Page images
PDF

multiplices, quos iu libris, qui de sacerdotibus publicis corapusiti sunt, item in Fabii Picloris librorum primo scriptos legimus; unde haec ferme sunt, quae commerainimus: 4 Equo Dialem flaminem uehi religio est, (et) classem procinctam extra pomerium, id est exercilum armatum, uidere; idcirco rarenter flamen Dialis creatus cousul est, cum bella consulibus mandabautur. item iurare Dialem fas nunquam est. item annulo uli nisi peruio cassoque fas non est. ignem e flaminia id est flaminis Dialis domo nisi sacrum eflerri ius non est. uinctum, si aedes eius introierit, solui necessum est et uincula per impluuium in tegulas subduci atque inde foras iu uiam demitti. Nodum in apice neque in cinctu neque in alia parte ullum habet. si quis ad uerberaudum ducatur, si ad pedes eius supplex procubuerit, eo die uerberari piaculum est. capillum Dialis, nisi qui liber homo est, non 'detoudet.5 capram et carnem incoctam et hederam et fabam neque tangere Diali mos est neque nomiuare. propagines e uitibus altius praetentos uon succedit. pedes lecti, in quo cubat, luto tenui circumlitos esse oportet, et de eo lecto trinoctium continuum non decubat, neque iu eo lecto cubare alium fas est; denique6 apud eius lecti fulcrum capsulam esse cum strue atque ferto oportet. unguium Dialis et capiUi segmina subter arborem felicem terra operiuntur. Dialis quotidie festatus est. siue apice sub diuo esse licitum non est. sub tecto uti liceret, non pridem a pontificibus constitutum, Masurius Sabinus scripsit, et alia quaedam remissa gratiaque aliquot caerimoniarum facta dicitur. Farinam fermeuto imbutam attingere ei fas non est. tunica intima, nisi in locis tectis, uon exuit se, (ne) sub coelo tanquam sub oculis Iouis nudus sit. super flaminem Dialem in conuiuio, nisi rex sacrificulus, haud quisquam alius accumbit. uxorem si amisit, flaminio decedit. matrimonium flamiuis nisi morte dirimi ius non est. locum, iu quo bustum est, nunquam ingreditur. mortuum uunquam attingit; funus tamen exsequi non est religio. Eaedem ferme caerimoniae sunt flaminicae Dialis.

ceps intelligendi sunt, ubi alius titulus adscriptus non est. 4) Non omnia, quae sequuntur, ex Fabio desumpta esse, palam esl. 5) detonset edd. 6) Scripsi; neque ante alium addito ne (quod fugittvum et mutatum ex de esse videtur) Cdd. ne[que] alium fas est neque aput (alias1) seorsum aiunt obseruitare, ueluti est:J quod uenenato operitur et quod in rica surculum de arbore felici habet et quod scalas (nist) quae Graecae appellantur, ascendere ei plus tribus gradibus religiosum est, atque etiam, cum it ad Argeos, quod neque comit caput neque capillum depectit. — Gell. 10, 15. §§. 1—30.

4. In libro primo Fabii Pictoris, quae uerba pontificem maximum dicere oporteat, cum uirginem capit, scriptum est. Ea uerba haec sunt: 'Sacerdotem Veslalem, quae sacra faciat, quae ius siet sacerdotem Vestalem facere pro populo Romano Quiritibus, uti quae optirna lege fuit, ila te, Amata, capio'. — Gell. 1, 12. §. 14.

5. Idem lib. iuris pontificii tertio: 'Pilumno et Picumno'. — Non. 12, 3. p. 518 Merc.

6. Fabius Pictor hos deos enumerat, quos inuocat (lamen sacrum Cereale facieus Telluri et Cereri: 5 Veruactorem, Reparatorem, Imporcitorem, Insitorem, Obaratorem, Occatorein, Sarritorem, Subruncinatorem, Messorem, Conuectorem, Conditorem, Promitorem'. — Serv. ad Georg. 1, 21.

7. Fabius Pictor lib. XVI.-: 'Aquam manibus pedibusque dato, polubrum sinistra manu teneto, dextera uasum cum aqua'. — Non. 19, 11. p. 544.

