Page images
PDF

ilamnosam hereditalem dicat, cog/tur a practore adire ct reslituere totam, ita ut ei et in cum, qui recipit hereditatem, actiones dentur, proinde atque si ex Trebelliano senatusconsullo restituta fuisset. idque ut ita fiat, Pegasiano scnatusconsulto cautum.

17. 437Si quis in fraudem tacitam fidem adcommodauerit,

ul non capienti fideicommissum reslituat, | ncc quadrantem201 a(3 eurn deducere senatus ccnsuit, nec caducum uindicare ex eo leslamento, si liberos habeat.

18. ^Libertas dari potest per fideicommissum.

TIT. XXVI. DE LBGITIMIS HEREDIBVS.

1. ^liitestatorum ingenuorum hcrcditatcs pertine/it primmn ad suos heredes, id est iiberos, qui in potestate sunt, ceterosque, qui 'in 440 liberorum loco sunt; si sui heredes non Sitit,1 ad cousanguineos, id est fratres et sorores ex eodein palre; si nec hi Sint,1 ad reliquos agnatos proximos, id est cognatos uirilis sexus, per mares descendentes, eiusdem familiae: id enim cautum est lege duodecim labularum hac: csi inleslato moritur, cui suus heres nec escit, agnatus proximus bmiliam habeto.' 1*. s(Si agnatus defuncti non sit, eadem lex duodecim tabidarum gentiles ad hereditatem uocat his

258. Paul. 4, 4. §. 4. 4") Cf. L. 10. 11. D. de his q. ut Wt. (34, 9). L. 59. §. 1. D. ad l. Falc. (35, 2). L. 48 pr. L. 49.

lie i. fisci (40, 14). 8) Cf. supra 2, 7 seq. Ceterum duabus Taiionibus recle haec regula breviter etiam h. I. addita videri iebet; primum ne non capienti hoc casu fldeicommissum servo dari pules (cf. L. 4. C. de legat. G, 3"), deinde qida a singulis iebus per fideicommissum relictis ad hereditatem progressus, apte <id ipsam personam hoc modo liberandam transilum facit. 9) Ex!(«< etiam in Collat. 10, 4. §. I. Cf. Collat. 16, 3. §. 3. Dirksen 'Zwolftafelfr.' p. 343. 440) Uncis incl. ed. Bg. Sed nepos pronepos ceterique vere in liberorum loco vel numero suht; non "t dediticii liberti, qui eo numero tantum habentur. Praeterea Heimbach. recte allegal Cic. de oral. 2, 49. g. 200. ') sunt fat. ed. Bg. 2) Haec ex Gollat. 16, 4. §. 2. hic repetii, quia priora illa usque ad 'familiam habento'1 tantummodo ul simililer desinentia excidisse persuasum habeo, post quae librarius cetera iil inepta consullo omisit. Similiter enim Ulpianus etiam in iure bonorum possessionis exponendo 28, 7— 9. praemissis demum omnibus bon. possessionis gradibus de singulorum graduum iure

[graphic]

-uerbis: 'si agnatus nec escit, gentiles familiam habento.' Nunc nec gcntiles nec genlilicia iura in usu sunf).

2. 443Si 'defuucti sit4 filius, '[el)b cx altero filio 'iam mortuoe nepos unus uel etiam plures, ad omnes hereditas pertinet, non ut in capita diuidatur, sed in stirpes, id est, ut filius solus raediam partem habcat et nepotes, quotquot sunt, alleram dimidiam: aequura est enim, nepotes in palris sui loci/m succederc et eam parlem haberc, quam pater eorum, si uiueret, habiturus esset.

3. 'Quamdiu suus heres speratur heres fieri posse, tamdiu locus agnatis non est; uelut*si uxor defuncli praegnans sit, aut filius aputf hostes sit.

4. 8Agnatorum hereditates diuiduntur in capita; uelut si UOlbcfsit fratm filius et alterius fratris duo pluresue | liberi, quot

quot sunt ab utraque parte personae, tot fiunt porliones, ut singuli singulas capiant. 5. 9 Si plures eodem gradu 'siut450 agnali, et quidam eorum hereditatem ad se perlinere nolueriut, ucl antequam adierint, decesseriut, eorum pars adcrescit his, qui adierint; quod si nemo eorum adierit, ad insequentem gradum ex lege hereditas non transmittitur, quoniam in legitimis hereditatibus snccessio non est. 6. 4Ad feminas ullra consanguineorum graduw legitima hereditas non pertinet; itaque soror fratri sororiue legitima heres fit, '{amita uero uel fratris filia el deinceps legitima heres non fit). 2 7. 3Ad liberos matns intestatae hereditas 'sine in manum conucntione4 ex lege duodecim tabularum non pertinebat, quia femi

[ocr errors]

nae suos heredes non habent; sed postea imperatorum Antonini et Commodi oratione in senatu recitata 455 id actum est, 'ute matrum legitimae hereditates ad filios pertineant, exclusis consanguineis et reliquis agnatis. 8. 'Intcstati filii hereditas ad matrem ex lege duodecim tabularum non perlinet; sed si ius Iiberorum habeat, ingenua trium, libertina quattuor, legitima heres fit ex senatusconsulto Tertulliauo;8 si tamen ei filio neque suus heres sit quiue inter suos heredes ad bonorum possessione;» a praetore uocatur, neque pater, ad quem lege hereditas bonorumue possessio cum re pertinet, neque frater consanguineus: quod si soror cousanguinea sit, ad utrasque pertinere iubetur hereditas.

