Page images
PDF

17. Si nullus agnatus sit, eadem lex duodecim tabularum gentiles ad hereditatem uocat. Qui sint autem gentiles, primo eommentario retulimus: et cum itlic admonuerimus, '(totum)u geutilicium ius in desuetudinem abiisse, superuacuum est hoc quoque loco, de ea re curiosius tractare.

Kap. 1(1. Paulus libro sententiarum iv. sub titulo de intestatorum successionibus.29 1. Inlestati '(et hi}'TM dicuntur, qui testameuluin '(fecerunt, cum)1 facere non'possent,2 uel ipsi linum, ut intestati decederent, abruperunt: 3 uel hi, quorum hereditas repudiata est, 'hereilisue1 condicio defecerit, '(quiue capite minuti fuerint,)h 'nisi6 iure praetorio 'facto testamento obiecta doli exceptione7 'obtiuebitur hereditas. 2. Ii,8 quorum testamenta' (a postumo)9 rumpuntur, aut '(ul inpia)M inrita fiunt, 'ipsi quidem

n) Qui lit, esl Paul. S. R. 4, s., sed nunc maiore ex parle ex nostro restilutus. Ad §. 1. cf. pr. I. de hered. q. ab int. (3, l). 39) Suppleoi ex vicinis litteris. ') Omissum, quia scriptum

fuerat: fccefc. Ceterum alio modo de hac re dispulat Utp. L. 1 pr. 1). de suis (33, 10). 2) possunt Cdd. edd. s) Cf. L. I. §. 10. D. de B. P. S. T. (37, n). L. 4. D. de his q. in lest. del. (2s, 4). L. 30. C. de testam. (0, 23). 4) cuiusue Vi. edd. cuius uel Ve. cnius nec B. eiusue Lachm. cj., sed heres, non heredilas conditione deficilur: Gai. 2, 144. Scriptum fuerat: hdisue. 5) Piura forlasse inilio exciderunt, velut ucl inors cretionisue linis adilioncm praeuenerit (Gai. 2, 141); quod vero supplevimus necessario iis, quae sequuntur, requirilur. 6) sine Cdd., quod tillerarum transpositarum vilium in frequens est. sane edd. ') facluui testainentum abiacta doli expectatioue (exspeclalionem Vi.) Cdd. f. I. obiecta d. exceplione Pith. cj. ed. Bl. (sed is tamen abiecla). s) oblinebit (optinebit Vi.) eorum Cdd., quod ex oblinebitur b.ii factum est. obtinebit. Ii. ed. Bl. Quod Lachm. commentus est: siue iure praetorio f. t. o. d. e. obtinebilur el ad L, II. %i 2. D. de b. p. s. t. (37, 11) casum priorem relulil, ferri non potest; nam ul taceam, totum casum sine noslro supptemento initio faclo intelligi non posse {id quod eliam Leislii ralionem de bon. poss. I/. b. p. 84. refellil), nec potest eadem hereditas, quae anlea eral testamentaria, nunc (quod Lachm. vult) legitima intelligi. Casus, de quo senlit Pauttus, is est, quem Papin. L.W. cit. in fine tractat verbis cPlaue si' elc. Cf. Gai. 2, 120. ,J) Suppievi fere sola geminatione vicinarum utrinque litlerarum, cum scriplum esset a pumo (eliam o, modo transpositum, servat B.: rumponunlur pro pumorpunlur). 4U) Eadem ratione sanavi.

iure testamenti41 decedunt, sed per consequeutias sublato testainento inteslati 'redduntur.2 3. Iutestatorum hereditas Iege duodecim tahularum primum suis 'heredihus,3 deiude '(consanguineis) el agnatis, et4 'aliquandoc quoque gentilibus defcrebatur. Sane consanguineos Iex non '(aperie) adprehenderat; (at)6 interpretatione prudentium7 primum inter agnatos locum acceperuut. 4. Sui heredes suut hi: primo loco filius, filia in potestate patris constituti; nec interest, adoptiui sint, au naturales, 'jsed8 secundum legem Iuliam 'Papiamque9 quaesiti. 5.50 'Modo maueant in potestate,1 qui sui heredes sunt, ipso iure heredes etiam ignorantes constituuntur, ut furiosi, aut infantes el peregrinantes: quibus bonorum 'possessio nisi2 propter praetoriam actionem non erit nccessaria. 6. 3'Suis4 heredibus adeo a morte testato

