Page images
PDF
EPUB

nefcio quo Rege Hortensio; () calatis comia tiis a Græco nanos; (h) quartæ Falcidis a defalcando ; (i) & libertis orcinis a nescio quo Græco orcos , quod reltum fignificet , (ke) nomina arcellere. Neque religio tum erat, ea quæ de antiqua in jus vocatione in jure Romano repererant , ad hodiernam citationem ; & quæ de albis prætorum legerant ,

ad edicta judicum noftrorum referre . Quin , ne quid deeffet ineptiarum , ex veteribus ifti præfidibus & præfe&tis prætorio imperii nostri principes atque electores derivare haud dubitabant. Quas ridi. culas interpretationes ex craffa antiquitatum Romanarum interiorisque litteratura ignorantia fubnatas quum posteri , nugis iftis

tam

ram , qui ftar in palea, qui nec fibi potest habere paleam, nec alii permitcit accipere . Sic nec fibi poterat cenere fervos, quod moriebatur ; nec libertatem paciebatur iis dari . Unde merito

caninia dicitur, ur lit consequens nomen rei. (8) Gloff. ad S. 6. Inft. de Jure nat. gent. @yo civ. Sed hoc sublatum eft per legem latam ab

Hortensio Rege. (5-) Gloff. ad print. Inft. de teftam. ord. Calatis,

id est bona iniciis vel convencibus καλος

enim bonum interpretacur. (i) Gloffa ad princ. Inft. de Lege Falcid. Falci

dia fic di&a , quod ut falx fænum fic &

lex legata refecar. (k) Gloff. ad §. 3. Inft. de fing, reb. perfideicom. rel. Orcinus Gc di&us ab orco, quod eft re&um , unde orcinus, id est , directe manumislus, vel ab orco, id est capio.

[ocr errors]
[ocr errors]

tamquam glebæ adfcripti , tantum non confecrarent ; tantus fenfim fuccrevit errorum gravissimorum proventus , ut exstirpando huic luxurianti lolio ne eminentiilimoruin quidem jureconsultorun fufficeret diligentia.

Enimvero , condonandum id forsan fue. rit magnis illis , qui tam infelici fæculo adoleverant , ingeniis . Illud vix ferendum quod in felici illa temporum reparatione , quum ubique ferverent elegantiorum litterarum ftudia , non deessent , qui in illa gloffatorum barbarie quærerent delicias , frugeque reperta , glande tainen vesci mallent . Nemo ignorat , quantum in jurifprudentia repurganda illustrandaque deludaverint præftantiflima superiorum temporum ingenia , ALCIATI, BUDÆI, CUJACII, BALDUINI , HOTTOMANI, CHARONDÆ, CONTII, BRIS. SONII , FABRI, AUGUSTINI, GIPHANII, PITHOEI, RÆVARDI, RITTERSHUSII, qui omnes cum juris peritia admirabilem quamdam atque inufitatam antiquitatis notitiam conjunxerant : sed eorum tamen labores adeo forduerunt plerisque , ut vir quidam doctisfimus , qui Balduini opera conjunctim edere instituerat, non reperiret, qui sumtus facere (uftineret . Si qui etiam , eorum excitati exemplo , eamdein docendi rationem fequerentur in academiis, iis publico expositis, odio, barbaroque humanistarum nomine traductis , tantum non aqua & igni interdicebatur.

(4) Cer

(l) Certatim ergo tum juvenes in Italiam ; tamquam ad jurisprudentiæ mercatum quemdam confluebant, audituri ibi jureconsultos magistraliter; fi Deo placet, docentes ,(m) & redituri inde tabulæ haud poftremi , confidentes, acres , contentiofi , & quod palmarium tum videbatur, multarum legum , sibi non intellectarum principia uno spiritu citare gnari ffini.

