Page images
PDF
EPUB

Quod jam Dio Cass. Hift. XXXVI.p. 21. obfera vans: @gaip, inquit, oi spetiigoi, mánta Te

ικαιώματα, και οι τα συμβίλαια διετεταδράμα , έτε εσάπαξ τετ' επoιεν. έτε τα δραφενταετήραν, άλλα πολλάκις αυτα μεπέδραφον, και συχνά εν τέτω ορος χαριν ή κατ' έχθραν τινών, ώσσερ είθικός, εγίνετο. Νeque enim pratores id jus, quod ad contra&tus dirigendos positum erat, observarant, neque fcripto jurifleterant; sed sapenumero ea dariaverant, crebroque pergratiam odium certorum hominum, veluti fieri adfolet , multa gerebantur. Utebantur hanc

inrem variis artibus, veluti l. fittionibus, quando, verbi gratia, fingebant rem usucaptam, quæ ufucapta haud esset, vel contra. 3. 4. 5. inft.de a&tionib. immo, quod magis ridiculum videri poffet , quando fingebant, filiam patroni effe tlium, cujus παλαιάς υποκρίσεως ή παρατηρήCews mentio fit in Basilic. Lib. XLIX. tit.1.p.594. Tomovi. Addantur, quæ diximus in Comment. ad L. Jul. Pap. Lib. 11. cap. 22. Utebantur II. novis nominibus , veluti

quum

bonorum pofsellionem darent iis , quibus leges hereditatein negabant. Utebantur Ill. exceptionibus , quibus actiones legibus datæ eliderentur. Utebantur IV. reftitutionibus in integrum, quibus non modo leges , fed & res judicatas refciderunt prætores. Ut adeo vere fumma penes Prætores esset non quidem legislatoria, sed leges evertendi poteftas, quamvis edicta adjuvandi, supplendi, corrigendique juris civilis gratia proponi præ se ferrent. L. 7. S. 1. D. de inft.dejur. Thomas. Nav. Jurispr. Antejust.1,7. p. 31. Ge. Beyer. Pofit. Pandelt. 1, 2. p. 14.

XXV. Prætorum exemplo ediles quoque XXV. Eedi&ta fua proponebant, quæ & ipfa pertine-heji de bant ad jus honorarium. Erant ædiles vel ple- autules, beji vel curules. Plutarch, in Mario, p. 408. Illorum duo una cum tribunis plebis creari coeperunt anno U.C.CCLX. ut Tribunis effent ad inanus, eorumque juffu cauffas leviores litefque privatas dijudicandas fufciperent, ædium facrarum , locorumque puolicorum , ut & annonx, curam gererent, matronarum denique civiunque mores observarent. Dionyf. Halic, Antiq. Rom. VI. p. 411. Curules vero, de quibus hic agimus , e patriciis legebantur. Quum enim discordia , de consule plebejo creando inter plebem & patricios exorta , sopita videretur, ludique ob eam rem decernerentur diis patriis, detrectantibus hanc curam ædilibus plebejis, obtulerunt fe bini juvenes patricii, polliciti, se hoc munus suscepturos. Collaudavit populus hoc de re publica bene merendi ftudium, & denuo delusus patriciorum artibus , hos patricios juvenes ædiles creavit, sellainque curulem honoris cauffa conceflit, unde & ÆDILES CURULES dici consueverunt. Liv. Hift. VI, 42. XXVI. Penes hos ergo erat annonx (9) via.

C 3

rum

(9) Hanc annona procurationem poftea Julius

Cæsar demandavit duobus aliis Ædilibus qui CEREALES vocabantur . Dio Caff. Hift XLIII.p.271. $. 32. L.2. D. de orig. jur. pro qui bus perperam Prætores Cereales sibi fingunt Rosinus , Alex. ab Alexandro & Jan, Vinc. Gravina, quibus facisfecit v. C. Henr. Bernta Reinold. Var, cap. III. p. 27.

sium.

ruinque publicarun cuario , tutela urbis , ludoruin inftitutio , de rebus venalibus promercalibusque cognitio , & præcipue facrarum ædium cura , a qua & ÆDILIUM nomen funt consequuti. Varro de Ling. Lar. ĮV. po 20. Cicero Verrin. VII, 14. Iisdein quoque demandata erat ériaxonó in fornices, cauponas, & mulieres, quæ quæstum corpore faciebant, quæ nomina folebant apud ædi

les profiteri , ut fuo loco docebimus.. XXVII.

XXVII. De rebus hisce ad jurisdictionem
Edictum
Ædili" suam pertinentibus ipli quoque , ut jam di-

ximus, edicta proponebant , ad quæ adludit !
fuo more Plautus Capt. IV, 2. v. 44.
Enge EDICTIONES ÆDILI.

