Page images
PDF

bie im SBerfebre regelmafjig nur al§ genus b. i. nad) Quantitdt unb iQualitdt in Setrad)t fommen, beifjen t>ertretbare ©ad)en ober gungtbilien ober Quantitaten. b. £jiqu get)6rt in§befonbere ba§ ©elb, at§ attgemeiner ftaatlid) anerfannter unb garantirter -Ekrtmeffer (§ 6. I. a. 2.) unb attgemeine§ — etnjtg fiir biefen 3iueaf beftimmte§ — £aufd)mittel (3afjIung§mittel); bgl. § 122. I . a. urfpriinglid) gab e§ in 9tom fein gemiinjte§ ©elb (pecunia signata forma publica populi Romani), fonbern nur — gemarfte — Rupfex* barren (aes — rude, signatum), roeld)e erft burd) offentlid)e§ ^u* rodgen unter ftaatlid)er ©arantie in jebem einjelnen gatte ben 6fjarafter be§ ©elbe§ ert)ielten. (§ 79. I.)

a. 1. Mutui datio consistit in his rebus, quae pondere numero mensura consistunt [qualis est pecunia numerata vinum oleum frumentum aes argentum aurum], quoniam eorum datione possumus in creditum ire, quia in genere suo functionem recipiunt per solutionem, quam specie. Pau1. 1. 2 § 1 D. de R. C. 12, 1. cfr. Gaj. III. § 90.

2. Si legetur pecunia quae in arca est, vel vinum quod in apothecis est,. . species legatur. Ulp. 1. 30 § 6 D. de leg. I . 30.

b. 1. Origo emendi vendendique a permutationibus coepit; olim enim non ita erat nummus, neque aliud merx aliud pretium vocabatur, sed unusquisque secundum necessitatem temporum ac rerum utilibus inutilia permutabat: quando plerumque evenit, ut quod alteri superest, alteri desit. Sed quia non semper nec facile concurrebat, ut, cum tu haberes quod ego desiderarem, invicem haberem quod tu accipere velles, electa materia est, cuius publica ac perpetua aestimatio difficultatibus permutationum aequalitate quantitatis subveniret: eaque materia forma publica percussa usum dominiumque non tam ex substantia praebet, quam ex quantitate, nec ultra merx utrumque, sed alterum pretium vocatur. Pau1. 1. 1 pr. D. de C. E. 18, 1.

2. — olim aereis tantum nummis utebantur; et erant asses, dupondii, semisses, quadrantes, nec ullus aureus vel argenteus nummus in usu erat, sicut ex lege XII tabularum intelligere possumus; eorumque nummorum vis ac potestas non in numero erat, sed in pondere nummorum; . . (itaque) qui dabat . . pecuniam, non numerabat eam, sed adpendebat. Gaj. I. § 122. II. SBerbraud)bare Sad)en (^onfumtibilien) nennt man bie* jenigen, beren 33eftimmung unb ®ebxaud) gerabe barin beftet)t, un* mittetbar berbraud)t ju toerben, b. fj. ifjrer ^nbibibualitdt nad) enttoeber ubert)aupt (natiirlid) berbraud)bare Sad)en), ober fiir ben ©ebraud)enben felbft (juriftifd) berbraud)bare Sad)en, j. 8. ©elb) unterjugeben.

a. — si earum rerum, quae in abusu continentur, utputa vini olei tritici, ususfructus legatus sit. Ulp. XXIV, 27.

b. — (res) quae ipso usu consumuntur . . quo numero sunt vinum oleum frumentum vestimenta (?); quibus proxima est pecunia numerata: namque in ipso usu adsidua permutatione quodammodo extinguitur. § 2 I. de usufr. 2, 4.

[ocr errors]

magis partes habeant, quam corpore. Ulp. 1 . 5 D. de stip.
serv. 45, 3.

2. Plures in uno fundo dominium iuris intellectu, non divisione corporis obtinent. Papin. 1. 66 § 2 D. de leg. II. 31.

n. 2lnfniijjfenb an bie Sefjre ber Stoifer unterfdjetben bie 9tom. $uriften foIgenbermafjen: a. Z)ie einjelne Sad)e (una, singularis res) fann enttoeber eine einfad)e, au§ einem Stiirfe beftefjenbe, ober eine au§ mebbreren 33eftanbteilen med)anifd) jufammengefe^te fein; biefe fog. universitas rerum cohaerentium toirb al$ ein feinen 33eftanbteilen gegeniiber fetbftdnbige§ ©anje§ befjanbelt, gilt juriftifd) immer al§ eine (Sad)e. (§ 76. III. a.) b. 9ieben ben einjelnen Sad)en fommen im SBerfefjre nod) jur Sprad)e fog. Sad)gefamt* f;eiten — universitates rerum (distantium), &oHeftitM, Segriff§* ganje, — b. 6. mebrere an fid) felbftdnbige Sad)en gleid)er 2lrt, toetdje einjig burd) ifjre gemeinfame Seftimmung al§ (Sinfjeit ju* fammengefjalten toerben. 35iefe erfd)einen in ber red)tlid)en Sebanb* tung regelmdfjig als eine blofje 9Jiefjrfjeit oon einjeInen ©ad)en; nur fotd)e Sofleftibganje, ^u beren SBefen ein naturlicber 28ed;fel unb eine (Srgdnjung ifjrer Seftanbteile au§ fid) felbft fjerau§ gefjbrt (toie bie £eerbe), toerben in einigen 33ejiefjungen al§ Sad)einfyeiten auf« gefa|t, ofjne bafj biefem Stegriffe eine toefentIid)e praftifd)e Sebeutung jufdme. (§ 90. I. A. c. § 101. I. c. ogf. § 95. H. c.)