4I) Pro ipsi Cdd. edd.: ipso; deinde testamenli B. testati Ve. Vi. ed. Bl. Cf. Paul. S. R. 3, 4». §. 10. Aniea (Zeilschr. XIII. p. 46.) cnnieceram initio pro ipso. *) decedunt Cdd. edd. Testamenti destituti casum non his sed superioris §i speciebus Pautlus adnumerat, quia testator et heres, cuius familiae emptor locian obtinet, testamenlum facere videntur, ul si heres non exisiat, neque teslamentum factum esse inlelligatur. 3) Sic Vi. Ve. heredilalibus B. herededibns datur ed. mea prior. 4) agnalis el B. agnatis est et Ve. agnatis est Vi, Itaque est ex et transposito natnm puto. Vocem consanguineis vero excidisse, duo argumento sunl: quod sequitur Sane consanguineos etc. el quod ibi omnes Cdd. habent consanguineis, quae vox sc. ex margine eo aberraveral et cousanguineos expulerat. 6) e. olim, quamdiu ius gentilicium in usu erat. 6) Sensu exigente ex vicieis supplevi. adpreuendei at B. ed. Bl. apphenderat Ve. adprehenderet Vi. 7) Tian scilicet, cum Voconiana ratione (infr. §. 20.) feminae 'agnati proximi' appellatione contineri negarentur, consanguineorum quasi novo ordine invento, ne etiam secundo gradu, quo quasi sui heredis iure hereditas obtinetur, feminae excluderentur. 8) et B. edd. eos Ve. Vi. 8) Ex Schult. cj. Papiamue ed. Bl. Intellige legem de maritandis ordinibus. Cf. Fr. Val. %. 168. ^0) Cf.

3. /. de hered. q. ab int. (3, 1). L. 8. C. de suis (6, 55). L. 14. D. eod. <38, 16). L. 63. D. de acq. hered. (29, 2). ') ]n edd. haec verba finem faciunt praecedentis §i; at ibi iam diciunt erat in polestale patris constituti. 2) possessionis B. Ve. possessiones Vi. possessio ed. Bl. De re cf. Gai. 3, 34. *) Cf. $. 3. /. de hered. q. ab int. (3, l). L. 11. D. de lib. et post. (2S, 2). L. u. 57 pr. D. de acq. her. (29, 2). *) sui B. suis Ve. Vi. ris rerum hereditariarum dominium continuatur, ut uec 'tutoris 55 auctorilas 'pupillo,6 nec 'furioso7 curator sit necessarius,nec si forte sohiendo '(non)s sit heredilas: quamuis etiam furiosus, si resipuerit, el pupillus, si adoleuerit, abstinere possint. 7. 9 Post mortcm patris natus, uel ab liostiJjus reuersus, aut ex primo secundoue mancipio manumissus, cuiusue erroris causa probata '(est),60 licet non fuerint iu potestate, sui tamen patri heredes efficiuntur. 8. 'Post filios, filias ad intestatorum successionem inter suos ueniunt nepotes, neples, pronepotes, proneptes, ac deinde masculino sexu post filium descendentes, si 'nullo5 parentum impedimento 'ipsi3 in aui potestate, uelproauifamilia 'remanserinl:4 parentes enim liberis suis, cum quibus in potestate fuerunt ipsi, ordine successionis obsistunt. 9. 5 'Filius, («)6 cum nepotibus ex alio filio susceptis in familia 'retinetur,7 ad intestati patris successionem cum fratris filiis 'uocatur:8 quibus in patris sui partem uenientibus, liereditas in stirpes, non iu capila diuiditur, ila ut unus filius et plures nepotes singulos semisses habeant. Idemque euenit, si auo ex duobus filiis impari numero nepotes successerint. 10. Ex fiiia nepotes sui heredes non sunt: in aui enim materni potestate alienam familiam sequentes ipsa ratioue esse nou possunt. 11. 9 Eo tempore suus beres constituendus est, quo certum est, aliquem iutestatum decessisse: '(sccundum)70 quod ex euentu deficientis conditionis 'nepos is,1 qui uiuo auo 'conceplus,75 post morlem patris natus '(est, suus) fieri3 potest.4 12. Quem lilius eniancipatus suscepit, uel ailojitauit, sui heredis locuui in aui successioue, sicut ipse pater, obtinere non potest. Adopliuus tamen 'ne5 i|iiasi cognalus bonorum jiusscssionem eius petere potest. 0 13. 'Si sui heredcs non sunt, ad agnalos legitima liereditas jiertinebit,s inter quos primum locum consanguinei obtinent. Agnati aulem sunt cognati uirilis sexus per uirilem desceiidentes '(sexum):n sicut liiius fralris, et patruus, et dcinceps tota successio. 14. sointer agnatos et coguatos lioe interest, (quod) in agnatis eliam cbguati continentur, inter cognatos uero agnali non comprelienduntur. Et ideo patruus cl agnatus est et cognatus, auunculus autem cognatus tantummodo esl. 15. 1 Consanguinci sunt eodem patre nati, licet diuersis matribus, qui in potestate fuerunt raortis tempore: adopliuus quoque frater, si non sit emancipalus, et hi, qui post mortem patris.nali sunt, uel causam probaucrunt. 16. 2Soror iure consanguinilatis tam ad fratris, quam ad sororis hereditatem admiltitur. 17. 3Consanguineis non existentibus, agnatis defertur hereditas, prout quis alterum gradu praecesserit. Quodsi plures eodem gradu consistunt, siinul admittunlur. 18. 4Si 'sint,5 fratre defuncto,6 et fratris filius, et 'nepos eius ex fratre 7 non exi

