Page images
PDF
EPUB

et tragicis loci memorabiliores huc pertinentes iam ab Hermanno, Schaefero, Porsono, Erfurdtio , Lobeckio, Thierschiv aliisque enotati, et melius, quam hic fiat, tractati' sunt, ut ad hos viros ablegasse sufficiat. E Platone vero quae huc advocentur, eorum multa iam Heindorfius attulit: qui nisi fato nunquam satis deplorando litteris praemature ereptus esset, mox etiam reliqua, quae nondum attigerat, egregie illustrasset. Horum igitur virorum testimoniis ubique usi sumus, ita tamen, ut fundamentum disputationis nostrae imprimis ea sint, quae a duobus peritissimis harum rerum arbitris, Hermanno in Annott. ad Vig. et Schaefero in Melett. critt., libris, quibus nemo philologorum, qui plus quam vulgus sapere cupiat, carere potest, exposita sunt. Quos summos viros ut libenter sequimur, ita dolemus, ab alio viro, de Graecis litteris optime me. rito, saepissime nobis dissentiendum fuisse.

Qui dissensus hoc potissimum tempore nobis masime iniucundus est, quo in eo sumus, ut munus in ea ipsa urbe suscipiamus, in qua ille per aliquod tempus Graecarum litterarum studia praeclare rexit. Sed veritatem nos semper aliis omnibus rebus potiorem duximus ; et quo maior est illius viri auctoritas, et quo frequentius Xenophontis editiones ab eo curatae tironum manibus volutantur: eo studiosits hi monendi sunt, ne in Grae cae grammaticae partibus subtilioribus nimium illi iribuant, quippe quas, nisi ab Heindorfio monitus, raro satis curaverit.

Haec praefationis instar dicta sunto. Accedimus ad ipsam quaestionem nostram, in qua proficiscimur ab iis, quae veteres grammatici de usu particulae av monuerunt. Ex his scribit ille, cuius librum de syntaxi edidit Bekkerus Anecdd. Grr, I., p. 126. "Av. Toő. τον τον σύνδεσμον οι τεχνικοί δυνητικόν (alii etiam αορίστολογικόν , vel αοριστολογικών και δυνητικόν , alii denique, ut Dionysius Thrax, 1. 1. II., p. 643., sed male, V. Devar. p. 45., παραπληρωματικόν) προςαγορεύουσι σημαίνει γαρ πράγμα μη γενόμενον, δυνηθέν δε γενέσθαι, ει μή τι Gúußav fxólvev. (Cf. Schol. ad Dion. Thr. Gr. 1. 1. p. 972.) Πέντε τοίνυν εγκλίσεων ουσων, μετα προςτακτικού σήματος ου συντάσσεται· ουδείς γαρ λέγει, ανάγνωθι άν' ταϊς μεντoι άλλαις πάσαις συντάσσεται. Adduntur deinde plura omnino enim hic locus praem stantissimus esse videtur omnium, in quibus a veteribus grammaticis de av disputatum est sed haec, quae

Mia supersunt, suo quaeque loco à nobis inserentur. nus accurate locatus est auctor fragmenti Lexici Graeci

relativo derivatumo
"Quae regula habet.

apud Herm. de emend. rat. Gr. Gr. p. 336. Onod at: tem ille grammaticus, cuius verba modu adseripsimus, contendit, öv coniungi cum omnibus modis excepto imperativo : id probatum quidem est plerisque recentioribus. Cf. Devar. l. l. p. 46. Zeunius tamen ad Vig: p. 486. et Hermannus, ib. p. 816. et 820. av etiam imperativo addi posse putant. Qua de re quid iudicandum sit, nunc nondun quaerimus; hoc tamen monemus, hunc Usun,

si forte admittendus sit, quum omnino rarissi. mum, túm a prosa certe oratione alienum esse. In hac ấv quamquam saepe etiam cum indicativo, coniunctivo, inftitivo et participio coniungitur, frequentissime tamen optativo additur. Quare quum angusti limites, quibus hic libellus continetur, non permittant, ut umpen illius particulae usum con plectamur, in solo optativo bic subsistanı us. Cuius distinguinus usum absolutum, id est, non aliunde pendenteni, atque usum relatium , id est, e coniunctione aliqua vel pronomine

. Optativi absolute positi apud Graecos duplex vis est. Nam omnino quidem hic modus indicat, aliquid non esse, sed cogitari: verum de iis, quae cogitatitis, aut ita loquimur, ut facile quidem fieri posse dicamus, ut illa eveniant, neque tamen ea accidere diserte veí copiamus vel nolimus, aut ita, ut ea simul optemus vel eyepire vel non evenire. Ille est modus potentialis, dvvrtıxós, hic modus optativus sensu augustiori, eittıxós. Inde ducitur haec regula, quae usuni voculae äv cum optativo in sententiis absolutis regit.

