Page images
PDF

minutus, bod) fyalf in lefcterer Sejiet/ung ba§ prdtorifd)e (Sbift bura; 9teftitution ber Slagen gegen benfelben unb ©etodt)rung einer 9teal* ejefution in fein Sermogen, obirot)l er perfonIid)er Sd)ulbner ju fein aufget)ort fjatte. (§ 30. III. c. § 48. II. b. 2. 4. ogl. aud) § 52. ni. C. b. 2. § 114. II. 2.)

a. 1. Servitutem mortalitati fere comparamus. Ulp. 1. 209 D. de R. J. 50, 17. — deportatos mortuorum loco habendos. Id. 1. 1 § 8 D. de B. P. c. t. 37, 4.

2. Si maxima capitis deminutio incurrat, ius quoque cognationis perit . . Sed et si in insulam deportatus quis sit, cognatio solvitur. § 6 I. de cap. min. 1, 16.

3. Capitis minutio [sc. minima] privata hominis et familiae eius iura, non civitatis amittit. Ulp. 1. 6 D. h. t.

4. Si libertate adempta capitis deminutio subsecuta sit, nulli restitutioni adversus servum locus est, quia nec praetoris iurisdictione ita servus obligatur, ut cum eo actio sit. Sed utilis actio adversus dominum danda est, ut Iulianus scribit, et nisi in solidum defendatur, permittendum mihi est in bona quae habuit mitti. Paul. 1. 7 § 2 eod.

b. 1. Sed adgnationis quidem ius capitis diminutione perimitur, cognationis vero ius eo modo non commutatur: quia civilis ratio civilia quidem iura corrumpere potest, naturalia vero non potest. Gaj. I. § 158.

2. — per capitis diminutionem pereunt (quales sunt) ususfructus, operarum obligatio libertorum, quae per iusiurandum contracta est, et lites contestatae [constituto?] legitimo iudicio. Gaj. III. § 83.

3. — de eo vero quod proprio nomine eae personae debuerint, licet neque pater adoptivus teneatur, neque coemptionator, neque ipse quidem qui se in adoptionem dedit vel quae in manum convenit, maneat obligatus obligatave, quia scilicet per capitis diminutionem liberetur, tamen in eum eamve utilis actio datur rescissa capitis diminutione, et si adversus hanc actionem non defendanlur, quae bona eorum futura fuissent, si se alieno iuri non subiecissent, universa vendere creditoribus praetor permittit. Gaj. III. § 84.

4. Praeterea aliquando fingimus, adversarium nostrum capite diminutum non esse; nam si ex contractu nobis obligatus obligatave sit et capite diminutus diminutave fuerit, veluti mulier per coemptionem masculus per adrogationem, desinit iure civili debere nobis, nec directo intendi potest, 'sibi dare eum eamve oportere': sed ne in potestate eius sit ius nostrum corrumpere, introducta est contra eum eamve actio utilis rescissa capitis diminutione, i. e. in qua fingitur capite diminutus diminutave non esse. Gaj. IV. eine§ ricl)terlidt)en Urteil§ (actiones famosae) ober einer obrigfeit* lidjen 2krfiigung etn.

[ocr errors]

a. Probrum et opprobrium idem est; probra quaedam natura turpia sunt, quaedam civiliter et quasi more civitatis: ut puta furtum, adulterium natura turpe est; enimvero tutelae damnari, hoc non natura probrum est, sed more civitatis: nec enim natura probrum est quod potest etiam in hominem idoneum incidere. Ulp. 1. 42 D. de V. S. 50, 16.

b. 1. Praetoris verba dicunt: Infamia Notatvr (1.) Qvi Ab Exercitv Ignominiae Cavsa Ab Imperatore Eove, Cvi De Ea Re Statvendi Potestas Fverit, Dimissvs Erit; (2.) Qvi Artis LVDICRAE Pronvntiandive Cavsa In Scaenam Prodierit; Qvi

LENOCINrVM FECERIT; (3.) QVI IN IVDICIO PVBLICO CALVMNIAE
PRAEVARICATIONISVE CAVSA QVID FECISSE IVDICATVS ERIT;
(4.) QVI FVRTI, VI BONORVM RAPTORVM, rNIVRIARVM, DE DOLO
MALO ET FRAVDE SVO NOMINE DAMNATVS PACTVSVE ERIT;
QVI PRO SOCIO, [FIDVCIAE,] TVTELAE, MANDATI, DEPOSITI SVO
NOMINE NON CONTRARIO TVDICIO DAMNATVS ERIT; (5.) QVI
EAM, QVAE IN POTESTATE EIVS ESSET, GENERO MORTVO, CVM
EVM MORTWM ESSE SCIRET, INTRA ID TEMPVS, QVO ELVGERE
VIRVM MORIS EST, ANTEQVAM VIRVM ELVGERET IN MATRI-
MONIVM COLLOCAVERITJ EAMVE SCIENS QVIS VXOREM DVXERIT
NON IVSSV EIVS IN CVTVS POTESTATE EST; ET QVI EVM, QVEM
IN POTESTATE HABERET, EAM DE QVA SVPRA COMPREHENSVM
EST, VXOREM DVCERE PASSVS FVERIT; [QVAEVE CVM IN PA-
RENTIS SVI POTESTATE NON ESSET, VIRO MORTVO, CVM EVM
MORTWM ESSE SCIRET, INTRA ID TEMPVS, QVO ELVGERE
VIRVM MORIS EST, NVPSERIT;] (6.) QVIVE SVO NOMINE, NON
rvssv EIVS IN cvrvs POTESTATE Esset, Eivsve NOMINE QVEM
QVAMVE IN POTESTATE HABERET, BINA SPONSALIA BINASVE
NVPTIAS IN EODEM TEMPORE CONSTITVTAS HABVERIT. 1. 1 D.

de his qui not . 3, 2. (Cfr. Vat . fgm. § 320.)

2. QVErVE LEGE PLAETORIA OB EAMVE REM, QVOD AD

VERSVS EAM LEGEM FECIT FECERIT, CONDEMNATVS EST ERIT; . . . QVOIVSVE BONA EX EDICTO . . POSSESSA PROSCRIPTAVE

Svnt Ervnt. Lex Iulia muncip. c. 25. III. SDie 2Birfung ber ^nfamie roar junad)ft unb toefentlid) eine offentlid)*reefjtlid)e; bem infamis rourbe bie Gibitdt in if)rer politifdjen Sebeutung entjogen, b. b. er berlor ba§ ius suffragii et honorum, unb jtoar bie SMfjlbarfeit nidjt attein ju ben <3taat$« unb ©emetnbedmtern, fonbern audj jum ©enat unb 35eeurionat. ^n pribatred)t* lid)er 33ejiefjung befd)rdnfte bie 3nfamie bie Sefugni§ jum postulare, ferner roirfte fie al§ relatibe§ Gr/et)inberni§. (§ 45. II. b.) — ^m 3uft. 9t. t)at bie ^nfamie it)re jjraftifd)e Sebeutung gr6fjtenteil§ berloren.

a. Postulare autem est, desiderium suum vel amici sui in iure apud eum qui iurisdictioni praeest, exponere vel alterius desiderio contradicere. — — Hoc edicto continentur etiam omnes, qui edicto praetoris ut infames notantur; qui omnes nisi pro se et certis personis ne postulent. Ulp. 1 . 1 § 2. 8 D. de postu1. 3, 1. b. Omnes infames, qui postulare prohibentur, cognitores fieri non possunt, etiam volentibus adversariis. Pau1. I. 2 § 1.

[ocr errors]
[ocr errors]
« PreviousContinue »