Page images
PDF
[ocr errors]

2. — si vero emancipati fuerint ab adoptivo patre, tunc incipiunt in ea causa esse, qua futuri essent, si ab ipso naturali patre emancipati fuissent. Gaj. II. § 137.

3. Sed adoptivos hactenus admittimus si fuerint in potestate; ceterum si sui iuris fuerint, ad bonorum possessionem non invitantur, quia adoptionis iura dissoluta sunt emancipatione. Ulp. 1. 1 § 6 D. si tab. test. nullae. 38, 6.

b. Si quis ex his, quibus bonorum possessionem praetor pollicetur, in potestate parentis de cuius bonis agitur, cum is moritur, non fuerit, ei liberisque, quos in eiusdem familia habebit, si ad eos hereditas suo nomine pertinebit, . . bonorum possessio eius partis datur, quae ad eum pertineret, si in potestate permansisset, ita ut ex ea parte dimidiam habeat, reliquum liberi eius. Pomp. 1. 5 pr. eod.

c. 1. Emancipatis liberis ex edicto datur bonorum possessio, si parati sint cavere fratribus suis, qui in potestate manserunt, bona quae moriente patre habuerunt se collaturos. Ulp. XXVIII. 4.

2. Nam aequissimum putavit (sc. praetor), neque eos bonis paternis carere per hoc, quod non sunt in potestate, neque praecipua bona propria habere, cum partem sint ablaturi suis heredibus. (Ulp.) Coll. XVI. 7, 2.

3. Emancipatus filius . . fratribus suis conferet, . . quia veniendo ad bonorum possessionem illis iniuriam (sc. iure civili?) facit . Ulp. 1. i § 13 D. de conj. 37, 8.

n. Unde legitimi, ba§ ftnb bie ©rben nad) ius civile, alfo sui, adgnati, gentiles.a) Qb bei ben 2lgnaten successio graduum ftattfmbe, toar beftritten.b)

a. 1. Haec verba edicti: 'tum quem ei heredem esse oportet, si intestatus mortuus esset' . . non ad mortis testatoris tempus referuntur, sed ad id quo bonorum possessio peteretur; et ideo legitimum heredem, si capite deminutus esset, ab hac bonorum possessione summoveri palam est. Iul. 1. 1 D. unde leg. 38, 7.

2. Haec autem bonorum possessio omnem vocat, qui ab intestato potuit esse heres, sive lex XII tabularum eum legitimum heredem faciat, sive alia lex senatusve consultum. Ulp. 1. 2 § 4 eod.

b. Idem iuris est (sc. ut tertio gradu vocetur), ut quidam putant, in eius adgnati persona, qui proximo adgnato omittente hereditatem, nihilo magis iure legitimo admittitur; sed sunt qui putant, hunc eodem gradu a praetore vocari, quo etiam per legem adgnatis hereditas datur. Gaj. III. § 28.

nI . Unde cognati (bonorum possessio proximitatis nomine), ba§ finb bie Shit§oertoanbten be§ (Srblaffer§ — mit ©infdfelufj ber liberi unb adgnati — nad) ber 9iabe be§ ©rabe§,a) jebod) tntt successio graduum, unb tntt 33efd)ranfung auf ben 6. (bi§ 7.) ©rab.b) 408

a. 1. Haec bonorum possessio nudam habet praetoris indulgentiam, neque ex iure civili originem habet: nam eos invitat ad bonorum possessionem, qui iure civili ad successionem admitti non possunt, id est cognatos. Ulp. 1. 1 pr. D. unde cogn. 38, 8.

2. Proximi cognati bonorum possessionem accipiunt non solum per feminini sexus personas cognati, sed etiam adgnati capite diminuti: nam licet legitimum ius adgnationis capitis minutione amiserint, natura tamen cognati manent. Ulp. XXVIII. 9.

3. Feminae certe adgnatae, quae consanguineorum gradum excedunt, tertio gradu vocantur. — Liberi quoque qui in adoptiva familia sunt, ad naturalium parentum hereditatem hoc eodem gradu vocantur. Gaj. III. § 29. 31.

b. Haec autem bonorum possessio . . cognatorum gradus sex complectitur, et ex septimo duas personas, sobrino et sobrina natum et natam. 1. 1 § 3 D. unde cogn.

IV. Unde vir et uxor, b. t. ber iiberlebenbe ©fjegatte. (§ 47. II. c. 3.)

Ut bonorum possessio peti possit 'unde vir et uxor1, iustum esse matrimonium oportet . Ulp. 1. un. pr. D. unde vir. 38, 11.

§164. (§154.) b. 23ei greigelaff enen.

[Miill. P. 1. c. B. III. §27. Ku. §897. 898. D. § 182.]

