Page images
PDF
EPUB

DE RERUM NATURA LIBRI SEX

EX EDITIONE GILBERTI WAKEFIELDI

CUM NOTIS ET INTERPRETATIONE

IN USUM DELPHINI

VARIIS LECTIONIBUS

NOTIS VARIORUM

RECENSU EDITIONUM ET CODICUM

ET

INDICE LOCUPLETISSIMO

ACCURATE RECENSITI.

VOLUMEN SECUNDUM.


LONDINI:

CURANTE ET IMPRIMENTE A. J. VALPY, A. M.

1823.

[merged small][ocr errors][merged small]

T. LUCRETII CARI

DE RERUM NATURA

LIBER V.

ARGUMENTUM.

I.

Laudes Epicuri, cui propter inventam et explicatam philosophiam plus debent homines, quam Cereri, Baccho, Herculi, aliisque Divis, quos grati venerantur, ad vs. 55. prædicat. II. Deinde, in vs. 92. proponit totius libri argumentum, cujus partes postea explicat : et ini, ad vs. 157. terram, mare, cælum, solem, sidera, mortalia docet, nec, quod Stoici putarunt, animata, Dei ipsius partes, aut sedem et domicilium Deorum esse, qnod vulgus existimat, asserit. iv. Ne quis mundum a Diis fuisse factum, atque ideo immortalem credat, ad vs. 236. varias rationes congerit, tam a natura Deorum, quam a vitiis hujus mundi, ductas, quibus probare conatur, hanc compagem non a Diis constitutam, et mortalem esse. v. Ad vs. 417. quatuor elementa, terram, aquam, aëra, ignem, e qnibus mundus constat, nasci et interire, et proinde mundum ipsum aliquando incepisse, aliquando etiam periturum, arguit; variisque aliis argumentis confirnat, hanc compagem nec ab æterno extitisse, neque futuram esse immortalem. vi. Ad vs. 510. agit de primo mundi exortu ; et singulis ejus partibus, prout graviores ant leviores sunt, sedes suas et locos assignat. VII. Ad vs. 613. multa de cæli et sideram motibus proponit, at nihil certi decernit: deinde docet, cur terra, cur tota compages, quod corpus grave est, pulli fundamento innixa, pendeat: solem denique, lunam, sidera, metitur; atque illa nec majora nec minora esse, quam nobis apparent, pronuntiat. VII. Ad vs. 770. varias utriusque solstitii, æstivi et hyemalis, causas reddit; quo modo nox fiat, cur aurora solem præcedat, cur dies et noctes vicissim sese superent, cur luna vultum et figuram variet, cur denique sol ac luna eclipsin patiantar, disputat, ix. Deinde, a celo descendens, herbarum, arborum, avium, brutorum, lio

num, origines describit. X. Ad vs. 835. monstra quoque, mutila quædam atque imperfecta animalia, nasci concedit; sed Chimæras, Centauros, Scyl. las, reliquaque poëtarum portenta, suaviter deridet. XI. Demum, a vs. 922. ad vs. 1090. primorum hominum vires, rndem vitam, cultum, victum, ingenium, mores, domicilia, matrimonia, describit; et docet, unde sermo, voces, et rerum nomina. XII. Tandem, post ignem in terras a fulmige delatum, cultior vita facta est, et victus mollior; pacta et fædera inie. runt homines, agros partiti sunt; et pulcherrimi, aut fortissimi, reges constituti sunt; at brevi, orta seditione, respublica emersit, ad vs. 1160. XIII. Inde,'ad vs. 1240. disputat de Deorum metni, et ortu religionis ; quam divinæ naturæ, et caussarum naturalium, ignorantiæ acceptam refèrt. xiv. Quæ sequuntur, metallorum ortum, primas bellandi artes, artis textrinæ, agriculturæ, musices, et aliarum artium, ortum atque progressum continent, usque ad finem libri.

Quis potis est dignum pollenti pectore carmen
Condere, pro rerum majestate, hiisque repertis ?
Quisve valet verbis tantum, qui fingere laudes

Quis potest facere versus dignos potenti animo secundum dignitatem harum rerum, et secundum hæc inventa, de quibus disputo ? Aut quis adeo disertus est,

1 palanti P. Ald. Gryph. marg. pallentis V. ed. Th. Ra. pallenti Bodl. O. Mus. B. 1. 2. 3. Cant. Ferr. polenti Gif. Par.—2 majestatisque repertis P. Vind. V. ed. Ferr. Th. Ra. Ald. Bodl. O. Mus. B. 1. 2. Cant. Gryph. Nard. Bas. majestatis atque repertis Voss. vet. et L. B. Mus. B. 3. majestate atque v. Sus. --3 valet tantum verbis, ut fingere Delph. quis fingere P. queis pingere Gif, Par.