a. 1. Tria autem genera sunt corporum: unum quod continetur uno spiritu et graece rpSjlevov vocatur, ut homo tignum lapis, et similia; "alterum quod ex contingentibus h. e. pluribus inter se cohaerentibus constat, quod avyrjitfitrop vocatur, ut aedificium navis armarium; tertium quod ex distantibus constat, ut corpora plura soluta, sed uni nomini subiecta, veluti . . grex. Pomp. 1. 30 pr. D. de usurp. it, 3. .4/, $

2. — separatis corporibus, ex quibus aedes constant, universitas aedium intelligi non poterit, Iavo1. 1. 23 pr. eod.

3. Navem, si adeo saepe refecta esset, ut nulla tabula eadem permaneret, quae non nova fuisset, nihilominus eandem navem existimari . . . Quapropter cuius rei species eadem consisteret, rem quoque eandem esse existimari. Alf. 1. 76 D. de iud. 5, 1.

b. 1. Grege legato etiam eas oves, quae post testamentum factum gregi adiiciuntur, legato cedere Iulianus ait: esse enim gregis unum corpus ex distantibus capitibus, sicuti aedium unum corpus est ex cohaerentibus lapidibus. § 18 I. de leg. 2, 20.

2. Si grege legato aliqua pecora vivo testatore mortua essent, in eorumque locum aliqua essent substituta, eundem gregem videri. Pomp. 1. 22 D. eod. I. 30.

III. 9ted)tlid)e Sejtefjungen bon Sad)en ju einanber.

A. 33ei ber SBerbinbung einer Sad)e mit einer anberen fann bie

[ocr errors]

fructus rerum natura hominum gratia comparaverit. Gaj. 1 . 28 pr.. § 1 D. de usur. 22, 1.

3. Ancillarum partus . . fructus esse non existimantur, quia non temere ancillae eius rei causa comparantur, uf pariant. Ulp. 1. 27 pr. D. de H. P. 5, 3. b. 1. Fructus pendentes pars fundi videntur. Gaj. 1. 44 D. de R. V. 6, 1.

2. Labeo ait . . fructum percipi spica aut foeno caeso, aut uva adempta, aut excussa olea, quamvis nondum tritum frumentum, aut oleum factum, vel vindemia coacta sit. Sed ut verum est, quod de olea excussa scripsit, ita aliter observandum de ea olea, quae per se deciderit. Iulianus ait, fructuarii fructus tunc fieri, cum eos perceperit, bonae fidei autem possessoris, mox quam a solo separati sint. Paul. 1. 13 D. qu. mod. ususfr. 7, 4.

C. 2l1§ Fructus i. to. S. gelten bie fructus *civiles, b. b. atte fonftigen @rtragniffe einer Sadje ober @infunfte oon berfelben, in§* befonbere: a. ^ad)t* unb 3Hietgelber; b. ^infen. (§ 106.)

a. 1. Praediorum urbanorum pensiones pro fructibus accipiuntur. Ulp. 1. 36 D. de usur.

2. Mercedes plane a colonis acceptae loco sunt fructuum; operae quoque servorum in eadem erunt causa, qua sunt pensiones; item vecturae navium et iumentorum. Id. 1. 29 D. de H. P. 5, 3.

b. 1. Usurae vicem fructuum obtinent, et merito non debent a fructibus separari. Id. 1. 34 D. de usur.

2. Usura pecuniae, quam percipimus, in fructu non est, quia non ex ipso corpore, sed ex alia causa est i. e. nova obligatione. Pomp. 1. 121 D. de V. S. 50, 16.

D. 9taturlid?e unb eioile ^riidjte jugleid) umfafjt ber 2lu§brucf omnis causa rei, roelcber aHe§ bejeid)net, toa§ ju einem in 2ln* fprud) genommenen 9t*objeft juriftifdj ge&ort, feine mitjuleiftenbe (Srtoeiterung bilbet. (§ 26. c. 3. § 90. I. C. a.)

§ 74. (§64.) V. Res man.cipi — nec mancipi.

[Mlill. §63. B. J. §73. P. §238. Schi. § 60. K. § 35. Ku. I. § 123. 124. II.66—71. 86—91. 221. 400. D. §119.]

I . 9tationaIr6mifdj ift bie Unterfd}eibung bon res mancipi unb nec mancipi:

a. Mancipi res sunt praedia in Italico solo tam rustica, qualis est fundus, quam urbana, qualis domus; item iura praediorum rusticorum, velut via iter actus aquaeductus; item servi et quadrupedes, quae dorso collove domantur, velut boves muli equi asini. Ceterae res nec mancipi sunt; elefanti et cameli, quamvis collo dorsove domentur, nec

« PreviousContinue »