Page images
PDF
[ocr errors][graphic][ocr errors]
[ocr errors]

b. 1. Postumi quicumque liberi cuiuscumque sexus omissi, quod valuit testamentum, adgnatione rumpunt. Ulp. XXII. 18.

2. Adgnascitur suus heres aut adgnascendo aut adoptando aut in manum conveniendo aut in locum sui heredis succedendo, velut nepos mortuo filio aut emancipato, aut manumissione, id est si filius prima secundave mancipatione manumissus reversus sit in patris potestatem. Id. XXIII. 3.

c. 1. Sui heredes vel instituendi sunt vel exheredandi. Id.

xxn. 14.

2. Qui filium in potestate habet, curare debet, ut eum vel heredem instituat vel nominatim exheredet; alioquin si eum silentio praeterierit, inutiliter testabitur: adeo quidem, ut nostri praeceptores existiment, etiamsi vivo patre filius defunctus sit, neminem heredem ex eo testamento existere posse, quia scilicet statim ab initio non constiterit institutio; sed diversae scholae auctores, si quidem filius mortis patris tempore vivat, sane impedimento eum esse scriptis heredibus et suum ab intestato heredem fieri confitentur, si vero ante mortem patris interceptus sit, posse ex testamento hereditatem adiri putant, nullo iam filio impedimento. Gaj. n. § 123.

3. Si filius qui in potestate est praeteritus sit et vivo patre decedat, testamentum non valet nec superius rumpitur: et eo iure utimur. Pau1. 1. 7 D. de lib. et post. 28, 2.

4. Postumus praeteritus vivo testatore natus decessit; licet iuris scrupulositate nimiaque subtilitate testamentum ruptum videatur, attamen si signatum fuerit testamentum, bonorum possessionem secundum tabulas accipere heres scriptus potest remque obtinebit, ut et D. Hadrianus et imperator noster rescripserunt . Ulp. 1. 12 pr. D. de iniusto. 28, 3. (§ 161. IH. a. 3.)

5. (§ 162. II. A. a. 6.) Scripto herede deliberante filius exheredatus obiit, . . etsi non sit exheredatus nepos, adiri poterit ex testamento hereditas a scripto herede, filio mortuo. Pap. 1. 7 D. pr. si tab. test. 38, 6. — Adgnascendo quidem is rumpit, quem nemo praecedebat mortis tempore; ab intestato vero is succedit, cui [et] ante eum alii non est delata hereditas. Ulp. 1. 6 pr. de iniusto.

II. 3toifdjen bem filius (natus ober postumus) unb ben iibrigen" sui beftonb ber Unterfd)teb, bafj erfterer nominatim ejberebirt toerben tmifjte ('Titius filius meus exheres esio'; 'Quieumque mihi filius genitus fuerit, exheres es/o'), Ieijtere Ctud) inter ceteros erjt)erebtrt toerben fonnten ('Ceteri omnes exheredes sunto'); jebod) f)at 3ufti* nian atte sui unb postumi bem filius bierin gleid)gefteHt.

III. 2Ba§ bie 2Birfung ber ntdjt gefd)ebenen @rbeinfefcung ober (Snterbung anbetrifft, fo bat bie 2katerition eine§ filius, gletct)btet ob iam natus ober postumus, totale, bie etne§ anberen suus eine eigentiimlidje, partielle Ungiiltigfeit be§ £eftamente§ jur ^olQi. 2lud) biefer Unterfdjieb ift burd) 3uftinian befeitigt. — Postumus sibi locum facit.

a. Ex suis heredibus filius quidem neque heres institutus neque nominatim exheredatus non patitur valere testamentum. — Reliquae vero personae liberorum, velut filia nepos neptis, si praeteritae sint, valet testamentum, (et) scriptis heredibus adcrescunt, suis . . heredibus in partem virilem, extraneis . . in partem dimidiam. Ulp. XXII. 16. 17.

b. Ventre praeterito . . quamdiu rumpi testamentum potest, non defertur ex testamento hereditas. Pap. 1. 84 D. de A. v. O. H. 29, 2.

c. Rumpendo testamentum sibi locum facere postumus solet, quamvis filius (sc. iam natus praeteritus) sequentem gradum, a quo exheredatus est, patiatur valere. Si a primo gradu praeteritus, a secundo exheredatus sit, si . . nascatur postumus, . . totum testamentum ruptum est: nam tollendo primum gradum sibi locum facit. Ulp. 1 . 5 D. de iniusto. 28, 3.

IV. SDie 9bttoenbigfeit formeHer ©nterbung ceffirt betm testamentum militis. (§ 168. III. a. 3.)

Sed si expeditione occupatus miles testamentum faciat et liberos suos iam natos vel postumos . . silentio praeterierit, non ignorans an habeat liberos, silentium eius pro exheredatione nominatim facta valere constitutionibus principum cautum est. § 6 I. de exher. 2, 13.

