Page images
PDF

militiamque confingunt, quo quem terreant uel concutiant, humiliores capite puniuntur, honestiores in insulam deportantur. 13. 29 Si qui de iudicis amicitiis uel familiaritate mentieutes euentus senlenliarum eius uendunt, quidue obtentu nominis eius aguut, conuicti pro modo delicti aut relegantur aut capite puniuntur.30

TIT. XXVI. AD LEGEM IVLIAM DE VI PVBLICA ET PRIVATA.

1. 1 Lege Iulia de ui publica damnatur, qui aliqua potestate praeditus ciuem Bomanum antea ad populum, nuuc ad imperatorem appellantem necarit necariue iusserit, torserit, uerberauerit, '(cum)ue (nondum) condemnauerit, in 2 publica uincula duci iusserit. Cuius rei poena in humilfores '(est)3 capilis; 'honestiores in insulam4 deportatione 'coercentur. 5 2. Hac lege excipiuntur,6 qui artem ludicram faciunt, iudicati etiam et confessi, et qui ideo in carcerem duci iubentur, quod iu& dicenti non obtemperauerint, quidue contra disciplinam publicam fecerint; 'tribuni etiam militum et praefecti classium8 alarumue, ut sine aliquo impedimento legis Iuliae per eos militaro, delictum coerceri possit. 3. 9Lege lulia de ui 'pu

apoi. 6. *9) Cf. L. 10. C. de accus. (9, 2). Lamprid. Commod. 14. Goikofr. ad Liban. or. adv. assid. p. 112. 30) Ex hoc tii. etiam hausta videnlur L. Rom. Burg. 39. haecce: 'Si novos quicunque terminos occulle posuerit, poena falsarii teneatur secundum sentenliam Paulli.'

Tit. XXVI. ') Cf. L. 7. L. 10. §. 2. D. ad leg. lul. de vt publ. (48, 6). Liv. 10, 9. Cic. Verr. 5, 54. 57. 62. 63. *) condemnauerit, inne plerique Cdd. edd. Quae leclio stare non potest r nam nec condemnatio vim continet, ut cetera, quae velantur, necr legislator omnem in vincula publica ductionem initio vetuisse facile credendus esl. Cum nonnulli Cdd. in (pro inue) praestent, coniicia, v. ue huc transpositam effecisse, ut c' (cum) et nondum quasi ileratum ante condem-naneril omitterenlur. Vid. etiam Isidor. Or. 5, 2&. §. 6. L. 8. D. h. t. (48, 6). 3) Supplevi (scriptum puta fuisse humilior. est). Humiliores intellige apparitores, quos in hac iniuria magistratibus impune obtemperare legislator noluit. *) in bonestiores insulae (in insulae nonnulli, honesliores in insulam unus) Cdd. edd. 5) coercetnr Cdd. ed. A. Cf. 5, 30«. g. 1. «) Cf. Sueton. Aug. 45. Tacit. A. I, 77. 7) Cf. Polyb. 6, 37. 38. Cic. de legib. 3, a. Appian. de b. civ. 3, 56. ") Excidisse videtur: cohortiom. 9) Cf. L. 3. §. 6. L. 4. 5 pr. D. ad leg. Iul. de vi publ. (48, 6).

blica etpriuata10 teuetur, qui quera arraalis horainibus possessione, dorao, uilla agroue deiecerit, expugnauerit, obsederit, 'incluserit,1 idue ut fieret, homines coramodauerit, locauerit, conduxerit; quiue 'coetu, concursu, turba, seditione incendium fecerit;2 funerari sepeliriue aliquem prohibuerit, funusue 'eripuerit,3 turhauerit; et qui eum, cui aqua et igni interdictura est, .4receperit, celauerit, 'tenuerit;5 quiue cum telo in publico fuerit, templa, portas aliudue quid publicum armatis obsederit, ciuxerit, clauserit, occupauerit. Quibus omnihus conuictis, si honestiores sint, tertia pars bonorum eripitur et in insulam relegantur; humiliores in metallum damnantur. 4. 6Creditor chirographarius si sine iussu praesidis per uim debitoris sui pignora, cura non 'haberet7 obligata, ceperit, in legem Iuliara de ui priuata committit. Fiduciam uero et pignora apud se deposita persequi et sine auctoritate iudicis uindicare non prohibetur.

TIT. XXVII. AD LEGEM IVLIAM PECVLATVS.

1. 1 Si quis fiscalem pecuniam attrectauerit, subripuerit, muliiuerh, seu in suos usus conuerterit, in quadruplum eius pecuiiiae, quam sustulit, coudemnatur.