Optotivus ubi ad optandum adhibetur, particula öv caret: ubi autem denotat, facile fieri posse, ut aliquid eveniat, seu aliquid eventurum esse, si quid aliud eveniat, ibt av additum habet. runque tam perspicue exposita est, quam fieri debebat. Poterat autem ea iam a Devario p 47. disci, atque a Schaefero ad Gregor. Cor. p. 1015. bis paucis verbis comprehensa est. Hic modus (optativus) aut vere optat,, aut, comitem adsciscens particulam äv, quae vere euxtlxóv nunquam comitatur, significat, aliquid futurum esse sub conditione, seu expressa , seu tacita.“ Cf. id. Melett. critt. p. 120. sq., ubi optativus veri nominís ac yevdávvuos distinguuntur, atque huic öv addi docetar.

Quae etsi rectissime disputantur, quaeritur tamen, an haec regula exceptiones quasdam habeat. Haec vero quaestio duplex est, quum et utrum optativus vere

optans particulam av interdum comitem sibi adiungat,
et utrum modus potentialis eadem particula nonnun-
quam destituatur, quaerendum sit. Pertinent igitur *
haec ad usum παραπληρωματικόν atque ελλειπτικόν illius 31
voculae, quem veteres commemorant, sed de quo male z
judicant.. Diligenter enim discernendi sunt et scripto-
res Ionici atque Dorici ab Atticis, et ex his ipsis poetae
a prosae orationis scriptoribus. Homerus enim non
raro optativo «particula av carenti notionem modi po-
tentialis tribuit. Eundem usum amplexus est Pindarus,
quod de utroque poeta satis demonstravit Hermannus
Comment. , de metr. Pind. p. 241., et ad Vig. p. 818.
Hos' auctores secuti deinceps' sunt ceteri Ionici atque it
Dorici poetae omnes, etiam seriores, ut Theocritus, et
reliqui bucolici, quorum exempla nonnulla laudemus.
Theocr. Id. VIII., 18. sqq.

Σύριγγαν εποίησα καλαν εγω εννεάφωνον,και
Λευκός καρόν έχoισαν, ίσον κάτω, ίσον άνωθεν,

Ταύταν και ατθείην" τα δε τω πατρός ού καταθησω, .
Ib. y. 88.

Ως μέν ο παίς εχάρη, και ανάλατο, και πλατάγησεν

Νικήσας, ούτως επί ματέρα νεβρός αλοιτο. Adderemus etiam versus, qui sequuntur,

Ως δε κατεσμύχθη και ανετράπετο φρένα λύπα

Ωτερος, ούτω και νύμφα γαμεθείσ'ακά χοιτο, nisi horum alter aliis etiam dubitationibus obnoxius esset Progredimur igitur ad locos dubitationibus minus obnoxios, Mosch. I., 6.

"Έστι δ' ο παίς περίσαμος: έν είκοσι μάθοις νιν. Id. III., 112.

Και συ μεν έν σιγά πεπυκασμένος έσσεαι έν χα,
Ταϊς νύμφαισι δ' έδοξεν άει τον βάτραχος άδειν"

Τώ δ' εγώ ού φθoνέοιμι'' το γαρ μέλος του καλόν άδει. Quibus locis facile plures ex iisdem poetis addi poterunt. Sed etiam ex Atticis tragici poetae optativo, ubi modi potentialis notionem habet, non semper addunt äv; sed ab his quoque hanc voculam in talibus locis supprimi docuit Hermannus l. I., quocum faciunt Lo. beckius ad Ajac. p. 337. et Matth. Gr. p, 723. sq. (not.) Quorum tamen locorum qui extra melicas fabularum partes inveniuntur legitimam aliquam faciunt exceptio. nem, et sensus in iis aliquantum mutatur, si äv supprimitur et si additur. Etenim quum äv optativo adie. ctum significet fieri posse, ut aliquid eveniat seu aliquid fortasse eventurum esse, quae notio frequentissime requiritur, interdum tamen etiam dicendum est fieri posse, ut aliquid evenerit seu aliquid fortasse evenisse. Hoc igi

[ocr errors]

nam

gat, tar si volumus iudicare, et exempli causa Graece inter. Ann- pretari verba diefs dürfte wohl geschehen seyn, id qud. atr modo faciemus? nec τέτο αν ξυμβαίη nec τέτο αν Eling šuvign hanc vim habere manifestum est. Confugiendum nale esset igitur ad periphrases quasdam longiores, nisi

Graect optativo aoristi particula av destituti hanc significaa eter tionem rei fortassis factae dedissent. · Quod expositum et not exemplis comprobatum vide ab Hermanno ad Aiacem p. gut. Atque huc vel e locis bucolicorum poetarum rin ante prolatis plures referri possunt, quanquam hos Detiam in praesentis optativo et in eo optativo aoristi, 612 qui ad futurum tempus spectat, particulam av nonnunqui quam negligere ex Mosch. III, 114. et Theocr. XXII, 13. patet. Add. Herm. Praef. ad Ai. p. XXII. 899.