§168. (§158.) b. 9tad) pratorifd)em 9ted)te. (Bonorum possessio contra tabulas.)

[Miill.§202. B.III.§26. P.§819. Ku.§835.887.888.900—904. D.§179.]

I. 2)a§ prcitorifdje ©bift gab nid)t blofj ben sui, fonbern ben — jur £obe§jeit be§ ©rblaffer§ inteftaterbbered)tigten — liberi (§ 163. I. a. § 167. I . c. 5.) praeteriti iiberbaupt bie bonorum possessio contra tabulas unb forberte iiberbie^ namentlid)e ©nterbung bei aHen liberi mannlid)en @efd)led)te§.

a. Emancipatos liberos utriusque sexus, quamvis iure civili neque heredes instituere neque exheredare necesse sit, tamen praetor iubet, si non instituantur heredes, exheredari, masculos omnes nominatim, feminas vel inter ceteros: alioquin contra tabulas bonorum possessionem eis pollicetur. Ulp. XXII. 23.

b. Mater vel avus maternus necesse non habent liberos suos aut heredes instituere aut exheredare, sed possunt eos omittere; . . sive de iure civili quaeramus sive de edicto praetoris, quo praeteritis liberis contra tabulas bonorum possessionem promittit. § ult. I. de exher. 2, 13.

n. SDie ^rdterition fiibrt nad) :prdtorifd)em 9t. nid)t 9tid)tigfeit be§ £eftamente§ unb ©roff nung ber ^nteftaterbfolge fjerbei, oielmebr roirb a. roenn niemanb bie bonorum possessio contra tabulas agnofeirt, ben eingefefcten (Srben bie bonorum possessio secundum tabulas gegeben; unb bie (Srteilung ber bonorum possessio contra tabulas fjat nur bie S3erbrangung ber teftamentarifd)en (Srben burdj ben praeteritus jur ^olge. b. Sinb jebod) liberi (felbft in adoptiva familia befinblid)e) im £eftamente ju (Srben eingefefct, fo fonnen fte bei (Sroffnung ber bonorum possessio contra tabulas fiir ben ^rci* teritu§ biefelbe ebenfall^ agnofeiren; c. rite exheredati bagegen bleiben oon ber bonorum possessio ftet§ boHig au§gefdjloffen. d. 2lud) $uptHarfubftitutionen unb Sermdd)tniffe an getoiffe nat)e 23erroanbte (exceptae personae) roerben aufredjt erljalten. (Collatio bonorum finbet aud) bier roie tn § 163. I. c. ftatt.)

a. Exspectandi igitur liberi erunt, quamdiu bonorum possessionem petere possunt; quodsi tempus fuerit finitum, aut ante decesserint vel repudiaverint vel ius petendae bonorum possessionis amiserint, tunc revertitur bonorum possessio ad scriptos. Ulp. 1 . 2 pr. D. de B. P. sec. tab. 37, 11.

b. 1. Si quis ex liberis heres scriptus sit, ad contra tabulas bonorum possessionem vocari non debet: cum enim possit secundum tabulas habere possessionem, quo bonum est ei contra tabulas dari? Plane si alius committat edictum, et ipse ad contra tabulas bonorum possessionem admittitur. Id. 1. 3 § 11 D. h. t. (de B. P. contra tab. 37, 4.)

2. Non est novum, ut emancipatus praeteritus plus iuris scriptis heredibus fratribus suis tribuat, quam habituri essent, si soli fuissent: quippe si filius qui in potestate patris est ex duodecima parte heres scribatur emancipato praeterito, dimidiam partem beneficio emancipati occupat, qui si emancipatum fratrem non haberet, duodecimam partem habiturus esset . Id. 1. 8 § 14 eod.

3. In adoptionem datos filios non summoveri praetor voluit, si modo heredes instituti sint: . . ergo si fuerint heredes scripti, accipient contra tabulas bonorum possessionem; sed ipsi soli non committent edictum, nisi fuerit alius praeteritus ex liberis, qui solent committere edictum. § 11 ib.

c. Exheredati liberi quemadmodum edictum non committunt, ita nec commisso per alios edicto cum illis venient ad bonorum possessionem. Id. 1. 10 § 5 eod.

d. 1. Etiamsi contra patris tabulas bonorum possessio petita sit, substitutio tamen pupillaris valet, et legata omnimodo praestanda sunt, quae substitutione data sunt. Afric. 1. 34 § 2 de vulg. 28, 6.

2. Hic titulus aequitatem quandam habet naturalem, . . ut qui iudicium patris rescindunt, ex iudicio eius quibusdam personis legata et fideicommissa praestarent, hoc est

« PreviousContinue »