10) Sic plerique Cdd. priuala alii, edd. Sed illud mutare nolui, quoniam etiam ex Collat. !>, 2. verisimile esl, praeler legem Iuliam de vi publica, quae ad magistratuum vim pertinebat, fuisse legem Juliam de vi publica et privala, quae infra §. 4. et Dig. 48, 7. Cod. 9, 12. etiam de vi privata dicitur, in eaque tege talem vim dictam esse, quae licet privata esset ex persona delinquentis, tamen ex atrocilale etiam ad rempublicam pertineret. Et hoc si staluis, facilius intelligilur, qui factum sit, ut poslea, quum magis ex facli poenaeque gravitale utriusque vis genera discernerentur, ad priorern quaedam legem referrentur, quae proprie posterior poena sanxerat. De aliorum sentenliis cf. Rein Criminalr. d. Rdmer p. 743 seq. ') Cd. 21. L. 5 pr. D. cit. cluserit reliqui Cdd. edd. 2) Ex Dig. I. c. coetum, concursum, turbam, seditionem f. Cdd. edd. ") Fortasse: diripuerit. Cf. Dig. 4) Cf. Cic. pro domo 20. ad Atl. 3, 4. 6) Malim iuuerit. Cf. Cic. Verr. \, 47. 6) Cf. iupra 2, 14. §. 5. L. l. S. D. h. t. (48, 7). L. 5. C. h. I. (9, 12). L. 3. C. de pign. (S, 14). L. 11. C. de pign. act. (4, 24). Nov. 60. '. 1 pr. 7) Sic seplem Cdd. babuerit ceteri, edd.

Tit. XXVII. ') Cf. L. 3. 13. D. ad leg. lul. pec. (48, 13). ) Eac. gr. aes pro auro in arca ponendo. Malim tamen mutuaTIT. XXVIII. AD LEGEM IVLIAM REPETVNDARVM.

1. Uudices pedanei si pecunia corrupti dicantur, plerumque a praeside aut curia submouentur, aut in exsilium mittuntur, aut ad tempus relegantur.

TIT. XXIX. AD LEGEM IVLIAM MAIESTATIS.

1. 'Lege Iulia maiestatis tenetur is, cuius ope, consilio aduersus imperatorem uel rem publicam arma mola sunt, exercitusue eius in insidias deductus est; quiue iniussu imperatoris bellum gesserit, dilectumue [habuerit, exercitum(Me) comparauerit, 'solticitauerit(Me), quo desereret2 imperatorem. His antea in perpetuum aqua et igni3 interdicebatur; nunc uero4 humiliores bestiis obiiciuntur uel uiui exuruntur, honestiores capite puniuntur. 5 Quod crimen non solum facto, sed et uerbis impiis ac maledictis maxime exacerbatur. 2. 6In reum maiestatis inquiri prius conueuit, quibus opibus, qua factione, quibus hoc auctoribus fecerit: tanti enim criminis reus non obtentu adulationis alicuius, sed ipsius admissi causa puniendus est. Et ideo, cum de eo quaeritur,7 nulla dignitas. a tormeutis excipitur.

TIT. XXXA. AD LEGEM IVLIAM AMBITVS.

1. Petiturus magistratum uel prouinciae1 sacerdotium si turbam sufTragiorum causa conduxerit, seruos aduocauerit, aliamue quam multitudiuem coaduxerit, conuictus ut uis publicae reus in insulam deportatur. 2

uerit vel mulualus fuerit. Cf. Cic. Verr. 3, 72. L. 2. C. de his q. ex publ. (10, 6).

Tit. XXVIII. <) Cf. L. 3. L. 7 pr. §. 3. D. ad leg. lul. repet. (48, ll). Suet. Caes. 43. Olko 2. Tacil.H. 1, 78. Plin. ep.

2, 11. 12. 4, 9.

Tit. XXIX. ') Cf. L. 1Ipr. D. aal leg. lul. mai. (48, 4). !) deserueritque (vel destruerilque) undecim Cdd. deseruerit (vel eruerit) ceteri, edd. Sed desertio militare tantum est crimen. slrl nostram lectionem cf. L. 1 fin. D. h. t. L. 5. C. eod. (9, 8). s) Cf. Cic. Phil. l, 9. Tacit. A. 3, 38. 50. 68. 4, 42. 4) Cf. $. 3. I. de publ. iud. (4, 18). 5) Cf. Tacil. A. 1, 72. L. 7. %. 4. D. k. t. 6) Cf. L. 7. §. 3. D. h. t. 7) Cf. L. 10. §. l. D. de quaest. (48, Ammian. 19, 12. L. 3. 4. C. h. t. (9, 8).

