Page images
PDF
EPUB
[ocr errors][ocr errors][ocr errors]

XIII. Ex eo ergo tempore trium generum XIII. Hinc erant libertini. Alii enim fiebant cives Ro- alii cives, mani, alii fola confequebantur jura Latino- alii Lario rum, di&ti hinc Latini Juniani . Alii deni- ni, Juniaque utriusque juris expertes ad deditiorum dedititii. tantum conditionem adspirabant. Jac. Cujac. obs. IV, 5.

XIV. Jura civitatis quænain fuerint , inter xiv. Quis omnes constat , & infra oftendetur accura

nam Lati.

ni Junia tius. Latini Juniani ejufdern erant conditionis ni?' cum Latinis in colonias deductis. Ulp. XIX, 4. Fragm. Regul. ex vet. Jureconf. vill. p. m. 805. quales coloniæ paffin in orbe Romano exftabant etiam ævo Imperatorum . Ez, Spanh, Orb. Rom. Exerc. I, 9. Libertate igitur gaudebant, participes erant commerciorum & man. cipationum cum civibus, Ulp. XIX, 4. & familiæ emptores & teftes & libripendes fieri, ( Ulp. XX, 8.) quin & fideicommiffum capere poterant. (Ulp. XXV, 6.) Sed tamen nec teftari jis licebat, (f) nec ex testamento quidquam capere, nifi intra centum dies a creatione jura Quiritium consequerentur. Ulp. XVII, 1. Hinc vulgo dicitur, vixiffe Latinos Junianos ut liberos , decefliffe ut seryos. L. un. C. de Lat. lib. roll.

XV. Dedititii vero vix umbram libertatis XV. Qua? consequebantur. Nam & juris commercic. les d.dio

titii. E6

$

rum ,

(f) Videntur tamen & Larini Juniani teftari po

cuisse volentibus concedentibusque patronis.
Nam & domini permittere poterant ipsis servis
teftamenti fa&tionein ,

ceu adparet ex Plin.
Epift. VIIT, 16.

tum, mancipationum, erant expertes, & teftamenti factione tum ačtiva tum paffiva plane carebant , &, quæ miserrima erat eorum conditio, nulla iplis fpes fupererat, ullo inodo ad civium Romanorum , vel Latinorum saltiin, conditionem adspirandi, Suet. Aug. XL. Cajus Inft. 1, 1.4. adeoque ejusdem erant

conditionis cum populis dedititiis. (g) XVI. An XVI. Et hæc differentia libertinorum fuit ca differ, etiam fub imperatoribus infequentibus obblata ab fervata. Quanvis enim Antoninus CaracalAntonino la in nota illa lege in orbe Romano E, 17. 5. Caracal

de ftatu hom. civitatis jura cum omnibus qui in orbe Roinano viverent , communicarit; id tainen beneficium non ad libertinos, fed ad ingenuos pertinuit; ut recte observarunt Ez. Spanh. Orb. Rom. II, 5. Ant. Schule.

ting. ad Caji Inft. I, 1. 2. p. 13. XVII. Ju

XVII. Primus Juftinianus difcrimen iftud Minianus fuftulit, L. un. C. de dedit. lib. coll. L. un. C. de muslu. Lat. lib. coll. quibus constitucionibus omnibus

libertinis jura civitatis indulsit. Quin immo, quæ erat Flavii nostri liberalitas, denique omne | discrimen inter ingenuos & libertinos fuftu

lit,

Aulit.

[ocr errors]

(8) Qui se, divinaque & humana omnia dedebant, mittebantur sub jugum, de quo ricu videndus Dionyf. Halic. Ant. Rom. III. p.159. Qua formula deinde fa&a fuerit deditio ; ex Liv. I, 38. oftendit Barn. Briffon. de Form. IV. P.354. Petr. Fab. Semestr. 1, 7. p. 36. Efte&us vero erat, ut populi ejusmodi ingenuitatis quidem jura retinerent , at nullo modo ad civitaris commoda adspirarent . Conf. Car. Sigon. dhe antiq. jur. Italo 1, 1. p. 47.

[merged small][ocr errors]

ruim

lit, falvo tamen jure patronatus , omnibusque
libertis jus aureorurn annulorum & natalium
reftitutionem (h) dedic. Nov. LXXVIII. Quam
prudenter id consilii coeperit Imperator , alii
oftenderunt. Vid. VVillenb. ad Tit.C. de jure
aur. p.360. Thomas. de ufu pralt. dift, hom. in
ingen. de libertin. I, 31. feq. p. 18.

