Page images
PDF
[ocr errors]
[ocr errors]

ditio et ignorante vel invito eo, adversus quem actiones mandantur, contrahi solet. Alex. 1.1 C. de novat. 8, 41. (42.)

b. 1. Meminisse oportet, quod procurator lite contestata dominus litis efficitur. Mac. 1. 4 § 5 D. de appel1. 49, 1.

2. Si delegatio non est interposita debitoris tui ac propterea actiones apud te remanserunt, quamvis creditori tuo adversus eum solutionis causa mandaveris actiones, tamen antequam lis contestetur vel aliquid ex debito accipiat vel debitori tuo denuntiaverit, exigere a debitore tuo debitam quantitatem non vetaris et eo modo tui creditoris exactionem contra eum inhibere. Gord. 1. 3 C. de novat.

c. Si nomen sit distractum, Celsus scribit, locupletem esse debitorem non debere praestare, debitorem autem esse praestare: nisi aliud convenit. Ulp. 1. 4 D. de her. vend. 18, 4.

d. 1. Nominibus in dotem datis, quamvis nec delegatio praecesserit nec litiscontestatio subsecuta fuerit, utilem tamen marito actionem ad similitudinem eius, qui nomen emerit, dari oportere saepe rescriptum est. Valer. 1. 2 C. de 0. et A. 4, 10.

2. In solutum nomine dato non aliter nisi mandatis actionibus ex persona sui debitoris adversus eius debitores creditor experiri potest; suo autem nomine utili actione recte utetur. Dioc1. 1. ult. C. quando fisc. 4, 15.

3. Ex legato nominis, actionibus ab his qui successerunt non mandatis, directas quidem actiones legatarius habere non potest, utilibus autem suo nomine experietur. Id. 1. 18 C. de legat. 6, 37.

4. Si procurator vendiderit, . . dicendum est, utilem ex empto actionem domino competere. Ulp. 1. 13 § 25 D. de A. E. V. 19, 1.

§ 145. (§ 135.) III. ^ntereeffion. Senatusconsultum Velleianum.

[Miill. § 142. B. II. § 22. P. § 256.]

I. Gin SC. Velleianum unter Glaubiu§ (bgl. § 66. H. B. a.) erfIdrte bie 3ntereeffion »on grauen§oerfonen, im §inblid auf ibre 9t*unerfabrenfjeit unb ©efd)dft§unfenntni§ fotoie auf bie sexus imbecillitas, fur untoirffam. a) SDer 33egriff ber ^ntereeffion ift oon ber 9tom. ^uri§prubenj auf ^m sjykge ^er ^nterbretation biefe§ SCtum baf)tn enttoidelt roorben, bafj fie jebe§ (Sintreten fitr eine frembe 23erbinblid)feit umfafjt, burd) toeld)e§ eine ^aftung iiber* nommen hrirb:b) fei e§ burd) 23erpflid)tung neben bem Sdjulbner (fog. fumuIatibe ^ntereeffion) mittelft fideiussio, mandatum *qualificatum, constitutum debiti alieni; c> fei eS burd) Ubernafjme tinex fremben Sd)ulb mittelft expromissio (§ 142. I. b. fog. pribatioe ^ntereeffion), ober burd) Gingefyung einer 23erbinblid)feit an Stette unb tm aHeinigen ^ntereffe britten (fog. intercessio *tacita).d> 2)ie Sdjulb aber, fiir toeld)e eingetreten toirb, mufj materieH unb iIjrer ofonomifdjen Sebeutung nad) immer eine frembe fetn.c)

a. 1. Velleiano senatusconsulto plenissime comprehensum est, ne pro ullo feminae intercederent. Paul. 1. 1 pr. D. h. t (ad SC. Vell. 16, 1.)

2. Et primo quidem temporibus D. Augusti, mox deinde Claudii edictis eorum erat interdictum, ne feminae pro viris suis intercederent §. Postea factum est senatusconsultum, quo plenissime feminis omnibus subventum est; cuius senatusconsulti verba haec sunt: 'Quod Marcus Silanus et Velleus Tutor consules verba fecerunt de obligationibus feminarum, quae pro aliis reae fierent, quid de ea re fieri oportet, de ea re ita censuere: quod ad fideiussiones et mutui dationes pro aliis, quibus intercesserint feminae, pertinet, tametsi ante videtur ita ius dictum esse, ne eo nomine ab his petitio sit neve in eas actio detur, cum eas virilibus officiis fungi et eius generis obligatiobus obstringi non sit aequum, arbitrari senatum, recte atque ordine facturos ad quos de ea re in iure aditum erit, si dederint operam, ut in ea re senatus voluntas servetur.' Ulp. 1. 2 pr. § 1 eod.

b. Sed si pro aliis, cum obligatae non essent, pecuniam exsolvunt, intercessione cessante repetitio nulla est. Anton. 1. 1 C. h. t. 4, 29.

c. Si cum ipse mutuam pecuniam acciperes, mater tua contra amplissimi ordinis consultum fidem suam interposuit, exceptione se tueri potest. Id. 1. 3 C. eod.

d. 1. SCtum locum habet, sive eam obligationem, quae in alterius personam constitit, mulier in se transtulerit vel participaverit, sive cum alius pecuniam acciperet, ipsa se ab initio ream constituit. Alex. 1. 4 C. eod.

2. Si cum essem tibi contracturus, mulier intervenerit, ut cum ipsa potius contraham, videtur intercessisse. Ulp. 1. 8 § 14 D. h. t.

e. Aliquando licet alienam obligationem suscipiat mulier, non adiuvatur hoc senatusconsulto; quod tum accidit, cum prima facie quidem alienam, re vera autem suam obligationem suscipiat: ut ecce si ancilla ob pactionem libertatis expromissore dato post manumissionem id ipsum suscipiat, quod expromissor debeat, aut si hereditatem emerit et aes alienum hereditarium in se transcribat, aut si pro fideiussore suo intercedat. Gaj. 1. 13 pr. D. eod.

n. 2)ie ^ntereebentin bat a. gegen bie ^lage be§ ©ldubtger§ bie exceptio SC: Velli — borau§gefefct, bafj lefcterer bon ber %ntwceeffion toufjte — unb fann b. ba§ irrtiimlid) ©ejablte mit ber condictio indebiti jurucfforber n (ogl. § 114. II. b. 1.). c. SDem ©fdubiger rotrb bofiir bie ^lage gegen ben burct) bie Sntereeffton befreiten Sd)ulbner reftituirt. (Actio restitutoria.)

a. 1. Sed ita demum eis subvenit, si non callide sint versatae; . . nam deceptis non decipientibus opitulatur. 1 . 2 § 3 D. h. t.

2. Si mulier tamquam in usus suos pecuniam acceperit, alii creditura, non est locus senatusconsulto: alioquin nemo cum feminis contrahet, quia ignorari potest, quid acturae sint — Immo tunc locus est senatusconsulto, cum scit creditor eam intercedere. Paul. 1. 11. 12 eod.

b. Si quidem eius causa exceptio datur cum quo agitur, solutum repetere potest, ut accidit in senatusconsulto de intercessionibus. Marcian. 1. 40 pr. D. de cond. ind. 12, 6.

c. 1. Quotiens pro debitore intercesserit mulier, datur in eum pristina actio, etsi ille prius acceptilatione liberatus sit, quam mulier intercesserit. 1. 8 § 7 D. h. t .

2. Aequum visum est, ita mulieri succurri, ut in . . eum, qui pro se constituisset mulierem ream, actio daretur. 1. 1 § 2 h. t.

[ocr errors]
« PreviousContinue »