NOTE 1 Quis potis est dignum, &c.] Quin autem prosequitur eleganter his 55. tum hunc librum auspicatur Lucretius primis vss. Videtur autem non alteri ab laudibus illius viri, qui sapientiam philosopho litare, qnam uni Epicuro invenit; eumqne non modo Diis æ suo. Sic enim ab ejusdem Epicuri quiparat, sed et Deum ppellat. laudibus tertium librum inceperat. Quippe cujus bæc inventa divina plus Sic jam infra vs. 56. Epicurum sane hominibus profuerint, quam aut Ce notat, cujus hic vestigia ingressus reris ac Bacchi reperta, aut Herculis doctrinam explicat. tot ac tanta facinora; cum aut hæc 3 Qui [ut] fingere] Lambinus, Quis omnia mortalibus parum utilia sint, fingere. Pareus, Queis pingere: Queis, aut sine his vita bene degatur: Sapisupp. verbis. Alii, Quis fundere. Bene entia vero omnino sit utilis, sine qua autem, Fingere, h. e, adumbrare, comnon bene vivatur, tum quia fugat ab ponere. Sic Cicero de amic. dixit, animis vitia, cum quia rerum naturam • Fingere sermonem ad voluptatem omnem revelat, ac de Diis immortali. alterius.' bus plurima mortales edocet. Hæc

5

Pro meritis ejus possit, qui talia nobis,
Pectore parta suo quæsitaque, præmia liquit?
Nemo, ut opinor, erit, mortali corpore cretus.
Nam, si, ut ipsa petit majestas cognita rerum,
Dicundum est, Deus ille fuit, Deus, inclute Memmi!
Qui princeps vitæ rationem invenit eam, quæ
Nunc adpellatur Sapientia; quique per artem
Fluctibus e tantis vitam, tantisque tenebris,
In tam tranquillo, et tam clara luce, locavit.

10

Confer enim divina aliorum antiqua reperta : Namque Ceres fertur fruges, Liberque liquoris

ut queat componere dictis, prout par est, laudes illius, qui reliquit nobis tanta munera, quæ peperit, et investigavit sagaci sua mente?' Nullus, ut puto, qui ortus sit de humano corpore. Namque, si loquendum est, prout ipsa dignitas nota rerum postulat, is ille fuit Deus, Deus, inquam, o præclare Memmi, qui primus reperit eum modum vivendi, qui nunc vocatur Sapientia ; et qui per miram disciplinam posuit vitam in tranquillitate, et in splendore adeo splendido, postquam eripuit eam e tantis tempestatibus, et e tantis obscuritatibus. Etenim compara divina prisca inventa aliarum rerum cum istis. Scilicet Ceres dicitur prima docuisse ho

6

quis Fab.—4 quia pro qui Voss. L. B. quis P. Ald.—7 Nemo P. Ald. Gryph. sicut V. ed. Bodl. Th. Ra. Mus. B. 2. ceu ut P. in not. sic, eraso voc. seq., Mus. B. 1. sit ut Mas. B. 3.-8 est deest Mus. B. 2. ipse fuit Gif. Par. Delph. Cout. Voss. vet.-9 tam pro eam V. ed. Th. Ra.—10 appelletur V. ed. Th. Ra. quippe per Mus. B. 2. Cout.-11 cantis V. ed. Th. Ra.-12 tranquillu Mus. B. 1. vocavit Voss. vet. et L. B. Sus. Voss. marg._13 Cum fet V. ed. Th. Ra. illorum Bodl. Ferr. V. ed. Th. Ra. H. vs. deest Mus. B. 3.–14 frugesque Voss. L. B.

NOTA 5 Parta ... quæsitaque, &c.] Sic lo- vivendi viam demonstrasse ; III. 2. et cutus est ill. 420.

1.66. 7 Nam, si, ut, &c.) Dactylus est, 12 In tam tranquillo, &c.] Sic dici. nec fit elisio. Quod familiare est Lu tur, esse in tranquillo,' 'ferri in cretio.

tranquillum.' Lucill. Sed vide quam 8 Ille (Ipse] Lambinus legit ille. bene paria paribus reddat, e Aucti

Memmi] Quis fuerit Memmius dic- bus, in tranquillo : e tenebris, in clara tum est a nobis 1. 26.

luce. 9 Princeps] Prim.ns. Sic 1. 95. 13 Aliorum] H. e. aliarum rerum, Porro ex hoc loco multi colligunt non aliarum vitæ commoditatum, quas Epicurum intelligi hic a Lucretio : alii invenerunt. Ceteris autem insed alium antiquiorem, sive Pythago. ventis antiquis præfert sapientiam, ram, sive Socratem, sive Thaletem, quæ una plus ceteris rebus faciat ad aut aliam e septem Sapientibus. Ita bene beateque vivendum. Firmianus de falsa sap. 11. 14. Ve 14 Ceres) Frugum inventris ac Dea rum jam bis atque iterum Lucretias fertur. Virg. Georg. 1. 147. ‘Prima prædicavit Epicurum primum nobis Ceres ferro mortales vertere terram rerum paturam expromsisse beateque Instituit,'&c. Hinc, testibus Varrone,

« PreviousContinue »