Tit. XXX*. >) Cf. Gothofr. Parat. ad Th. C. 16, 10. ei ^ict. societ. Saxon. scient. 1850. p. 200. !) Cf. 5, 26. §. 1.

[rJT. XXXB. AD LEGEM FABIAM.

1. 2. Collat. 14, 2.1

TIT. XXXI. DE POENIS MILITVM.

1. 1 Si pecunia accepta miles custodiam dimiserit, capite puniendus est. et cerle quaeritur, cuius criminis reus dimissus esse uideatur. 2. Qui custodiam militi prosequenti magna manu excusserint, capite puniuntur.

[L. 16 pr. §. 1. D. de re militari (49, 16).

L. 38. §§. 1. 11. 12. D. de poenis(±%, 19).]

TIT. XXXII. QVANDO APPELLANDVM SIT.

1. Quoties iusiurandum1 postulatur, eo tempore appellandum est, quo defertur, non quo iuratur.

TIT. XXXIII. DE CAVTIONIBVS ET POENIS APPELLATIONVM.

1. ^Ne liberum quis et solutum haberet arbitrium retractandae et reuocandae sententiae, et 'poena2 et tempora appellatoribus praestituta 'sunt. Quodnisi iuste appellauerint, tempora3 ad cauendum in poena appellationis quinque dierum praestituta sunt. Igilur morans eo in loco, ubi appellauit, cauere debet, ut ex die acceptarum4 litterarum continui quinque dies computentur. si uero lougius, salua '(dierum)5 dinumeratione 'itiueris6 quinque dies cum eo ipso, quo litteras acceperit, computantur. 2. Ne quis in captionem uerborum in caueudo7 incidat, expeditissimum est, poenam ipsam

Tit. XXXB. ') Ex hoc etiam sumpta videtur haec sent. L. Rom. Burg. 20. 'Si quis ingenuum natum (ob)ligauerit uel uendiderit, honestiores personae damnantur 'eccitio, uiliores metaltis depulantur secundum speciem Paulti sententiarum lib. f.' Cf. ibi Barkow praef. p. XLV.

Tit. XXXI. ") Cf. L. 12. L. 14. §. l. D. de custod. reor. (48, 3).

Tit. XXXII. ') Puta id, de quo L. 34. %. 6. D. de iureiur. (12, 2) L. 9. C. de reb. cred. (4, 1) sermo est. Cf. L. 12. C. eod.

fit. XXXIII. ') Cf. Tacit. A. 14, 28. L. 6. §§. 4. 6. C. de appell. (7, 62). J) Multi Cdd. poenae aKi, edd. 3) Malim: iunt, uisi inste appellauerint. Qnoad tempora, (vel v. qnod omissa rempora). 4) Cf. 5, 34. 5) Supplevi; excidit ob dinum-. 6) Ex Ouiac. cj. integri (vel interim) Cdd. edd. Cf. Fr. Vat. 162. 7) Nam "ormula eius caulionis, cum ex iure extraordinario veniat, nulla ucl quid aliud pro ea deponere: necesse eriim uon habet sponsorem quis 'uel (Jidepromissorem) fideiussoremue8 dare, aut praesens9 esse; sed si contra eum fuerit pronunliatum, perdit, quod deposuit. 3. Quoties in poena appellationis cauetur, tam unus quam plures fideiussores, si idonei 'siut,10 dari possunt: stifficit enim etiara per unum idoneum 'imleinnitati1 poenae consuli. 4. Si plures 'appellent,2 una cautio sufficit, et si unus 'caueat,3 omnibus uincit. 5. 4Cum a pluribus sententiis prouocatur, singulae cauliones exigendae sunt et de singulis poenis spoudendum est. 6. Modus poenae, in qua quis cauere debet, specialiter in cautione exprimendus est, ut 'sit,5 in 'quo6 stipulatio committatur: aliter enim recte cauisse non uidetur. 7. Assertor si prouocet, iu 'eiusmodi7 terliam cauere debet, quanti causa 'aestimata8 est. 9 8. In omnibus pecuniariis causis magis est, ut in terliam parlcm eius pecuniae caueatur.

TIT. XXXIV. DE DIMISSORIIS LITTERIS.

1. 'Ab eo, a quo appellatum est, ad eum, qui de appellatione cogniturus est, litterae dimissoriae diriguntur, quae uulgo apostoli appellantur; quorum postulatio et acceptio intra quintum diem ex officio2 facienda est* 2. Qui iutra

[ocr errors]
« PreviousContinue »