8. Varro: Commentario ueteri Fabii Pictoris legi: rMuries fit 'ex sale, quod sale sordidum si pistum et iu ollam rudem ficli)ems (conieclwn et in forri)nci coclum est", postea id sal uirgines Vestales serra ferrea sccant'. — Non. 3, 197. p. 223.

9. Puilia saxa esse ad portum, qui sit secuudum Tiberim, ait Fabius Pictor. — Fest. v. Puilia p. 250.10

. .. Aput eius etc. ed. Ilertz. ') Scripsi; fortasse post scorsum excidit cam. — [Qaminicae . . . .] flaminicasDialis ed.Hertz. ") lta nunc monstrante fere M. Ilertz. modestius scripsi. el sale quo sale sordidum snslum (siistum C. Leid.) esl el ollam rudem facidem Cdd. 9) Supplevi et emendavi ex Fest. v. Muries p. 15s. adicctum est et Cdd. adiectum ex aci coclimi ortum et ob similitudinem quae interciderunt omissa esse videntur. Celerum cf. infra Veranius II. 10) Adannales anliquioris Fabii Pictoris referendi videntur Quintil.I. 0. 1, (i. §. 12. Non. 12, 3. p. 5IS. — Cassium Heminam annalium scriptorem omisi; cuius et si qui proprii fuerunt lil/ri de censoribus (Non. 4, 300. p. 346), M'. MANILIVS

[graphic]

(cos. a. U. 605).

A c t i o n u m.1

1. Itaque stipulautur paucis cxceptis uerbis, ac Manilius scriptum rehquit, sic: 'illas Capras Hodie Bectf. Esse Et

BIBERE POSSE HABEREQVE RECTE LICERE, HAEC SPON

Desne'? — Varro de r. r. 2, 3. §. 5.

2. Emi solent sic:2 'illasce Sves Sanas Esse Habe

BEQVE RECTE LICERE ' NOXASQVE3 PRAESTARI, NEQVE DE

Pecore Morboso Esse Spondesne? Quidam adiiciunt: PerFvnctas Esse A Febri Et A Foria'. — Varro de r. r. 2, 4- S- 5.

3. Eos cum emimus doniitos, stipulamur sic: Illosce Boves Sanos Esse 'noxasqve3 Praestari; cum emiinus indomitos, sic: Illosce Ivvencos Sanos Recte Deqve Pecore Sano Esse 'noxasqve3 Praestari Spondesne? Paulo uerbosius haec, qui Maiiiliauas actiones sequuntur. — Van-o de r. r. 2, 5. g. 11.

4. Emtio equina similis fere ac boum et asinorum, quod iisdem rebus in emtione dominum mutant, ut in Manilii actioniljiis perscripta sunt. — Varro de r. r. 2, 7. §. 6.

5. Nexum Manilius scribit omne, quod per libram et aes geritur, in quo sint mancipia. — Varro de L. L. 6, 5. §. 105.

6. An partus ancillae sitne in fructu habendus, disseretur inter principes ciuitatis P. Scaeuolam, M'. Manilium, ab hisque

Ms magis res geslas singulorum eensorum videtur enarrasse. Item omisi Q. Fabium Maximum Servilianum cos. a. u. 012., quem de iure pontificio libros scripsisse, non efficitur ex Macrob. Sat. 1.10., ubi luudatus liber XII potest et videtur esse annalium, in quibus interiuin etiam sacri ritus referebantur. Cf. Liv. 3, 10. 11.

') Hunc verum librorum eius litulum fuisse crediderim, quem refert Varro de re rusl. 2, 7. §. 0. Pomponii aelate appellabantur 'Manilii monumenta' L. 2. §. 3S. D. de orig. iur. (l, 2), de quo loco «di Maians. de M'. Manilio. Opp. I. p. 145. Pars inscripla fuerit 'wnalium uendendorum leges' [Cic.de orat. 1,5S. §. 240) unde Varro suahausit. 2) Ilaecquoque, modo conlracta, utcelera, ex Manilio esse, vix dubitandum esl. 3) Scripsi; dictum puta ut dolum, M. Brutus4 dissentiet (quod et acutum genus est et ad usus ciuium non inutile, nosque ea scripta reliquaque eiusdem generis et legimus libenter et legemus): haec, quae uitam continent omnem, negligentur? — Cic. de fin. 1, 4. §. 12.

