Page images
PDF

supra septimum annum aetatis sunt et praesto fuerint, auctoritatem praestent. Ulp. 1. 1 § 2 D. h. t .

2. Obligari ex omni contractu sine tutoris auctoritate non potest: adquirere autem sibi stipulando et per traditionem accipiendo etiam sine tutoris auctoritate potest; sed credendo sibi obligare non potest, quia sine tutoris auctoritate nihil alienare potesL Gaj. 1. 9 pr. D. de auct. tut. 26, 8.

3. Furiosus et pupillus, ubi ex re actio venit, obligantur etiam sine curatore vel tutoris auctoritate, veluti si communem fundum habeo cum his et aliquid in eum impendero vel damnum in eo pupillus dederit: nam iudicio communi dividundo obligabuntur. Paul. 1. 46 D. de O. et A. 44, 7.

4. Si tutor mutuam pecuniam pupillo dederit, . . naturaliter obligabitur in quantum locupletior factus est: nam in pupillum cuivis actionem in quantum locupletior factus est dandam D. Pius rescripsit Ulp. 1 . 5 pr. D. de auct. tut

b. 1. Tutor statim in ipso negotio praesens debet auctor fieri, post tempus vero aut per epistulam interposita eius auctoritas nihil agit. Gaj. 1. 9 § 5 eod.

2. Etsi condicionalis contractus cum pupillo fiat, tutor debet pure auctor fieri. Ulp. 1. 8 eod.

c. 1. Pupillus obligari tutori eo auctore non potest. d. 1. 5 pr. 2. Quamquam regula sit iuris civilis in rem suam auctorem

tutorem fieri non posse, tamen potest tutor proprii sui debitoris hereditatem adeunti pupillo auctoritatem accommodare, quamvis per hoc debitor eius efficiatur: prima enim ratio auctoritatis ea est, ut heres fiat, per consequentias contingit, ut debitum subeat. Ulp. 1. 1 pr. eod. III. Sinb met)rere Sutoren borfjanben, fo ift jur SBirffamfeit bon 9t*gefd)dften a. balb bie auctoritas aller erforberlid), balb ge* niigt bie eine§ einjelnen. b. 3ft jebod) einem unter it)nen aHein bie Slbminiftration iibertragen (tutor gerens), fo t)aben bie iibrigen (tutor honorarii) blofj 2luffid)t iiber biefelbe ju fiibren, unb ift einjtg bie auctoritas be§ erfteren totrffam. c. (S§ fann enbliaj aud) bie 2lbminiftration — jumal bet einem grofjen $upiHarbermbgen unb einer au§gebebnten SSertoaltung — unter bie mefjreren £utoren nad) befonberen 3teffort§ ober nad) lofalen Sejirfen geteilt fetn; al§bann gilt jeber £utor binfidjtlid) be^ SSertoaltung§freife§ be§ anberen al§ honorarius.

a. Si plures sint tutores, omnes in omni re debent auctoritatem accommodare, praeter eos qui testamento dati sunt: nam ex his vel unius auctoritas sufficit. Ulp. XI. 26.

b. 1. Sed et si ex testamento vel inquisitione duo pluresve dati fuerint, potest unus offerre satis de indemnitate pupilli vel adulescentis et contutori vel concuratori praeferri, ut solus administret . . . Quodsi nemo eorum satis offerat, si quidem adscriptum fuerit a testatore quis gerat, ille gerere debet: quodsi non fuerit adscriptum, quem maior pars elegerit, ipse gerere debet, ut edicto praetoris cavetur; sin autem ipsi tutores dissenserint circa eligendum eum vel eos, qui gerere debent, praetor partes suas interponere debet. § 1 I. de satisd. tut. 1, 24.

2. Ceteri igitur tutores non administrabunt, sed erunt hi quos vulgo honorarios appellamus; nec quisquam putet ad hos periculum nullum redundare; . . dati sunt enim quasi observatores eius (sc. qui gerit) et custodes, imputabiturque eis quandoque, cur, si male eum conversari videbant, suspectum eum non fecerunt. Ulp. 1. 3 § 2 D. h. t.

