Page images
PDF

■ potest, ut perinde aliquis poena teneatur atque si furtum vel adulterium vel homicidium admistsset, quamvis nihil eorum admiserit.

S 195. Furtum autem lit non solum cum quis intercipiendi causa rem alienam amovet, sed generaliter cum qui rem alienam invito domino contrectat. 1 96.) Itaque si quis rc quae aput eum deposita sit utatur, furtum committit. et si quis utendam rein ac ceperit eamque in alium usum transtulerit, furti obligatur.

S 6. Furtum autem lit non solum cum quis intercipiendi causa rem alienam ainovet, sed generaliter cum quis alienam rem invito domino contractat. Itaque sive creditorpignore, sive is apud quem res deposita est, ea re utatur, sive is qui rem utendam accepit in alium usum eam transferat quam cuius gratia ei data est, furtum committit.

veluti si quis argentum uten- veluti si quis argentum utendum acceperit, dum acceperit, ipiod quasi amicos ad ce- quasi amicos ad coenam invita

nam invitaturus rogaverit, et id pere-
gre secum tulerit, aut si quis nqunm
gestandi gratia commodatum longius se-
cum aliquo duxerit; quod veteres scri-
pserunt de eo qui in aciem perduxis-
set. ($ 197.) Placuit tamen eos qui
rebus commodatis aliter uterentur
quam utendas accepissent, ita furtum
committere, si intellegant id se in-
vito domino facere, eumque, si in-
tellexissef, non permissurum; et si
permissurum crederent, extra furti
crimen videri: optima sane distinctio-
ne, quia furtum sine dolo malo non
committitur. (S 198.) Sed et si cre-
dat aliquis invito domino se rem
eontrectare, domino aulem volente
id fiat, dicitur furtum non (ieri.
unde illud quaesitum est, ciim Titius
servum meum sollicitant, ut quas-
dam res mihi subriperet et ad eum
perferret, el servus id ad me pertu-
lerit, ego, dum volo Titium in ipso
delicto deprehendere, permisertm ser-
vo quasdam res ad eum perferre,
utrum furti, an servi corrupti iudicio
leneatur Titius mihi, an neuto: re-
sponsum, neutro eum te-
neri, furti ideo quod non
invito me res contrectartt,
servi corrupti ideo quod
deterior servus factus non
est.

I) nl c.«M. C. d« furti».

2) f i. 1. pr. D. de servo corr.

turus, et id peregre secum tulerit, aut si quis equum gestandi causa commodatum sibi longius aliquo duxerit; quodveteres scripserunt de eo qui in aciem equum perduxisset. (S 7.) Placuit tainen eos qui rebus commodatis aliter uterenlur quam utendas acceperint, ita furtum committere, si se intellegant id invito domino facere, eumque, si intellexisset, non permissurum; ac si permissurum credant, extra crimen videri: optima sane distinctione, quia furtum sine affectu furandi non committitur. (S 8.) Sed et si credat aliquis invito domino se rera commodatam sibi contractare, domino autem volente id flat, dicitur furtum non lieri. unde illud quaesitum est, cum Titius servum Maevii sollicitaverit, ut quasdam res domino subripiat et ad eum perferat, et servus id ad Maevium pertulerit, Maevius, dum vult Titium in ipso delicto deprehendere, permiserit servo quasdam res ad eum perferre, utrum furti, an servi corrupti iudicio teneaturTitius, an neutro? et cum nobis super hac dubitatione suggestum est, et antiquorum prudentium super hoc altercatiotiones perspeximus, quibusdam neque furti neque servi corrupti actionem praestantibus, quibusdam furti tantummodo: nos huiusmodi calliditati obviam euntes, per nostram decisionem1 sanximus, non solum furti actionem, sed etiam servi corrupti contra eum dari: licet enim is servus deterior a sollicitatore minime factus est, et ideo non concurrant regulae* quae servi corrupti actionem introducerent, tamen consiliumcorruptoris ad perniciem probitatis servi introductum est, ut sit ei poenalis actio imposita, tamquam re ipsa fuisset servus porruptus; ne ex huiusmodi impunitate el in alium servum qui \facile] possit corrumpi tale facinus a quibusdam pertentetur [al. perpelretur]. (§ 199.) Interdum autem etiam liberorum ho- (§ 9.) Interdum etiam libeminum furtum fit, velut si quis liberorum rorum hominum furtum fit, nostrorum qui in potestate nostra sunt, sive veluti si quis liberorum noetiam uxor quae in manu nostra sit, sive strorum qui in potestate noetiam iudicatus pv. n] vel auctoratus' meus stra sunt [al. sint) subreplus subreptus /uerif. (§ 200.) Aliquando eliam fuerit. (§ 10.) Aliquando etiam suae rei quisque furtum committit, veluti si suae rei quisque furtum comdebitor rem quam creditori pignori dedit miltit, veluti si debitor rem subtraxerit [s 204J, vel si bonae fidei posses- quam creditori pignoris causa sori rem meam possidenti subripuerim. unde dedit subtraxerit. placuit eum qui sereum suum quem alius bona lide possidebat ad se reversum celaverit furtum committere. (§ 201.) Rursus ex diverso interdum ran alienam occupare et usucapere concessum est, nec creditur furtum fieri, velut res hereditarias quarum non nrius* nactus possessionem necessarius heres eiset; rtam necessario herede extante placuit, ut pro herede usucapi^possit [ii. o. 52.58]. debitor quoque qw» ftduciam quam creditori** mancipaverit aut in i?<re cesserit detinet, ut superiore commentario [ii. 59. Goj rettulimus, sine furto possidere et usucapere potest.

