Page images
PDF
EPUB

abrogantes, alios contra, prout fere-ipeighbet et es Fes? sua esse videtur, Cornelii auctoritatem modo,sequenteng mydo mjssain facientes. - Utrosque horum scriptori non stro-parum prodesse, quilibet facile intelligil. Quemade i modum enim illi levitalis aperte arganni Gorneliam, ita hi reni plane incertam faciunt atque in medio sat 1 tem relinquunt. Quid? quod ne ii quidem optime der eo mereri dicendi sunt, qui fidenter eum ubique, se quuntur testem et auctorem? . Ita enim fit, ut istis Cornelii patronis cumi alios scriptores, saepissime res aliter narrasse infitias iri nequeat, tantae lamque diffician les lites relinquantur componendae, ut auclur, qng maon gis eius patroni se torqueant, eu facilius alivram iet suspicione et senlentia causa cadat. Lectoreni autem taletamque dubiae ac sublestae fidei opus quo, quaeso, animo traclare putas? 2018!

Quam ob rem de fide, Cornelii historica denuo mihi qnaestio videtur instituenda. Quae cum omnis eo rem dit, ut ostenditur, quina" fuerint ubique Cornelii fog. tes, quave ille his usus sit ralione, opera- danda est, ut de funtihus - unde Cornelius narrationes sugs hauserit, ac de ea, qua iis usus sit, Rationes res ad liquidum per. ducatur.

: : 19h Huic qnoque rei quantum operae ab aliis iam dodum tributum sit,, minime me fugit. Praeterea enim quod Lambini diligentia pubis plurimam bic prudesse potest, non fallil me Bosii, Heusingerl, Stayerenii, Schle. gelu praecipue, Harlesti perro et Tzschucku in eo genere studium: quos lectoreni, nunc ad Herudotum, nunc ad Thucydidem, mux ad Diudorum, deinde ad Plutarchum aliosque, amandare videmus, et nunc obiter tantuin et paucis indicare, nunc data opera et pluribus quaerere, utrum ea, quae ab illis aueluribus narrala sint, cum iis, qnae Cornelius tradat, congruant, pec ne: num porro, aut ex his aucluribns ipsis, aut ex eurum fonti, bus narratio eius profluxisse videatur,

At vero restat, ni fallor, buc, in quo omnis res vertitur, ut uno fere tengre el constanter scriptores illus comparemus, nec quibusdanılantum in locis quaeramus, quem Cornelius nunc seculus videatur auctorem, sed ubique accuratius investigenus, primum, nym Cornelias cum ullo horum auctorum conveniat pec ne; deinde, cum quonam id fiąt et qualenus;s tuni, quibus de causis hoc factum sitjaneur purro nunc quidem bunc sequatur auctorem, nunc autem, illo relicto, ad aliam se conger, & € 1016* is

[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]

Italy qaaqnë Hondyne ratione' omnino fontes suos in usum.

som-adhibenlogi putaverit.

- Sunt, ut hoc ntar, qui Herodotum Nepoti penitus igruraluni cvijendant, Cnr? - Coloniam in Chersone. sum deductt), secundum Cornelium, Millindes Cimonis filias; Herodotum autein si audimus. Miltiades, Cypseli filius, illius coluniae dux est habendus. Recte; at prinith, prius quam inde Herodoti opus Cornrliun fugisbe colligeres, non tantum initium Cornelianae de Milliade narrationis erat delibandum, alque alia quaedam eaqne paura Cornelii loca cum Herodoto erant comparanda; sed cuņi umói et buins imperatoris et aliorim quorundam apud Cornelium vila, singula quae* -que Herodoti loca, in quibus de iisdem rebus varrat, erant conferenda, deinde, non breviter erat edicendum, Cornelius ab Herodoto immane quantum differt, sed in causas qnoque erat inquirendum, cur hoc factum fue. rit? – Hanc ubi rationem segantus eris, Herodoti li. brös' Cornelium non quideth prorsus fugisse invenies, sed suo modo ab ipso fuisse fractalos.ak.

Quisnamnaulem ille Cornelii cum aliornm, fum Herodoti narrationes tractandi modus fuerit, id lim de. mum patebit, ubi conslans erit instituta Cornelii cum aliorum quoque scriptorom locis comparatio ; eiusque narrandi ratio ad eos potissimum exacla erit auctures, qnos integros habemus, quosque aperte adhibuit Cornelius.

