Page images
PDF

non etiam sororis filiam; aut amitam uel materteram, quamuis eodem gradu sint. eam denique, quae nouerca uel priuigna, uel quae nurus uel socrus no

stra fuit, ducere non possumus. 7 Si quis eam 5 quam non licet, uxorem duxerit, incestum matrimonium contrahit. ideoque liberi in potestate eius non fiunt, sed quasi uulgo concepti spurii sunt.

8 Conubio interueniente liberi semper patrem secuntur: non interueniente conubio matris condi10 tioni accedunt, excepto eo, qui ex peregrino et ciue

Romana peregrinus nascitur, quoniam lex Mensia ex alterutro peregrino natum deterioris parentis conditionem sequi iubet. 9 Ex ciue Romano et Latina

Latinus nascitur, et ex libero et ancilla seruus, 15 quoniam, cum his casibus conubia non sint, partus

temue eorum, quamuis eodem gradu sit, amitam uel materteram (.... ducere non possumus) Cuiacius in notis 2 eam denique uxorem quae nouerca ... fuit ducere Hotomanus apud P. Fabrum in not. eadēq: uxore nouerca ... fuit ducere Vat. ed. princ. eam quae (eamque Ber. eaque Verc.) nouerca ... fuit, uxorem ducere Collatio. Cf. Cuiacius Obs. XIII 16. eamque uxorem quae nouerca ... fuit, ducere Cuiacius in notis. uxorem eam, quae nouerca'... fuit, ducere Hugo 3. eandem quae nouerca... fuit, uxorem ducere Schillingius Diss. crit. p. 35. Cf. Lachmannus

3 uel quae (que Ber. quem Vind.) nurus Coll. uel norus Vat. uel nurus edd. Vip. uel socrus om. Vind. Coll. nostra om. Coll. 4 ea Vind. Coll. 5 incertum Vind. Verc. Coll. 6 matrimonio Verc. Coll. contrahi Vind. Verc. Coll. liberis Ber. Coll. potestatem Verc. Coll. eis Ber. Vind. Verc. Coll. 7 uulgo *** Vat. ortopádnu amicus Heimbachii (Leipz. Repert. 1843 III p. 104) concoepti Vind. Coll. spurii Coll. ed. princ. Vip. sperei Vat. sine patre Schillingius Diss. crit. p. 398 conubiữ ** interuenientē Vat. 9 secuntur Vat. 10 conditione Vat. eo] eum Vat. qui] quod Huschkius 11 añ *** Vat. in litura fortasse odo fuit Mensia] Aelia Sentia Puchta (Cursus d. Institutionen II p. 475 ed. 4) 12 nato Vat. deteriores parentes conditione Vat.

sequitur matrem. 10 In his, qui iure contracto matrimonio nascuntur, conceptionis tempore disceptatur: in his autem, qui non legitime concipiuntur, editionis : uel uti si ancilla conceperit, deinde manu missa pariat, liberum parit: nam quoniam non le-5 gitime concepit, cum editionis tempore libera sit, partus quoque liber est.

VI DE DOTIBVS 1 Dos aut datur, aut dicitur, aut promittitur. 2 Dotem dicere potest mulier, quae nuptura est, et 10 debitor mulieris, si iussu eius dicat: item parens mulieris uirilis sexus, per uirilem sexum cognatione iunctus, uelut pater, auus paternus. Dare, promittere dotem omnes possunt.

3 Dos aut profecticia dicitur, id est quam pa- 15 ter mulieris dedit, aut aduenticia, id est ea quae a quouis alio data est.

4 Mortua in matrimonio muliere dos a patre profecta ad patrem reuertitur, quintis in singulos liberos in infinitum relictis penes uirum. quodsi 20 pater non sit, apud maritum remanet. , 5 Aduenticia autem dos semper penes maritum remanet,

VI DE DOTIBVS] De dotibus, quas Gaius non tetigit hoc loco, plene disputat Vlpianus, ita quidem ut locus de patria potestate parum conuenienter interrumpatur. Cf. Schillingius Animadu. spec. I.

1 sequi Vat. contractu matrimoniü Vat. 2 tempore.disceptatur Lachmannus. tépore exceptat Vat. tempus spectatur ed. princ. tempus expectatur Schillingius 3.6 legitimae Vat. 5 quoniam (qm) Vat. ed. princ. quamuis ed. cum not. Cui. Fabrot., corr: Cuiacius in not. post. quemadmodum Cuiaciana b 9 dox Vat. semper, ut semel monuisse, sufficiat proæmittit Vat. 11 item Aleander in Gai Epit. II 9, 3. Schillingius Diss. crit. p. 7 89. Animadu. II p. 62 sq. institutus Vat. ed. princ. 15 añt Vat. ea quam Hugo 1. C. A. p. 1604 16 que Vat.

18 muliere *** dox Vat. 20.22 paenes Vat. 21 rémanet Vat.

