Page images
PDF
[ocr errors]

totum postremum diem computamus; — ideoque qui hora sexta diei kalendarum Ianuariarum possidere coepit, hora sexta noctis pridie kalendas Ianuarias implet usucapionem. Ulp. 1. 6. 7 D. de usurp. 41, 3. b. 1. In omnibus temporalibus actionibus nisi novissimus totus dies compleatur, non finit obligationem. Paul. 1. 6 D. de O. et A. 44, 7.

2. Quod dicimus intra dies centum bonorum possessionem peti posse, ita intelligendum est, ut et ipso die centesimo bonorum possessio peti possit. Ulp. 1.1 § 9 D. de succ. ed. 38,9.

3. Ubi lex duorum mensium fecit mentionem et qui sexagesimo primo die venerit, audiendus est. Paul. 1. 101 D. de R. J. 50, 17.

c . Minorem autem vigintiquinque annis natu, videndum, an etiam die natalis sui adhuc dicimus ante horam qua natus est, ut si captus sit restituatur? Et cum nondum compleverit, ita erit dicendum, ut a momento in momentum tempus spectetur. Ulp. 1. 3 § 3 D. de minor. 4, 4. III. (Sin 3eitraum, bei toeldjem alle £age ununterbrodjen gejdfjlt toerben, t)etfjt continuumtempus; roerben nurbiejenigenmitgejdfjlt, an toela)cn eine beftimmte §anblung borgenommen toerben fonnte — regelmdfjig obne 9iucffict)t auf bie &enntni§ bon bem Segtnn ber grift, bg1. § 63.n.b. 1. —, biejenigen alfo au§gelaffen, an toelajen ber betr. 4janblung ein (entfd)ulbbare§ unb borubergefjenbe!3) bt)bfifdje§ ober juriftifct)e§ §tnberni§ entgenftanb, fo fbrtdjt man bon utile temp. Sefctere 23erect)nung finbetjebodj nur in gefefclict) beftimmten gdllen ftatt, in toeldjen burct) bie SSerabfdumung einer innert)alb einer ein* jat)rigen ober furjeren grift bor einer rict)tetlidjen.Obrtgfeit bor* junefjmenben ^anblung ein 9t. berloren get)t.

a. Utile tempus est bonorum possessionum admittendarum. Ita autem utile tempus est, ut singuli dies in eo utiles sint, scilicet ut per singulos dies et scierit et potuerit admittere; ceterum quacumque die nescierit aut non potuerit, nulla dubitatio est, quin dies ei non cedat. Ulp. 1. 2 pr. D. quis ordo. 38, 15.

b. Quia tractatus de utilibus diebus frequens est, videamus, quid sit experiundi potestatem habere. Et quidem in primis exigendum est, ut sit facultas agendi; neque sufficit reum experiundi secum facere potestatem, nisi actor quoque nulla idonea causa impediatur experiri. Proinde sive apud hostes sit, sive reipublicae causa absit, sive in vinculis sit, aut si tempestate in loco aliquo vel in regione detineatur, . . experiundi potestatem non habet . . Illud utique neminem fugit, experiundi potestatem non habere eum, qui praetoris copiam non habuit; proinde hi dies cedunt, quibus ius praetor reddit. Id. 1. 1 D. de div. tempor. 44, 3.

[ocr errors]
[ocr errors][ocr errors]

sunt, . . interdicta quoque actionis verbo continentur. Ulp. 1. 37 pr. eod.

2. Agere etiam is videtur, qui exceptione utitur, nam reus in exceptione actor est. Id. 1. 1 D. de except. 44, 1. c . Actionis verbo non continetur exceptio. Paul. 1. 8 § 1

D. de V. S. 50, 16. d. Actionis verbum et speciale est et generale: nam omnis actio dicitur, sive in personam sive in rem sit petitio. Sed plerumque actiones personalessolemusdicere; petitionis autem verbo in rem actiones significari videntur; persecutionis verbo extraordinarias persecutiones puto contineri, utputa fideicommissorum, et si quae aliae sunt, quae non habent iuris ordinarii exsecutionem. TJlp. 1. 178 § 2 eod. n. 9tad) ifjrem ftnfyalt ober ^lagegrunb roerben bie actiones eingeteilt: a. in act. in rem s. vindicationes (binglidje $lagen) unb in personam s. condictiones i. ro. ©. (perfbnlidje wL). 2efctere ftnb bie au§ Dbligationen entfpringenben, bon §aufe au§ nur gegen eine beftimmte ^erfon, bie be§ S3erpflidjteten, gertdjteten ^lagen. ©rftere ftnb bie JUagen au§ aHen iibrigen 9t*berbdltniffen, mit toeldjen ein bem S3ered)tigten jebem britten gegeniiber juftebenbe§ 9i geltenb gemadjt toirb, unb bei toeldjen bie 33erfon be§ Seflagten erft burd) bie $R*berfefcung beftimmt roirb (bgl. § 6. I.). — b. act . *reipersecutoriae (er^altenbe ober (Srfa^lagen), poenales unb mixtae (§ 130).

a. 1. Omnium actionum . » summa divisio in duo genera deducitur: aut enim in rem sunt, aut in personam. § 1 I. h. t . (= de act. 4, 6.)

2. In personam actio est, qua agimus cum aliquo, qui nobis vel ex contractu vel ex delicto obligatus est i. e. cum intendimus: Dare, Facere, Praestare Oportere. §. In rem actio est, cum aut corporalem Rem intendimus Nostram Esse, aut ius aliquod nobis competere velut utendi fruendi. Gaj. IV. § 2. 3.

3. In rem actio . . semper adversus eum est, qui rem
possidet; in personam actio . . semper adversus eundem
locum habet. Ulp. 1. 25 pr. D. h. t.
4. Quaedam actiones mixtam causam obtinere viden-
tur, tam in rem quam in personam; qualis est familiae
erciscundae actio, . . communi dividundo, . . finium regun-
dorum, . . in quibus tribus iudiciis permittitur iudici, rem
alicui ex litigatoribus ex bono et aequo adiudicare et . .
eum invicem certa pecunia alteri condemnare. § 20 I. h. t .

b. 1. Sequens illa divisio est, quod quaedam actiones rei persequendae gratia comparatae sunt, quaedam poenae persequendae, quaedam mixtae sunt. §. Rei persequendae causa comparatae sunt omnes in rem actiones; earum vero actionum, quae in personam sunt, hae quidem

« PreviousContinue »