7. Illuseras heri etc. — Cf. supra Sex. Aelium Catum 3.

M. IVNIVS BRVTVS

(eiusdem aetatis).

De iure ciuili libri tres.

1. Ex libro primo: 'Forte euenit, ut in Priuernati essemus'. — Cic. de orat. 2, 55. §. 224.

2. Ex secuudo libro: 'In Albano eramus ego et Marcus filius'. — Cic. ib.

3. Tum ex libro tertio, in quo finem scribendi fecit (tot enim, ut audiui Scaeuolam dicere, sunt ueri Bruti libri): 'In Tiburti forte assedimus ego et Marcus filius'. — Cic. ib.1

4. Illuseras heri etc. — Cf. supra Sex. Aelium Catum 3.

P. MVCIVS SCAEVOLA (cos. a. u. 621. pont. max. ex a. u. 623).

1. . . . ut si ita respondeas: Quoniam P. Scaeuola id solum esse ambitus aedium dixerit,' quom 1 parietis communis tegendi causa tectum proiiceretur, ex quo in tectum eius, aedes qui protexisset, aqua proflueret, id tibi ius uideri. — Cic. Top. 4 fin.

2. C. Caelius iudex absoluit iniuriarum eum, qui Lucilium poetam in scena nominatim laeserat: P. Mucius eum, qui L. Accium poetam nominauerat, condemnauit. 2 — Auct. ad Herenn. 2, 3. §. 19.

[ocr errors]

3. Placuit P. Scaeuolae et Coruncauio pontificibus maxirais itemque caeteris, qui tantunilem caperet, quantum omnes heredes, sacris alligari. Habeo ius pontificium. Quid huc accessit ex iure ciuili? Partitionis caput, scriptum caute, ut centum nummi deducerentur. Inuenta esl ratio, cur pccunia sacrorum molestia Iiberaretur. Quod si hoc qui testamcntum faciebat, cauere noluisset, admouet iurisconsultus hic quidein ipseMucius, pontifex idem, ut minus c.ipiat, quam omnibus heredibus relinquatur: super, dicebant, qui quid cepisset, adstringi. Rursus sacris liberantur. Hoc uero niliil ad pontificium ius, set3 e medio est iure ciuili, ut per aes et libram heredem testamenti soluant, et eodem loco res sit, quasi ea pecunia legata non esset, 'etsi4 is, cui legatum est, stipulatus est id ipsum, quod legatum est, ut ea pecunia ex stipulatione debeatur, sitque ea non 'mortis caasa capta. 5 — Cic. de leg. 2, 21. §§. 52. 53.

4. Itaque in eo, qui in naui necatus, deinde in mare proieclus esset, decreuit P. Mucius, familiam puram, quod os supra terram non exstaret, porcam heredi esse contractam, habendas triduum ferias et porco femina piaculum 'piari.6 Si in mari mortuus esset, eadem praeter piaculum et ferias. — Cic. deleg. 2, 22, §. 57.

5. — P. Scaeuola poutifex maximus pro collegio respondit: 'quod in loco publico Licinia, Gaii filia, iniussu populi dedicasset, sacrum non uiderier'. — Cic. pro dom. 53. §. 137.

*C. SEMPRONIVS TVDITANVS

(cns. a. u. 625).

Magistratuum.1 1. Tuditanus refert libro tertio magistratuum, decemuiros,

'Gaius'1 p. 133.164 . 3) Ex Halmii cj. et edd. *) Geminando scripsi;
si edd. 5) Supplevi. Celerum si statim quod ei per damnationem
iebebatur, stipulando novasset, cum novatio pro solutione sit, mortis
causa ex damnatione cepisse videretur, perinde ac si ei legatum so-
lulum essel. Hoc fugit Savign. Zeitsch. f. gesch. RW. II. p. 379. De
tola re cf. infra Q. Mucium Scaevotam 13. 6) Scripsi; pati edd.
') Quae Plin. N. H. 13, 13. ex Tudilani decimo terlio habet, pro-

[ocr errors][ocr errors]
« PreviousContinue »