Page images
PDF

rfuo honori tuisque meritisa vir clarissimea hanc novam Salustii editionem dedieavia ut summæ meæ adversus fli e reverentiæ aliquod exstaret monumentum. cum enim paucis abhinc annis non minus fama ingenii clarus quam eruditionis atque doctrinæ laude nobilitatusj germania peragrata nelvetiam ipsamque Sasiliam adiissesa coram nobis probastia quantum ornatum ingenio scientiæque afferat animi candor morumque elegantia fru quidem in clarissima Musarum sede collocatusa toti fere nritanniæ ad antiquitatis studia novo ardore suscipienda colendaque facem praetulistia rlle otii litterati auctorem atque suasorem tamquam patrem veneratur studiosa iuventusa lll uum nomen doctissimi labores æternæ gloriæ commendarunt Sed tantam illam dignitatem atque amplitudinem non superbia et arrogantiao sed animi moderatione atque pudore tueris. ltaque quæ honori-s insignia alii prima habuerunta ad quæ summis laboribus atque periculis contenderunta ea rliu despicere et pro nihilo putare videris llli enim laudis studio trahuntura sed tanta rllua est modestia tantaque comitate condita gravitasj ut laudum rlluarum præconia prohibeas et novis usque meritis et beneficiis animos hominum rllibi coneilies atque devincias. lla vis humanitatis est uem ræstantissimum studiorum a q P antiquitatis fructum percipiunta qui casta mente numen Musarum adorant. quodsi igitur humanitatis præcipua pars est honestissimum quemque complecti atque ita a minoribus amaria ut simul a principibus diligarea profecto rfua felicitas summis laudibus celebranda esta qui in omni genere doctrinæ et litterarum studio versatus id assecutus es ut 1 1

rlluum nomen omnibus earum sita nullam habeat invidiam.

Sit igitur rr ua vitaa quam in præelaris laboribuso in optimis studiisa in bene faeiendoa in bene merendo consumisa omnibus bonis cumulataa quæ viris honestis et sapientibus contingere possunt cuius quidem voti ut me eompotem faciata neum optumum maxumum omnibus reeibus oro et obseero.

P

[ocr errors]
[ocr errors]

quid in hac nova Salustii editione secutus sim et quæ mei consilii ratio fuerit. paucis exponam. ld igitur potissimum mihi fuit propositum ut. cum per hos proximos viginti annos multorum virorum doctorum studia in hoc scriptore edendo elaborarint. et satis longum temporis spatium elapsum sit. ex quo primam eius editionem evulgavi . Salustium iterum iterumque retractatum ederem quam emendatissimum ouod quidem consilium ut prospere cederet. non modo varias librorum manu scriptorum lectiones sæpius inter se contuli et comparavi . sed etiam interpretum coniecturas et explicationes denuo excussi. ut quod maxime probabile esset reciperem et. in quantum fieri posset. integritatem orationis Salustianæ ubique restituerem. lit præcipuam quidem curam in codice nasiliensi primo diligentius examinando adhibui eiusque laboris fructum cepi maximum. quod et verborum ordo. qui multis locis turbatus fuerat. restitutus est. et novæ lectiones satis multæ inventæ sunt. quæ adhuc aciem oculorum fugerant.

n

[ocr errors]

Præterea multos novos libros inspexi. quos enumerare longum est. neque operæ pretium duco. quippe ex quibus nihil novi adiumenti ad emendandum Salustium accesserit. ld solum lucri fecimus ut quod iam olim suspicati eramus. novis utique argumentis confirmaretun codicem Pasiliensem primum omnium librorum manu scriptorum longe esse præstantissimum. Sed ut certa via atque ratione opus institueretur. primum quæ de Salustii vita et scriptis constanti antiquitatis memoria et certissimis veterum scriptorum testimoniis satis explorata videbantun breviter exposui omissis omnibus. quæ meris suspicionibus et coniecturis continentur. lmportunis enim et audacibus argutiis. quibus multi interpretes scriptores magis onerarunt quam illustrarunt. finis aliquando ponendus est. contra melius visum iudicia veterum Srammaticorum intexere. quippe ex quibus et certissimam normam atque regulam eruere possis. ad quam omnis de Salustiana oratione disquisitio dirigatur. et optime intelligas. quem dignitatis locum scriptor ille in litteris Latinis tenuerit. liis præmissis omnibusque. quæ ad rectius de Salustio faciendum iudicium pertinere videbantun diligenter expositis. ipsos auctoris libros. catilinam lugurtham. atque orationes et lipistolas ex l-listoriarum libris excerptas emendatius edidi. Sed ne quid desideraretun quod aut ad Salustii orationem illustrandam aut ad eius ingenium moresque explanandos facere videretuly lipistolas quas Salustius ad cæsarem senem de ordinanda re publica scripsisse fertur. ad exemplar vaticanum expressas. præterea lnvectivas ciceronis et Salustii. quæ dicuntur. ipsamque Porcii Latronis. ut falso perhibenL

lleclamationem in catilinam iterum typis exscribendam curavi. sequuntur minora Salustii fragmenta. denuo examinata. multis locis emendata et passim melius disposila. Ad calcem libri addere placuit veterum llistoricorum llomanorum. qui inde ab antiquissimis temporibus usque ad Augusti ætatem lloruere. reliquias a carolo Ludovico llothio. viro mihi amicissimo et communitate studiorum conjunctissimm qui in nova hac Salustii editione paranda utilissimam operam mihi commodavit. collectas. auctas. emendatas et apte dispositas. ita ut omnia veteris llistoriæ llomanæ monumenta inde a a Pabio Pictore usque ad lfilum Livium modicum corpus conficiant. utilissimum harum litterarum cultoribus instrumentum. cuius ope de flistoriæ llomanæ initiis et incrementis rectius iudicium facere possint. ln Adnotatione critica omnia loca diligentius examinavi. ubi lectio dubia esse videbatur. sive ab auctoritate codicis nasiliensis recedendum locusque coniectura sanandus fuit. sive reliquorum interpretum inventa impugnanda et reiicienda esse putabam oua quidem in re hoc instituto usus sum. ut integra codicis basiliensis lectio cum notabiliori optimi cuiusque libri discrepantia exhiberetur. Sed quam habuerim regulam. qua in oratione Salustii vera et falsa iudicarentun optime ex commentario de proprietate slili Salustiani intelligetun in quo toto eius dicendi genere examinato. omnia collegi. quæ ad Salustianæ elocutionis rationem explanandam facere videbantur. Accedunt denique lndices. primum historicus. rerum et nominum. qui memoriam rerum gestarum retineretg tum grammaticus. quo verborum copia. collocatio et conformatim sentemiarum ornamenta et dictionum ratio contineretur. cum

enim de singulis verbis eorumque structuris plurima obser

« PreviousContinue »