TIT. XXVII. DE LIBERTORVM SVCCES|siONIBVS ' VEL BONIS.9 201

1. 460 Libertorum intestatorum hereditas primum ad suos lieredes pertinet; deinde ad eos, quorum liberti sunt, uelut patronum, patronam liberosue patroni. 2. 1 Si sit patronus et alterius patroui filius, ad solum patronum hereditas pertinet. 3. 1 Item patroni filius patroni nepotibus obstat. 4. Ad Iiberos patronorum hereditas defuncli pertinet 'ita ut3 in capita, non in stirpes, diuidatur.

5. 4Legitimae hereditatis ius, quod ex lege duodecim (abularum descendit, capitis minutione amittitur. ***6

Kberos pervenit, inlelligitur. 456) a. 178. 6) ut sine in manum conuentione Vat. edd. Sed hoc novum ius aeque valebat in matre, quae in tnanum convenerat, deinde remancipata atque in ea, qui:e non convenerat. Vid. not. 454. 7) Cf. Gai. 3, 24. pr. §§. 2. 3.

de SC. Tertull. (3, 3). Paul. 4, 9. §§. 1 seq. 8) Hadriani temporibus facto. 9) Recte habent haec vocabula a Bg. uncis inclusa ostenduntque, hunc titulum factum esse, quo tempore in sequenlibus non modo de civium Rom, sed etiam de Latinorum

liberlorum successionibus agebatur; horum enim magis bona sunt, quae iure peculii ad manumissorem pertinent, quam, ut illorum,

hereditas et successio. 4m) Cf. L. 3 pr. D. de suis et legil.

(3S, 16). ') Cf. Gai. 3, 00. L. 23. %. \. D. de bon. lib. (38, 2).

Paul. 3, 2. §. 1. §. 3 ftn. I. de succ. lib. (3, 7). s) Cf. Gai.

3, 61. Paul. 3, 2. §. 3. 3) Geminando feci. aut Vat. ut edd.

*) Cf. Gai. 3, 21. 27. 51. 5) Cf. not. 459.

[graphic]

TIT. XXVIII. DE POSSESBIONIBVS DANDIS.

1. 4''''Bonoruin possessio datur aut contra tabul.is testamenti, aut secundum tahulas, (aul) inteslali.

2. Contra tabulas bonorum possessio datur, libcris '(uel)' cinancipatis testamento praeteritis, licet legitimo [iure) non ad eos pertineat bercditas. 3. "Bonoruui possessio contra tahulas liberis tam naturalibus quam adoptiuis datur; sed naturalibus quidem '(eliam)7 emancipalis, non tamen et illis, qui iu adoptiua familia sunt; adoptiuis autcm his tantum, qui in potestate raanserunt. 4. !) Emancipatis liberis ex ediclo datur bonorum possessio, si parati 'smt470 cauere /ratribus suis, qui in potestalc manserunt, bona, quae moriente patre babuerunt, se conlaturos.

5. 1 Secundum tabulas honorum possessio datur scriptis heredibus, scilicet si eorum, quibus contra tabulas competit, 202:i«nemo sit, aut petere 'uolueril.2 6. 3Etiam|si iure ciuili non ualeat testameutum, forte quod familiae mancipatio uel nuncupalio defuit, si signatura tcstamentum sil non minus quam septera testium ciuium Romanorum signis, bouorum possessio datur.

7. 4Intesla/i datur bonorum possessio per seplem gradus: primo gradu liberis; secundo lcgitimis heredibus; tertio proximis cognatis;5 quarto faniiliae patroni; [quinlo) patrono, patronae, item 'liberts uel (parcntibus)^ patroni patronaeue; sexlo u/ro, uxori; septimo cognatis manumissoris, quibus per Icgem Furiam plus mile asses capere licet: et si

[ocr errors]

nemo sit, ad quem bonorum possessio pertineie possit, aut sit quidem, sed ius suum omiserit, populo bona deferuntur ex lege lulia caducaria. 8 . 477Liberis bonorum possessio datur tam his, qui in p'otestate usque in mortis tempus fuerunt, quam emancipatis; item adoptiuis, non tamen etiam in adoplionem datis. 9. sProximi cognati bonorum possessionew acci^iiunt non solum per feminini sexus personam cognati, sed etiam agnati capite diminuti: nam licet legitimum ius agnationis capitis minutione amiserint, natura tamen cognati mauent.

10. 9Bonorum possessio datur parentibus et liberis intra ■aiiBum, ex quo petere potuerunt; ceteris intra centum dies. 11. 430 Qui omnes intra id tempus si non pelierint bonorum possessionem, sequens gradus admittitur, perinde atque si superiores non | essent; idque per septem gradus fit. 202 a|5

12. 1 Hi, quibus ex successorio edicto bonorum possessio datur, heredes quidem non sunt, sed heredis loco constituuntur beneficio praetoris. ideoque seu ipsi agant, seu cum his agatur, ficticiis actionibus opus est, in quibus heredes esse finguntur.

13. 2Bonorum possessio aut cum re datur, aut sine re: cum re, 'cum is, qui acc?'pit, (accipif) cum effectu, (ul)3 bona refijieat; sine re, cum alius iure ciuili euincere hereditatem possit; ueluti si sit 'scriplus4 heres, inlestati bonorura possessio sine re (est), quoniam 'scriptus* heres euincere hereditatem iure legitimo ipotest.5

[ocr errors]
« PreviousContinue »