[ocr errors]

in et ortu depravala effecit, ut pro ncpos is scriberetur nepotis. Post conditionis exciderit filii (sc. sub condicione potestativa instiluti), '*) Cf. not. 71. 3) iniri B. siniri Vi. (iniri Ve. (sit) iniri ed. Bl. 4) Tum sciticet, si condicio a moriente filio impleri potuil. Cf. L. 28. D. de cond. inst. (29, 7). 5) Cdd. nec ed. Bl. Cf. Gliick. Pand. XI. p. 161. c) Cf. L. 23. D. de adopt. (l, 7). L. l. §. 4. D. unde cogn. (38, 8). ') Cf. supr. c. 1, 9. 10. 8) Hic Vercellensis codex desinil. 9) Periit hoc loco ob sequens sicut. Bl. ed.: (sexum) descendentes. 80) Est Paul. S. H. 4, 8. §. 14., ex quo supplevimus quod. Cf. L. 10. §. 4. D. de grad. (38, 10). L. 5 pr. D. unde legil. (38, 7). ') Cf. supr. c. 2, 10. 6. 2) Cf. supr. c. 2, 14. 3) Cf supr. c. 2, 11. §. 5. /. de legit. agn. succ. (3, 2). *) Est Paul. S. R. 4, s. §. 18. 5) Paul. Vis. sit Cdd. edd. 6) frater defuncli Cdd. edd. fratres defuncli Paul. Vis. 7) nepus fratres et B. nepos fratre Vi. ed. Bt. nepoles fratre Paul. Vis. Igilur e'ex in B. mutalum in set ei transpositum est, in Paul. Vis. effecit, ut pro sleule, filius fratris liepoli praefertur. 19. 88Sed si duoruui fratrum siut liberi, noii in slirpes, sed in capita liercditas distribuitur, scilicet ut pro numero singolorum uiritim dislribuatur liereditas. 20. <JFeniinae ad hereditates legilimas ultra 'consanguineorum90 successiones non admittuntur: idque iure ciuili Voconiana ralione uidetur eflecUim. Ceteruin lex duodecim labularum sine 'illa1 discretione '[feminini) sexus agnatos2 admittit.

Kap. IV. Ulpianus libro '(r egul arum) s singulari, sub titulo de legitimis liereditatibus.4 1. Intestatorum 'ingenuorum5 hereditales pertinent priinum ad suos heredes, id est liberos, qui in potestate sunt, ceterosque, qui in liberorum loco sunt; si sui heredes non sint, ad consanguineos, id est fratres et sorores ex eodem patre; si nec ln'sint,c ad reliquos agnatos '(pron imos, id est cognatos)1 uirilis sexus, per niares descendentes, eiusdem familiae. Id enim cautum est lege duodecim tabularum hac: cSi intestatus moritur, cui suus heres nec 'escit,8 agnatus proximus fami

nepos scriberetur uepotes. Ceterum eius, quod regitur a fralre, refer ad filium fratris. Cf. sitpr. c. 2, 15. 9) Exlat

Paul. S. R. 4, 8. §. 2?. Cf. supr. c. 1, 14. %. 3. de leg. agn. Siicc. (3, 2). Gai. 3, 22. Ulp. 20, 0. 90) eonsanguineos (pro

consanguincor.) Vi. consanguineas B. Paul. Vis. edd. Sed consanguineae vel agnatae successiones dici non possunt. ') ulla Cdd. PauL Vis. edd., quod omnino huius loei esse non videtur. 2) cognalos 7i. Paul. Vis. cognatis Vi. agnalos edd. Sed cognalos consulto librarius ex (sexns) feminini agnalos, quasi hi brevius el rectius cognali dicendi essent, fecisse mihi videlur; cui errori suhveniens scriptor B. pro discrelione sexus dedit discreplaliones ex his, et certo ex feminis nali sunt cognati! lam ex noslra lectione vides, sine illa discrelione perlinere ad discrimen, quod lCli inter consanguineas ei utlerioris gradus agnatas fecerant, et feminini sexus agnalos esse, quas Gai. 3, 23. dicit feminas agnatas. 3) Ex Schillingii cj. suppl. Of. tit. 2. c. 5. not. 22.

4) Exslat in Ulp. fragm. i(i, l. 5) Ex UIp. fr. gcntilitiorum B. Vi. edd., quod pessimorum Codd. porlenlum cave ex argutiis optimorum virorum retineas. Cf. Zeilschr. f. HG. lS(i(i. V. p. lS(i. 6) sunl Cdd. edd. ') Ex Ulp. fr. suppl. Bl. 8) est Cdd. esil ed. B). Futurum positum fuisse, argumento sunt cum illae leges apud Cic. de leg. 2, 21. r quni auro denles uincli escunt' el apud Fest. v. Nec 'quod nec mauifeslum erit', titm ea, quae sequilur §. 2.

« PreviousContinue »