2)ie bonorum possessio intestati bei ber (Srbfd)aft etne§ greU gelaffenen toirb folgenben fteben ^laffen getodbrt (ogl. § 168. III.):

I. Unde liberi, b. b. sui — aber bier nur leiblid)e — unb ge* toefene sui, roie in § 163. I. (SSgl. § 168. III.)

Si vero intestatus moriatur suo herede relicto adoptivo filio vel uxore, quae in manu ipsius esset, vel nuru, quae in manu filii eius fuerit, datur patrono adversus hos suos heredes partis dimidiae bonorum possessio: prosunt autem liberto ad excludendum patronum naturales liberi, non solum quos in potestate mortis tempore habet, sed etiam emancipati et in adoptionem dati. Gaj. III. § 41.

II. Unde legitimi, f. § 162. III.; bie SteHe 'beS «Patronu§ nimtnt aud) bier beim emanetpirten $inbe ber parens ober extraneus manumissor etn, jebod) gefjen lefcterem 10 nat)e S3lut§»er* roanbte — toeld)e im prdtorifdjen ©bift bie befonbere ^laffe 'unde decem personae' bilben — bor.

Quodsi is qui decessit, liber fuit ex mancipatione citra remancipationem manumissus, lex quidem XII tabularum manumissori legitimam hereditatem detulit; sed praetor aequitate motus decem personas cognatorum ei praetulit has: patrem matrem, filium filiam, avum aviam, nepotem neptem, fratrem sororem, ne quis occasione iuris sanguinis necessitudinem vinceret . (Ulp.) Coll. XVI. 9, 2.

III. Unde cognati, b. b. bie nddjften Slut§bertoanbten be§ grei* gelaffenen nad) ber 9Wt)e be§ ©rabe§.

Pertinet autem haec (bonorum possessio) ad cognationes non serviles; nec enim facile ulla servilis videtur esse cognatio. Ulp. 1. 1 § 2 D. unde cogn. 38, 8.

IV. 'Tum quem ex familia patroni,' b. b. bte 2lgnaten be§ lefcteren.

V. 'Patronus patrona, item liberi et parentes patroni patronaeve', toenn ber s#atron be§ ju beerbenben libertus felbft ein grei* gelaffener ift.

VI. Unde vir et uxor sc. libertae libertive.

VII. Unde cognati manumissoris mit ber Sefdjrdnfung toie bei § 163. III .

§ 165. (§ 155.) C. Senatusconsultum Tertullianum unb Orphitianum.

[Miill. § 199. B. III. § 30. P. § 304. Ku. § 896. D. § 171.]

I. 9tod) ius civile fjatte bie 9Jtutter ibre Sinber — faH§ fie nidjt in ber manus be§ 9Jtanne§, ben Stnbem gegenuber alfo consanguineae loco getoefen roar — bi§ber gar nid)t, nadj brdtorifdiem 9t. aber erft in ber Slaffe unde cognati beerbt; ba§ SC. Tertullianum (unter §abrtan) gab ibr nun, faH§ fie ba§ ius liberorum batte, ein rein cognatifdje§ ^[nteftaterb^Stt. in ber iUaffe ber legitimi, roelcbe§ bem aHer Sfgnaten, mit 2lu§nat)me be§ SSater§ (parens manumissor) unb be§ frater consanguineus be§ (Srblaffer§, borgeben foHte.

a. Intestati filii hereditas ad matrem ex lege XII tabularum non pertinet; sed si ius liberorum habeat, ingenua trium libertina quattuor, legitima heres fit ex SC. Tertulliano, si tamen ei filio neque suus heres sit quive inter suos heredes ad bonorum possessionem a praetore vocatur, neque pater, ad quem lege hereditas bonorumve possessio cum re pertinet, neque frater consanguineus: quodsi soror consanguinea sit, ad utrasque pertinere iubetur hereditas. Ulp. XXVI. 8.

b. Dedimus ius legitimum plenum matribus sive ingenuis sive libertinis, etsi non ter enixae fuerint vel quater. — Licet autem vulgo quaesitus sit filius filiave, potest ad bona eius mater ex Tertulliano senatusconsulto admitti. § 4. 7 I. de SC. Tert. 3, 3.

n. Umgefebrt tourbe bie 9Jtutter oon ibren Sinbern nad) Gibil* 9t. gar md)t, nact) brdtorifcbem 9t. ebenfaH§ erft in ber Staffe ber cognati beerbt; ba§ SC. Orphitianum unter 9Jtare 2lurel (178 n. 6bj.) gab benfelben nun ber 9Jtutter gegeniiber ein (cognatifd)e§) ^nteftat* erb*9t. oor aHen 2lgnaten.

[ocr errors]
« PreviousContinue »