» Audiv, inquis: Thucydidein innuis; at enim, qoid youpus est mollis? Thucydidem in Themistocle smo set „Pausania vertit Cornelius ; ita ut liquido appareata in ,,caeteris gnoque Cornelii vitis versioneni nus habere », scriptorum temporis iniuria maximam partem nubis „ ereplorúm!" ., Quae si ita se haberent, res profecto paucis foret confecla: vehementer autem dobito, num quis, accurata Thucydidis cum Cornelio in Pausania comparatione insliluta , illum ab hoć ubique latine versu in dicere pos. sit. Etsi enim Cornelium graecum illum scriptorem pluribus locis accuratius sequi , eumque aperte ante oco. los habuisse fatendum est, attamen vel Thucydidem ap· paret a Cornelio non tam latinum factum , quam suo - modo' esse tractatur ad ratiune: idque ea cum arte ac prudentia ab eo perfectum video, quanlam multos ne suspicari quidem magnopere miror

Ratio autem"quam Cornelius io tractandis narratioffis fiae fomibus sequutus est, erat sine dubio fere haec, ut, cum enim scripturem, qui in eo imperatore,

de quoinarrationem instituere vellet, pnceps erattat fons , tum alios quoque, qui res ab illo imperatore gestats cattigerant eique ininotitiam venerant, perleyeret; quaeque ex'inde niodo accuratius ac plenius, modo levius memoria retinebati, fis ita uteretur hvít, cum ex illo', quem auctorem nunc 'habebat principem, eligeret) tum ex caeteris assumeret, non tam ea quae ubiqué, diligenti quaestione instituta; veriora videri poterant, qnaur potius, quae ac quatenus illi respondebant cunsilio, quod et omnido in hoc libello conscribendo sibi proposuerat, - et in singulorum vitis enarrandis' specta bat; haec autem omnia plerumque ita traderet, prout e memória ipsi suggerebantur, interdum etiani vinimutaret, prout consilium 'illud sunm postulabat. "

Huius modi autem auctori quaenam erit habenda fra des? — Non nisi ea, quam fontes, ex quibus narra tionem eius haustam invenimus, merentur. Ubi autem ad fontes istos aditus nobis patet nullus, quid tunc ? Res in medio erit relinquenda neque tantum Cornelii auctoritati erit tribuendum ut ei soli fidem habeamus; cum is interdum optimos, interdum minus bonos, interdum adeo nullus in scribendu sequatur auctores: ita ut salis mirari nequeam", quosdam, in rebus ab aliis plane non traditis, aut, longe aliter conmemoratis. Corneliv teste ita non tam uli,., quam potius abuti, ut hunc auctorem et ipsi sequantur et alios sequi velint.) kis Quem autem, dicat mihi aliqais, tu nobis rerum gestarum narratorem fingis Cornelium? nonne levissimum ? nonne sibi quam maxime inconstantem?

Bona verba, quaeso Cogitemus modo, qualis esse voluerit Cornelius, quasve narrandi leyes cuin' ipse sibi scripserit, tum aetatis suae homines ipsi impusuerint: Imperatorum, ut haec nunc repetam, mores, res gestas, ac fata denique narrat, non tam, ut, quid ubique factum sit, ex narratione sua accuratissime vet ves Tissime constet, quam potius ut cives sous doceat, moneat, quaeque imitanda sint, quaeve 'fugienda, ante oculos jis proponat, ac tali modo ipsis prosit. Quod ut consequeretur, satis habere potuit Cornelius, ex multis illis scriptoribus graecis, qui res, ab illis ducibus gestas narraverant, quique civium suorum plurimis (vix innotuerant, in quorum fidem autem accurate inquirere nemini fere in mentem veniebat, sua' depromsisse, qùaeque illorum alicui såltem inéssent, in suami srem convertisse: Quotus enim quisque est, qui nesciv? illa aetate historiam, ac praesertim priscorum

[ocr errors]

1

demus.

temporuma alam, multo magis, ut vitam exemplis doe oeret, quam ut inde, quid factum sit, certissime con staret, adhiberi fuisse isolitam. Religio saltem illa , qua nostros homines, qui ad res gestas enarrandaşa accedunt iubemus, aquid ac quomodo quodque factum sit diligen, ter perscrutari, de fide auclorum, accurate dispicere, algge iis, quae usquequaque narrata, invepiuntur, er omnibus partibus antea ponderatis, quid ipsis, Nere faclum videatur, edicere; ea igitur illius aetatis homi. nibus,quanh maxime fuisse videtur aliena. unt de us Quorsum, autem haec pmnja 5-7 quia profecto, svi

sem si eg adducere volumus; ut, ubique vera et aequa de Cornelii fide ferri possit sententia, ut porro, quibus in locis et quatenus eius auctoritate, confidere lie ceat , satis certo definiri queat , ut denique de arte, qua Cornelius in fontibus suis adhibendie versatus fuer rit, salis; liquido constet: id nonnisi ita fieri posse, ut fontes, quos Cornelius parrationis suae habuerit, quan. tum fieri possit, ubique indagspaus; ea, quae apud Cornelium legimus, cum illis accurate et constanter comparemus; in causas, quibus adductus ab hoc vel illo auctore recesserit, ad alium se converterit, aut vero ompes adeo reliquerit, diligenter inquiramus; consilii denique, quod Cornelio propositum fuerit, rationem ubique habeamus.