*XVIII. Ceterum præcipuum id erat infigne XVIII.IN libertinorum , quod veste alba & annulo do- figuia li

bertino narentur a patronis. Tertull. de resurr, cap.LVII. & deinde pileati & capite raso incederent. Et capillos quidem radere solebant in templo Feroniæ. (:) De quo ritu videndi Taubm. ad Plaut. Amphitr. 1, 1. exir. Alex. ab Alex. Genin. dier. IV, 20. Dalecamp. ad Plin. I), 55. Adfumebant etiam prænomen , noinenque patroni suo addebant. Vid. infra Lib. III. Tit. VIII. §. 1. Quo alludens Persius Sat. V.v.77. Verrerit hunc dominus; momento turbinis exit MARCUS Dama, Add. Arrian. Dis. Epillet. II, 1. Ceterum, quia jam libertatem consequuti non amplius pro rebus , fed pro personis habebantur: hinc in jure noftro qui ftatuin mutarunt ,

& vel ex fervis liberi , vel ex liberis fervi facti, non iidem censentur, fed vocantur novi

homi

(h) De jure aureorum annulorum & reftitucione

natalium a principe imperrari solicis vid. Lips.
Elect. II, 8. Jo, Kirchmann. de annulis, XV.
xvi. Thomaí. de usu pract, dift. in ingen.com

liber, I, 26. 27. p. 14. feq.
(i), Qui mos ponendi capillos urrum ad exem-

plum naufragorum introdu&us fit, an ab A-
thenienfibus Romam manarit , disputat Bris-
fone Ant. Rom. 1. 11. p. 130

homines. L.27. 9. 1. D. de adim. vel transfer.leg.
Itemque alii homines. L. 98. S. 8. D. de solution.

[blocks in formation]

L

1

Qui do ex quibus cauffis Manumittere

non pofiunt.
Icentia manumittendi restricta primum eft

per legem ALIAM SENTIAM , cujus
adeo historia , occafio & materia ex anti-

quitate erunt explicandæ. 1. Lex Æ

1. Lata ea lex, imperante Augusto Sex.
lia Sentia Alio Cato, (ita enim cognomen ex vetustis
quando
lata.

monimentis primus restituit Henr. Noris. Ce-
not. Pif. Dis. 111. cap. IX.) & C. Sentio San
turnino Coff. anno ab U.C.DCCLVII. Dio
Call. LV. p. 557. Unde fallitur Mynfingerus
Comment. ad inftit. ho t. dum mentionem
legis fieri putat a Cicerone in Top. 11. Illa
enim lexÆlia Sentia , cujus Cicero memi-
nit, fi genuina efler vulgaris lectio, a noftra
foret diversissima . Sed acute conjicit Nori-
fius , ab indocti scribæ manu esse alteruin
Sentia, legem vero Æliam in loco Cicero-
nis non aliam esse , quam jus Ælianum vel
Alii tripartita , de quibus supra in proæm.

9. VIII.
II. Ratio II. Occasionem legi dedit niinia manumit-
Rujus le tendi facilitas, qua fiebat , ut urbs peffimo-
gis,

rum viliflimorumque civium colluvie adflue.
ret. Quod quanto cum dedecore fuerit con-
junctum , præclare oftendit Dionyf. Halic.
Anrig. Rom. iv, p. 228. Talis eft noftro tempore

con

.

confufio, & fic ad fordes atque ignominiam degeneravit Romanorum probitas , ut nonnulli a latrociniis, parietum perfosfionibus, proftitutiowibus, omnibusque aliis fceleribus pecunia collelta libertatem redimant., statimque fe Romanos faciant : alii confcii dominis, dan focii veneficiorum , homicidiorum facinorumque , tüm contra Deos, tum contra rempublicam fufceptorum, eam ab illis gratiam recipiant: quidam ideo manumittantur , ut acceptum e publico frumentum menftruum, do fi qua alia liberalitatis in egenos cives conferuntur a Principibus, dent his, a quibus fint fatti liberi. Accedebant aliæ cauffæ manumittendi parum honestæ . Sæpe domini servos omnes manumittebant in fraudem creditorum Tacir. Ann. XV, 55. Sæpe fervi a minoribus , quorum amores adjuverant, libertatem fibi loco mercedis ftipulabantur . Cujus rei exempla multa depingunt Terentius & Plautus.

III. Eam licentiain , quum indigna vide- III. Plura retur Augusti fæculo, lata hac lege coercen-gis capia dam putabat princeps prudentiffimus . Qua tao: de re Sueton. Aug. XL. Manumittendi modum terminazit . Et paucis interjectis : Quum com de numero ,

dos de conditione doo differentia ecan rum , qui manumitterentur , curiofe cavisset : hoc quoque adjecit , ne vin&tus umquam tor- tusque quis ullo libertatis genere civitatem adia pifceretur . Prius Augustus lege Fusia Cani. nia ; pofterius Ælia Sentia præstitit. Quin çain neceffariam tamque dignam fæculo iuo hanc legem existimabat Auguftus , ut inter mandata extrema, quæ Tiberio senatuique &

popu

7

« PreviousContinue »