Sed a pedestri Atticorum oratione haec omissio particolae ay aliena est. Quod optime sic demonstrari posse putamus. Prosae orationis apud Atticos scriptores in duas classes dividi possunt. Quarum una eos complectitur, qui a consueta dicendi ratione saepe recedunt, et sublimius atque insolentius loquuntur; altera eos, qui familiarem sermonem exprimere student. Illi quia busdam in rebus cum tragicis, hi cum comicis poetie magis conveniunt. Quocirca si demonstratum fuerit, ne illos quidem, quorum sermo a quotidiano loquendi usu

aliquantum discrepat, particulum av modo potentiali set

detrahere ausos esse: haec omissio multo minus in re. bol Liquis prosae orationis scriptoribus ferri poterit. At,

qui eorum, qui rariora sectantur et ad tragicorum ser. monem propius accedunt, facile princeps iudicatur Thucydides. In huius autem historia nullus reperitur locus, unde particulam äv in modo potentiali etiam ab

Atticis solutae orationis scriptoribus interdum sup. Eh pressam esse iare colligatur. Quod eo maiorem vim habet

, quo integriores Thucydidis libri, etsi non in vol. bi gatis editionibus, certe in codd. ad nostra tempora per. nt

venerunt, Unde si qui huius generis loci apud alios Atti. is

cos prosae orationis scriptores antiquiorum temporum, ut

apud Platonem, Xenophontem, Isocratem, Demosthenem, -) Peperiuntur, hos omnes corrigendos iudicamus. Lau

darunt autem eiusmodi locos Devarius p. 63., Hein. dorfius ad Gory. p. 47., Buttmann. passim in editione quatuor dialogorum Platonis et Matthiae l. 1. Add. Bornem. de gemina Xenoph. Oyropaediae recensione, P & Nam grammatico in Bekk. Anecdd. I, 129, simile quidem consilium fuit; sed hic locos diversos atque ex parte prorsus alienos protulit. Contra Heindorfium antem nonnulla monuit Schaef. Melett. critt. p. 120.,

(Miscell. I. 1822.)

[ocr errors]
[ocr errors]

ubi, postquam dibrarios in poetis vel contra metri rationem particulam av saepe omississe Brunckii verbis docuit, deinde pergit: „Haec vellem vir doctus perpendisset, qui plurimis in Platone locis av desiderari nuper monuiti', Is quod sine libris non audet particulam intrudere, haud improbo; nam saepius de sede eius ambigas: sed quod ait illum defectum legitimum esse, cras credam, non hodie.“

Quod praestantissimi viri iudicium ut confirmetur, examinemus locos e Xenophontis Cyropaedia ad omissionem illam excusandam allatos; quibus exploratis facile quisque de reliquis ipse indicabit. Verba III., 2, 1. Thu xópav nategeãto, 640Twv, oŬ TELŠLOJEin opouglov, a Matthiaeo laudata, huc prorsus non pertinent, quum ibi optativus non absolute positus sit, sed aliunde pendeat; quare de hoc lo. co inferius sermo erit. Magis etiam alienus est locus ibid. VI., 3, 27. Κατεσκευάζετο δε και άρματα έκ τε των αιχμαλώτων αρμάτων, και άλλοθεν, οπόθεν δύναιτο. dúvalto, pro quo a Schneidero e Guelf. et Par. repositum est édúvato, vera sit scriptura, tantum abest, ut av addendum sit, ut optativus in re praeterita cum pronomine relativo, quod indefinito sensu intelligendum est , etiam legitime sine äv ponatur. Qua de re tum Matthiae monuit Gr. p. 751., tum nos infra dice

Sed ibid. S. 17. Ημείς μεν γαρ, επείπερ και ως οίκοθεν αποδημούμεν, φρουρήσειν υμίν αναδεχοίμεθα τα εγγύτατα χωpia tavoleulov a Schneidero optativum recte in indi. cativụm mutatum iudicamus. Tum V., 1, 21. Kai tovro μεν ουκ αισχύνομαι λέγων· το δέ, Έαν μένετε παρ' εμοί, αποδώσω , ευ ίστε, αισχυνοίμην άν είπεϊν· νομίζουμι γαρ έμαυτον έoικέναι λέγονται ταύτα ένεκα τού υμάς μάλλον εθέλειν παρ' tuod ratajévew, parata quidem in codicibus est medela. Optimi enim libri, Guelf. Paris. marg. Vill., praebent νομιζω γαρ εαυτόν, ο φαibus εαυτόν fortassis probandum est, quippe quod pronomen, ubi quod de uno enunciatum est commode ad omnes transferri potest, a Graecis etiam de prima et secunda persona dicatur. V. Matth. Gr. p. 677. sq. Buttm. §. 114, not. 3. et in Ind. ad IV dial. Plat. s. čavti. Qui usus Cyr. VI., 3, 27. in omnibus editionibus recte servatus, etiam alibi in hoc opere a librariis oblitteratus videtur; ut I., 6, 44., ubi cam Guelf., a quo non multum dissentit uterque Paris., scribendum potamus Παρά γαρ Γερα και οιωνούς μήτ' εν εαυτό (νulgo σαυτώ) μήτ' εν τη στρατιά κινδυνεύσης. (Non negligenda tamen, quae monuit 'Elmsl. ad" Heracl. v. 144.) Sed indicativus vouíów non satis aptus videtur, et optativum fortassis vel eo defendas, quod rág quo.

mus.

« PreviousContinue »