Sed haec hactenus. Restat at', paucis ostendam, guonain modo praestare, ac perficere constituerim ea, quae ad Cornelium rite intelligendum ac probe iudicandam necessaria me patare hue usque professas sum.

Primum anteni vitani imperatoris 'caiusque a Corhelio pertractali perpeļua narratione ita, exposui, ut temporis, quo vixerit ac rem publicam gesserit, condilio ubique appareat; quae Cornelius breviter attigerit, plenius legantur, quaeve omiserit ad rerum gestarum seriem pertinentia, addita reperiantur; temporis autem, quo quaeque acciderint, ac ordinis, quo quaeque se ex. ceperint, diligen's ubique ratio sit habila. Ad hanc narrationem conficiendam adhibui quidem auctores, quibus uti nobis licet, omnes; sed ita, ut, qui fide dignissima tradidisse videbatur, hunc potissimum sequerer, quae vero minus probanda proferebantur ab aliis , ea in annotationibus indicarem, et, quoties operae pretium videbatur, examinarem et expenderem. Deinde, vita imperatoris tali modo exposita, oslendere conatus sumu, quo potissimum consilio Cornelius nung huius imperatoris vitang narraverit ; quemve hinc autoris spar

[ocr errors]
[ocr errors]

ratio colorem traxerit, ac habitam; topsdenique ille, consilii sui memor, haec commemoraveriksatia omiserit, haec quidem brevius perstrinxerit, illa autem uberius exposuerit....

Quibus omnibus expositis annotationes sequuntur, quibus singula narrat onsis Curnelianae lui a vario modo ac rälivne tractare institui. Primum enim, quae Cor. pelius refert, ea cum aliorum de iisdem rebus narrationibus composui; deinde, quem nunc auéforeni potissimum sequuius sit, quibusque de causis , qua ratione, guave hoc fecerit arte, exp ndi; neque, si quid in eo genere ab auctore peccatum fuerit, raticui; purry quoliés ab omnibus, qui adhuc in manibus suni, autoribus récessit, id quidem ubique indica i, et, unde id acci. derit, coniicieudo eruere studui; si denique, quod nun ita paucis lucis accidisse laetor, ex comparatis graecorum locis ad textus rationem ad interpretationem, aut ad verburum interpunctionem utilitatis aliquid redundare videbatur, id quoque bon praelermitteudum putavi. *)

21

[ocr errors]

>

*

*) Quam hactenus rationem secutus sum, ut exemplis uti omit

terem, hac relieta, quaedam saltem nunc addere libet, in quibus defungi potero paucissimis.

Corneliuin interduin non satis recte auctoribus graecis usum esse, ut omues, credo, coucedeut, ita non possuin non 'mirari, id, in illo, quem iu Pausauiae vita legimus, loco, nondum ab aliis animadversuin esse' atque notatum. Ibi Cornelius (cap. V.) narrat, ephoros, Pausaniae perfidia, ex illo, .cum Argilio quodamn, colloquio, satis cogpila, tas men illuni in urbe coin rehendi satius putasse ; deinde per. git: quô quum essent profecti, (als sie dahin aufgebrochen waren) et Pausanias, placato Argilio, ut putabat, Lacedae.

monem reverteretur, in itinere, quum iam in eo esset, ut com „11:11 prehenderetur; e vultu'.cuiusdam Ephori', qui eum admonere 155 cupiebat's : insidias sibi fieri antellerit. Itaque paucis ante

gradibus , quam qui sequebantur , in aedem Minervae , quae Chalcioecus vocatur , confugit. Veruni enim vero quis est, qui non seutiat, rem tali modo parratain difficultatibus laborare haud mediocribus? Pausaniain statiori "secutum putemus Ephoros ? ! Quod cum Taenari adfuisse" sensisset, nullam ei inde suspiciouem éreatain arbitremurus Nonne satis patet Ephoros Pausaniam,apud agrorum incolas grațiosissimum y nusquain swisi insurae tuto comprehendere potuisse? Si deuique res in itinere gesta esset, quomodo Pausauiam ex

itinere putabiipus, in aedem Minervae, quae in acropoli sita erat, ita confugere potuisse, ut paucis ante gradibus , quam qui sequebantur, eo perveniret! Res autem, si Thucydidem, audimus; multo aliter acciditā Is enim habet haec I. 134. anesavies de áxpoßos, tóte per rijk

« PreviousContinue »