TIAS habet ..
Et ex hoc quidem ædilitio edicto descendunt
actiones conura venditores rerum vitiofarum
& eos qui bestias feroces habent, ubi iter
fit, veluti redhibitoria , quanti minoris , &
aliæ , quarum fragmenta tria etiamnum ex-
Aant in pandectis. Primum scilicet L. 27. Ş.
28. D. ad L. Aquil. alterum L. I. . I. don
L. 38. pr. D. de adil. edilt. tertium Leg. 40.
S. 1. do 4. 41. 42. D. eod. Fr. Pollet. For.
Rom. III, 2. Barn. Briffon. de Formul. III, p.
289. Ceterum, de quibus edicebant ædiles,
de iisdern & prætores cognoscere consueve-
rant, & de illis deficientibus, cauflæ ad hos
transferebantur . De qua concurrente præto-
rum ædiliumque jurisdictione () differit Jac.
Cujac. Obf.vili, 38.

XXVIII. (n). Ob hanc concurrentem jurisdictionem fa

&um

[ocr errors]

responsa prudentum, XXVIIT. constituebant. Dice Responsa S CIVILE, Cic. pro eum.

pruden. S.S. D. de orig. jur. ENTIA MEDIA: S. Cell: qua potius totius periodus ab Hadriano lligitur. Jurisconsulam reduxit V. C. Jac. 98. Multa tamen jub. per interpretacioCulti, ob eamquerem S AUCTORES L. 3.

D. de a{t. emt. L. 17.

RIS CONDITORES
aupellantur. L. 25. C. de procurat.
XXIX. Jureconsultis Romæ originem dedit

XXIX.
institutum a Romulo JUS PATRONATUS. Jure colo
Patriciorum enim erat , parentun munere fultorum
fungi erga plebejos, unde & patroni diceban- origo.
tur, quasi patres , quemadmodum matronx
quasi matres sunt . Optio ergo cuivis erat
e plebe, quem vellet libi patronum legendi

e pa

[ocr errors]

C 4

Aum videtur , ut & Ediles haud raro PRÆ.
TORES dicantur. Sic Paullus Recept. Sent. I,
15.2. ædilitium edictum diserce tribuic Prese
tori. Quin & generale fuit hoc magiftratuum
nomen. Nam & consules, procoff. præsides
legati Cæsaris, di&i nonnumquam PRATO
RES. In notis quoque Valerii Probi exftat
PR. VIGILIUM, id est, uti U. C. inter-
pretatur , Prator vigilum, qui & Pretor ple-
bis vocatur Justiniano Nov. XIII. Conf. Ger.
Nood. Probabil. 1. p. 6. 16. 17.

e patriciis . Hunc vero oportebat clientibus
refpondere de jure , cujus illi rudes erant, ab-
fentium æque ac præfentium negotia curare,
lites pro iis fuscipere, in jus vocatos defende-
Te , & quietem eis pro virili parare a publicis
privatisque negotiis : viciffim plebejorum erat,
patronos in elocandis filiis juvare, captivos
velipfos vel eorum filios redimere, litium æsti-
*mariones & muletas pro iis solvere, in magi-
ftratibus muneribusque eos argento sublevare ,
& quæ sunt alia hujus generis officia. Unde &
dientes dicti, quafi colentes vel xa GŠVTES. Dio-
myf. Halic. Ant. Rom. 11. p. 84. Plutarch. vit.
Komuli po 24. Tom. I. op. Polyb. Hift. VI. p. 459.
Eaque mucua obligatio tanta necessicudine ac
fide adftringebatur, ut proximun patrono lo-
cum secundum parentem concedat Cato apud
Gell. Nolt. Att. V, 13. Nec privati tantum suos
habebant patronos , fed & coloniæ, urbes so-
ciæ , gentes amicæ & devi&tæ, suos Roma
patronos eligebant ex patriciis & poftea se-
natoriis familiis, quibus fæpenumero fenatus
controverfias illarum decidendas coininisit.
Dionyf. Halic. II. p. 85. Cicero de offic. I, II,
Immo nullum temere erat negotiatorum cor-
pus, nullum artificum collegium, quod non
patronum fibi Romanaın quandam familiam
adoptasset . Sic in marmore Surretino apud
Reincl. infcript. Classe Vl. numer. 39. pagina
412.
FLAVIO FURIO FAUSTO V. C. TRI-

BUNO.
AB ORIGINE PATRONO
OB MERITA LABORUM SUORUM

[ocr errors]
« PreviousContinue »