Verum fuppuduit demum jureconsultos tantæ barbariei , Deusque banc eis mentein dedit; ut cum illo legum studio præter accurationem ratiocinandi artein aliaque præfidia , etiam antiquitatum inprimis RomanaTum peritiam conjungerent. Viderunt poftrema hæc fæcula jureconsultos humaniffinos MERILLOS, GROTIOS , GOTHOFREDOS, AVERANIOS, VINNIOS, FREHEROS, HERALDOS, OISELIOS , BRUMMEROS, MEVAGIOS, HUBEROS, SPANHEMIOS, BYNCKERSOEKIOS NOODIOS, SCHULTINGIOS, qui nihil fecerunt reliqui , ut legibus ex ipsa ftatus Romani , veterumque rituum contemplatione lucein fuffunderent. Sed plerique tamen duntaxat fingularia quædam juris noftri capita illu

stran

(1) Exemplum eft in MELCH. non OSSEN.

Teftamento Part. II. cap. VIII. S. 2. pag. 385.

e S. 14. p. 403. (m) Magiftralem hanc docendi methodum lucu

lenter ex Pancirol. de Clar.leg. Interpr. 11,6.expo. nic THOMAS.ad Melch.de offen.Teftam.p.398.

[ocr errors][ocr errors]

ftranda susceperunt, nemoque adhuc , quancum memini , exstitit , qui per omnes juris partes eundo hoc antiquitatis iter, ut' CICERO (n) vocat , confecerit . Equidem JACOBUM GOTHOFREDUM juftum anriquitatum juridicarum corpus meditatum esse', au&or eft MORHOFIUS, (o) id quod fi vidiflet lucem , tamquam Phidiæ aliquod signum omnium procul dubio cordatiorum adınirationem meruiffet. Verum inviderunt nobis fata luculentum opus , neque quisquam adhuc in tanti viri labores fucceffit.

Quum vero & ego , quantum utilitatis hæc antiquitatum notitia juris Romani culEoribus adferat , experiundo didiciffem , & olim ita ferente ftudiorum meorum ratione, in pervolvendis melioris ætatis auctoribus indagandisque antiquitatibus haud parum insumffem operæ ; facile a me impetravi, ut hac re cupidæ legum juventutis ftudia pro virili mea parte juvare anniterer . Eo confilio fuperiore æstate in publicis , quas indixeram , prælectionibus ad fingulos Institutionum titulos ea explicavi quæ ex antiquitatibus ad intelligendam illam juris materiam obfervanda videbantur . Quum veTO , auditorum memoriæ confulturus, brevissimis , quantum licebat , positionibus o mnia conclufiffem ; dignæ illæ quibusdam visæ sunt , quas revocarem sub limam , &

publi(n) CIC. de Orat. I, 60. ( MORHOF. Polyhift. Tom. III. Libr. VI. feat. III. S. XI. p. 83.

[ocr errors][ocr errors]

.

XV

[ocr errors]

Priori Edit. primila. publicæ luci exponerem . Et inde fubnatum mihi eft hoc antiquitatum Romanarum , quod nunc publici juris facio , syntagma , interioris jurisprudentiæ studiosis non ingratum , ut fpero, futurum . Equidem & in antiquitatum ftudio suavis nonnumquam latet insania . Non defunt hodiedum Damasippi illius fimiles de quo HORATIUS: (D)

Infanit veteres ftaruas Damafippus emendo . Non defunt , qui Protei baculum, aut EpiEteri fictilem lucernam talenris coemerent , dummodo effent qui decipere vellent. Sed hos ego homines suaviter rideo , & fi recte ab HENR. STEPHANO (9) observatum Græcos olim fimplices homines epxairs & αρχαϊκες ; ftulcos vero κρόνες κρογίες, κρονοanfes , & BexxEDEA Les vocalle : nulli inihi magis hoc nomen mereři videntur

, quam qui antiquitatis quisquilias auro mercantur Numquam mihi placuit antiquitatis ftudium , nifi quod fublimioribus fcientiis lumen præferret . Non ergo vulgaria ac

non λεπτολογίας illas quas plerumque in antiquitatum scriptoribus rident

? quotquot sunt cordatiores eruditi. Non hic-de veterum calceis, non de eorumdem tricliniis, epulis , januis, ludis, haftis,

tibiis,

trita hic quæres ,

(P) HORAT. Serm. II, 3: V. 64.
(9) HENR. STEPH. Apolog. Herodot.

« PreviousContinue »