3. Etsi pluribus datis tutoribus unius auctoritas sufficiat, tamen si tutor auctoretur, cui administratio tutelae concessa non est, id ratum a praetore haberi non debet. Pomp. 1. 4 D. de auct. tut.

c. Item si dividi inter se tutelam velint tutores, audiendi sunt, ut distribuatur inter eos administratio — vel in partes vel in regiones: et si ita fuerit divisa, unusquisque exceptione summovebitur pro ea parte vel regione, quam non administrat. Ulp. 1. 3 § 9. 1. 4 D. h. t.

§152. (§142.) B. SSerbinbiid)fetten au§ ber ^iibrung ber SSormunbfd)aft.

[MiiU. § 176. B. III. § 11. 12. P. § 300. Ku. § 728.]

I . a. 2lu§ ber ©efd)dft§fufjrung be§ 23ormunbe§ entfteben jtoifd)en it)m unb bem Sebormunbeten Dbligationen, toeldje fid) auf etn quafi* fontraftlid)e§ 23erbaitni§ (§ 135) griinben. b. ©egen ben £utor gebt nad) Seenbtgung ber 23ormunbfd)aft bte infamirenbe actio tutelae auf 9ted)nung§legung, $erau§gabe be§ oertoalteten 23er* m5gen§ unb (Srfafj be§ uerfd)ulbeten Sdjaben§; er felbft fann mit ber actio tutelae contraria gegen ben ^u)riHen auf Sd)ablo§baltung flagen. c. SBegen S3eruntreunngen fjaftet ber £utor mit ber au§ ben 12 £afein ftammenben actio de rationibus distrahendis ouf ba§ SDop^elte. d. 3toifd)en bem ^urator unb bem $flegebefob,lenen finbet eine utilis actio negotiorum gestorum directa unb contraria ftatt.

a. Tutelae quoque iudicio qui tenentur, non proprie ex contractu obligati intelliguntur (nullum enim negotium inter tutorem et pupillum contrahitur): sed quia sane non ex maleficio tenentur, quasi ex contractu teneri videntur. Et hoc autem casu mutuae sunt actiones: non tantum enim pupillus cum tutore, sed et contra tutor cum pupillo habet actionem, si vel impenderit aliquid in rem pupilli, vel pro eo fuerit obligatus, aut rem suam creditori eius obligaverit. Gaj. 1. 5 § 1 D. de O. et A. 44, 7.

b. Nisi finita tutela sit, tutelae agi non potest. Paul. 1 . 4 pr. D. de tutelae 27, 3. — Finito autem officio hanc (sc . contrariam tutelae) actionem competere dicemus tutori; ceterum quamdiu durat, nondum competit. Ulp. 1. 1 § 3 D. de contr. tut . 27, 4. §errfd)aft fd)fed)tbin berfiigt —; anberenteil§ in ber ©ubf ibiarttat ber gefejslid)en (Srbfolge, toeld)e nidjt eintreten fann, fo lange ba§ £eftament SBirffamfeit r/at. (§ 169. m. c.)d) — ^n getoiffen gSDen tritt eine gefefclidje (Srbfolge felbft gegen ba§ £eftament ein: successio contra tabulas, 9toterb*9t. (§ 167. I.) — 23om £obe be§ grblaffer§ an bt3 jur 2lcquifition ber (Srbfd)aft bleibt ber 9tad)laf} (hereditas iacens) al§ ein felbftdnbige§, oom SBiHen be§ (Srblaffer§ — auf beffen ^orttoirfen ja aud) bie Sebeutung unb SBirffamfeit be§ £eftamente^ gegritnbet ftnb — nod) al§ fortbet)errfd)t unb ju* fammengeb,alten gebad)te§, 23erm5gen beftefjen. (§80. II. b. 5. § 131. L c. 1.)«)

c. Actione de rationibus distrahendis nemo tenetur, nisi qui in tutela gerenda rem ex bonis pupilli abstulerit. — Haec actio licet in duplum sit, in simplo rei persecutionem continet, non tota dupli poena est. Paul. 1. 2 pr. § 2 D. de tutelae.