§ 202. Interdum furti tenetur qui § 11. Interdum furti tenetur qui ipse furtum non fecerit: qualis est cu- ipse furtumnon fecerit: qualisest cuius ope consilio furtum factum est. ius ope et consilio furtum factum esl. in quo numero est qui nummos tibi in quo numero est qui tibi nummos excussit, ut eos alius surriperet, vel excussit, ut alius eos raperet, aul opstitit tibi, ut alius surripe- obstilit tibi, ut alius rem tuam exciperel, ret, aut oces aut boves tuas fu- vel oves aut boves tuas [al. tuos] fugagavit, ut alius eas exciperet; vil, ut alius eas caperel [al. exciperet]: et hoc veteres scripserunt de et hoc veteres scripserunt de eo qui eo qui panno rubro fugavit armen- panno rubro fugavit armentum. Setl tum.b Sed si quid per lasciviam, et si quid eorum per lasciviam, el non data opera, utfurtum committere- non data opera, ut furtum admittur, factum sit, videbimus an utilis teretur, factum est, in factum actio Aquiliae actio dari debeat, cum per le- dari debeat [al. debet]. At ubi gem Aquiliam quae de damno lata est ope Maevii Titius furtum fccerit, etiam culpa [s aii] puniatur. ambo furti tenentur. Ope consilio

[ocr errors]
[ocr errors]

1) cf. Gai fr. 54. % 4. D. de furi. eius quoque furlum admitli videtur,' qui scalas

forte fenestris supposuit, aut ipsas fenestras vel ostium effregit, ut alius furtum faceret, quive ferramenla ad effringendum, autscalas, utfenestris supponerentur commodaverit, sciens cuius gratia commodaverit. Certe qui nullam operam |al. opem] ad furtum faciendum adhibuit, sed tantum consilium dedit, atque hortatus est ad

2) cfr. s3. s -'• D. de v. s. furtum faciendum, non tenetur furti.' (§ 12.) Hi

qui in parentum vel dominorum potestate sunt si rem eis subripiant, furtum quidem illis faciunt, et res in furtivam causam cadit (nec ob id ab ullo usucapi potest, antequam in domini potestatem revertatur), sed furti actio non nascitur, quia nec ex alia ulla causa potest inter eos actio

3) cfr. 16.17. pr. 36. % i. D. de fun. nascj: s sj Vero ope consilio alterius furtum fa

ctum fuerit, quia utique furtum committitur, convenienter ille furti tenetur, quia verum est ope consilio eius furtura factum esse. § 203. Furti autem actio ei com- § 13. Furti autem actio ei cpmpetit cuius interest* rem salvam esse, petit cuius interest rem salvam esse, licet dominus non sit: itaque nec do- licet dominus non sit: itaque nec domino aliter competit, quam si eius mino aliter competit, quam si eius infersit rem non perire. (§ 204.) Unde intersit rem non perire. (§ 14.) Unde constat creditorem constat creditorem de pignore subrepto furti agere posse, de pignore subre- etiamsi idoneum debitorem habeat, quia expedit ei pto furti agere pignori potius incumbere quam in personam agere: posse; adeo quidem, ut quamvis ipse adeo quidem, ut quamvis ipse dedorninus, id est ipse debitor, eam rem bitor eam rem subripuerit, nihilosubripuerit, nihilominus creditori com- minus creditori competat actio furti. petat actio furti. (§ 205.) Item si fullo (§ 15.) Item si fullo polienda cupolienda curandave, aut sarcinalor randave, aut sarcinator sarcienda sarcienda vestimenta mercede certa vestimenta mercede certa acceperit, acceperit, eaque furto amiserit, ipse caque furto amiserit, ipse furti hafurti habet actionem, non dominus; bet actionem, non dominus; quia quia domini nihil interest ea non pe- domini nihil interest eam rem non perisse, cum iudicio risse [al. perire), cum iudicio locati a fullone aut sarcilocati a fullone aut natore rem suam persequi potest. Sed et bonae Bdei sarcinatore suum emptori subrepta re quam emerit, quamvis dominus persequipossit, si non sit, omnimodo competit furti actio, quemadmomodo is fullo aut dum et creditori. fulloni vero et sarcinatori non alisarcinator ad rem tcr furti competere placuit, quam si solvendo sint, praestandam sufii- hoc est si domino rei aestimationem solvere possint; ciat; nam si solvendo non est, nam si solvendo non sunt, tunc, quia ab eis tunc quia ab eo domtnus swum suum dominus consequi non possit, ipsi doconsequi non potest, ipsi furti mino furti actio competit, quia hoc casu actio competit, quia hoc casu ipsius interest rem salvam esse. idem est et ipsius interest remsalvam esse. si in partemsolvendo sintfullo autsarcinator.

a) cf. ad lmnc articulum fr. 10. 11. 12. 14. § 16. D. de furtis (47.2.) Item Gai fr. 49. eod.

« PreviousContinue »