonsus Hanncron, Nicolaus Immeloot, Petrus De Schildere, Angelus Cabillau senior, magister Ambrosius Rolant, doctor medecinae, Jacobus Balde, filius Francisci, Egidius Annoot, Nicolaus Bommare. Capitaneus porrô wallonum erat D. De la Motte, Brugensis, dominus de Provene.

Gislenus, posthàc suffectus in locum Joannis De Visch, praepositus judiciarius, fecit Ipris in foro quemdam Joannem, nomine Hanshooge Van Zctte, qui tres et viginti siccâ suâ, latrocinio homines è medio sustulerat, hisce affici pœnis: Primo poni suprà veham in modum crucis burgundicae et omnia membra contundi et dehinc enervatum ac elumbem super rotam volvi adhúc spirantem atque ibi gravi ferro collum feriri et demùm vehi ad locum altioris justitiae.

Die 16* julii, nocte horâ 114, nebulones geusii totam incenderunt templum de Kemmelâ cum domo parochi.

Quintâ augusti agebatur sacra processio Ipris publica è S. Martini ad S. Jacobi cœmiterium trans forum veterarium, omnibus exponentibus secnas oculis speciosas ac jucundas ob partam in Frisiâ victoriam contra principem Orangia e Ludovicum. Ipsâ festivitate S. Crucis in septembri ultra Bellam capti à vigiliis agrariis rusticis, vigilias agentibus, duodecim latrones grassatores qui presbyteros trucidaverant, eorumque aures prœsciderant, quorum capitaneus Joannes Kamerlynk^ et Ipras adducti ad Gislenum Everardi; quorum aliquos laqueo, alios gladio, alios incendio è medio sustulit. Duo ex illi vivi combusti sunt cum baculis ad ora impositis, quôd indigni qui loquerentur. Tres supra burgundicam crucem positi, quorum membra ad mutilationem contusa et ad rotam cum vomere fracta et demùm singuli suprà axem proveeti ad mortem suprà pegma et ad locum supplicii, quem JVidkcn vocant,

advecti. Joannes Kamcrlynk ductus est minorem per circuitum ad caudam equinam fixus et virgis exceptus, tum candentibus forcipibus corpus cjus cruciatum, abscissis auribus et ad palum ligatum positus supra fornicem spectabilem sub piceo doleo igncas distillante supra eum gultas, circa eum structo lento igne, dignam sumens pro flagitiis poenam, consumptus cst. Hic erat per totam West-Flandriam terra et unda famosus, dictus capitancus Iatronum, diu noctuque grassando per agros et sylvas. Aliorum nomina qucedam punitorum sunt, Longues Nicolaus, Pucr de Muelebeke, Baltinus Nantkins, ex quibus postremus multorum sacerdotum proesciderat aures et ideo veha vimmea tractus est et abscissis auribus, ac mamillis candentibus forcipibus avulsis, vivus stillicidiis piceis adustus est.

22* septembris Gislenus Everardi fecit virum decollari ad zalam Iprensem et adhuc sex alios in foro, mulierem suspendi ante domum Bezantinam, ore ejus Iinteo oppilato, quod esset secta? anabaptisticae.

Dissipato Orangii, cunctatione Albani, exercitu, cui plures Belgae sua nomina dederant, qua de causa non mediocriter Albanus turbabatur. Veriti ergo ne in manus Albani dilaberentur, simul conglomerati per West-Flandriam, in sylvis Niepensi, Poperingensi aliisque scse abdebant, unde et Gcusae-sylvestres (Bosch-Geuzen) sunt nominati. In ecclesiasticos, pastores, officiales rcgios insiliebant, quosmembris, auribusque detruncabant et occidebant. E6 Albanus misso milite impedire conatus est, sed vidcns esse frustraneum laborem, omnibus rusticis mandavit ut se, suorumque pastorum corpora et facultates armis tuerentur, eorumque bona restituerentur, eo secundum quod judex aestimabit pretio. Id fecere boni quidam viri in West-Flandria, illos, ad fores eorum noctu vigilando, conservantes, vel per viam cum armis comitando.

« PreviousContinue »