d. Cum furiosi curatore negotiorum gestorum actio est, quae competit etiam dum negotia gerit. 1. 4 § 3 eod.

n. Subfibar baften bem 9Jiunbel: a. bie Siirgen be§ SSortnunbe§ (§ 64. IV.); b. bie adfirmatores unb nominatores be§felbcn; c. ber al§ Dberbormunbfdjaft§befjorbe fungirenbe magistratus.

a. Cum 'rem salvam fore' pupillo cavetur, committitur stipulatio, si, quod ex tutela dari fieri oportet, non praestetur. — agi ex ea (stipulatione) tunc potest, cum et tutelae potest. Ner. 1 . 11. Paul. 1. 1 D. rem pup. 46, 6.

b. Fideiussores a tutoribus nominati si praesentes fuerunt et non contradixerunt et nomina sua referri in acta publica passi sunt, aequum est perinde teneri, ac si iure legitimo stipulatio interposita fuisset; eadem causa videtur adfirmatorum, qui scilicet, cum idoneos esse tutores adfirmaverint, fideiussorum vicem sustinent. Ulp. 1. 4 § 3 D. de fidej. tut. 27, 7.

c. Sciendum autem est non solum tutores vel curatores pupillis et adultis ceterisque personis ex administratione teneri, sed etiam in eos, qui satisdationes accipiunt, subsidiariam actionem esse, quae ultimum eis praesidium possit adferre. Subsidiaria autem actio datur in eos, qui vel omnino a tutoribus vel curatoribus satisdari non curaverint, aut non idonee passi essent caveri. § 2 I. de satisd. tut. 1, 24.

[ocr errors]
[ocr errors]

a. Delata hereditas intelligitur, quam quis possit adeundo consequi. Ter. Clem. 1. 151 D. de V. S. 50, 16.

b. (Hereditatum) duplex condicio est: nam vel ex testamento, vel ab intestato ad nos pertinent. Gaj. II. § 99.

c. Quamdiu potest ex testamento adiri hereditas, ab intestato non defertur. Ulp. 1. 39 D. de A. v. O. H. 29, 2.

d. 1. Ius nostrum non patitur eundem in paganis et testato et intestato decessisse, earumque rerum naturaliter inter se pugna est: 'testatus' et 'intestatus.' Pomp. 1. 7 D. de R. J.

2. Unius pecuniae plures dissimilibus de causis heredes esse non possunt, nec umquam factum est, ut eiusdem pecuniae alius testamento alius lege heres esset . Cic. de inv. II. 21, 63.

3. Miles pro parte testatus potest decedere, pro parte intestatus. Ulp. 1. 6 D. de test. mil. 29, 1.

e. 1. 'Hereditas' iuris nomen est, quod et accessionem et decessionem in se recipit Ulp. 1. 178 § 1 de V. S.

2. Hereditas in multis partibus iuris pro domino habetur adeoque hereditati quoque ut domino per servum hereditarium adquiritur. Hermog. 1. 61 pr. D. de A. R. D. 41, 1.

3. Hereditas non heredis personam sed defuncti sustinet. Ulp. 1. 34 eod.

4. Heres et hereditas tametsi duas appellationes recipiunt, unius personae tamen vice funguntur. Iavol. 1. 22 D. de usurp. 41, 3.

5. Res hereditariae, antequam aliquis heres existat, nullius in bonis sunt. Gaj. 1. 1 pr. D. de R. D. 1, 8.

6. (§ 83. II. a. 4.) Inter hereditarium servum et eum, qui pro derelicto habetur, plurimum interest, quoniam alter hereditatis iure retinetur nec potest relictus videri, qui universo hereditatis iure continetur. Iavol. 1. 36 D. de stip. serv. 45, 3.

7. Scaevola ait . . hereditati furtum non fieri, quia possessionem hereditas non habet, quae facti est et animi. 1. 1 § 15 D. si is qui tto. 47, 4.

« PreviousContinue »