[graphic]

praeter quam si is qui dedit, ut sibi redderetur, stipulatus fuit: quae dos specialiter recepticia dicitur.

6 Diuortio facto, siquidem sui iuris sit mulier, ipsa habet actionem, id est dotis repetitionem, 5 quodsi in potestate patris sit, pater adiuncta filiae

persona habet actionem: nec inter est aduenticia sit dos, an profecticia. 7 Post diuortium defuncta muliere heredi eius actio non aliter datur, quam

si moram in dote mulieri reddenda maritus fecerit. (10 9 8 Dos si pondere, numero, mensura continea

tur, annua , bima, trima a die redditur: nisi si ut praesens reddatur, conuenerit, reliquae dotes statim redduntur. ibbo's role

305 9 Retentiones ex dote fiunt aut propter libe15 ros, aut propter mores, aut propter inpensas, aut propter res donatas, aut propter res amotas.

10 Propter liberos retentio fit, si culpa mulieris aut patris, cuius in potestate est, diuortium factum sit: tunc enim singulorum liberorum nomine

in 1 Fortasse reddatur et statim fuerit uel sit. Cf. u. 12

2 fuerit Hugo I. C. A. p. 1604. sit Bluntschelius 4 actionem ed. princ. actione Vat. actionem rei uxoriae Hugo (Ciu. Mag. IV 395), et simul proximis id est dotis repetitionem resectis olim P. Faber in not. id est) ad Schillingius 5 adiuncta edd. cum not. Cui. adiunctae Vat. ed. princ. 6 actionem P. Faber. actionem reuera Vat. ed. princ. actionem rei uxoriae Cuiacius in notis. rei uxoriae eieci ut glossema: sed uide Schillingium aduentitia Vat. 8 mulierem Vat. 10 numerü Vat. 11 annuabi matrima adie Vat. annua bima trima die ed. princ. Cf. VI 13 redditur Hugo (Ciu. Mag. IV 396). reddetur Val. ed. princ. nisi si ed. princ. nisi Si Vat, nisi Böckingius i 12 relique Vat. 14 Retenteones Vat. . aut propter liberos ed. princ. inclin. litt. Cuiaciana 1. omisit Vat. Vide supra

sextae retinentur ex dote: non plures tamen quam tres. sextae in retentione sunt, non in petitionė. :· 11 Dos quae semel functa est, amplius fungi non potest, nisi aliud matrimonium sit.

12 Morum nomine, grauiorum quidem sexta reti-15 netur, leuiorum autem octaua. grauiores mores sunt adulteria tantum, leuiores omnes reliqui. 13 Mariti mores puniuntur in ea quidem dote, quae a die reddi debet, ita ut propter maiores mores praesentem dotem reddat, propter minores senum men- 10 sum die. in ea autem, quae praesens reddi solet, tantum ex fructibus, iubetur reddere, quantum in illa dote, quae triennio redditur, repensatio facit,

1 sexte Vat. 1 $99. Verba distinxit post Hugonem (Ciu. Mag. IV 396 sq.) Heimbachius (über Vip. Fragm. p. 25 sq.) Cf. Leipz. Repert. 1843 III p. 104. tres sexte in retentione sunt. non in petitione dox Vat. tres sextae in retentione sunt, non in petitione. Dos ed. princ. tres sextae in retentione sunt, nam in petitione dos Klenzius : quo de uide Lachmannum, et ipsum Klenzium (Zeitschr. f. gesch. R. W. IX 231 sq.). tres. sextae in retentione sunt, nec ea retentione dos ... fungi potest Huschkius. tres. sextae ... petitione. nam dos secundum Lachmannum Böckingius. Vide etiam Schillingium (Bemerk. üb. R. R. G. p. 371)

4 aliud ed princ. alium, Vat., Lachmannus 5.6 sexta retinetur Cuiacius Obs. XIX 30. sextae (sexte Vat.) retinentur Vat. ed. princ. 6 aut Vat. Cuiacius in notis. Cuiaciana b. item ed. princ. octauae Cuiacius in not. ' grauioris ** moris Vat. 7 adulteria ed. princ. adulterio Vat. adulterium prop. Böckingius 8 moris Vat. a die Vat. ed. princ. prob. P. Faber in not. annua bima trima die Cuiacius in notis. annua die Idem Obs. VII 20. Vtrum a die an ad diem an die uerum sit addubitat Lachmannus. ad diem Mommsenus. Cf. VI 8 9 ita ut Schillingius. Ita Vat. ed. princ. quod eicit Cuiacius in not. maiores (e corr. ex i) Vat. 10 reddat Vat. reddit ed. princ. 13 quae triennio Hugo 2. quadriennio Vat. ed. princ. triennio Schuiltingius repensatio Vat. Cuiaciana b. * repensatio ed. princ. quod repraesentatio ed. cum not. Cui. Fabrot. Al. quod repensatio,' Cuiacius in not. post. Cf. Gloss. Philox, s. U., Lachmannus

[graphic][subsumed][subsumed]
« PreviousContinue »