Page images
PDF

quoque modis accidere potest, ut quis sinc vitio fnrti rem alienam ad aliquem Iransferat et cfliciat, ut a posscssore usucapialur. (S 51.) Fundi quoqne alieni potcst aliquis «ine vt possessionem nancisci, quae vel ex negligenlia domini vacet, vel quia dominus sine successore decesserit vcl Inngo tempore afuerit. nam si ad alium bona fide accipientem transtulerit, po/erit usucapere possessor; et quamvis ipse qui vacantem pos

sessionem nactus est, intellegat alienum esse funcfum, lamen nihil hocbome pdei possessori ad N«ucapioncm nocet, cum inprobata sit eorum sew(enlia qui putaverint furticum funilum licri posse.

[ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors]

quoque modis accidere potest, ut quis sine vitio furti rem alienam ad aliqucm transferat et efliciat, ut a possessore usucapiatur. (§ 7.) Quod autem ail eas res quae solo continentur expeditius proccdit. ut si quis loci vacanlis possessionem propter absentiam aut negligentiam domini, aut quia sine successore decesserit, sine vi nanciscatur. qui quamvis ipse mala fide possidet (quia intellegit se alienum fundum occupasse), tamen si alii bona (ide accipicnti tradiderit, poterit ei longa posscssione res acquiri, quia neque furtivum neque vi possessum accepit; abolita est enim quorundam veterum sententia, existimanlium eliam fundi locive furtum lieri, et eorum [utilitati\ qui res soli possidcnt principalibus constitutionibus1 prospicitur, ne cui longa ct indubitata possessio auferri debeat. (§ 8.) Aliquando etiam furtiva vel vi possessa res usucapi potest; veluti si in domini potestatem reversa fuerit. tunc enim vitio rei purgato2 procedit eius usucapio. 9.) Res fisci nostri usucapi non potest. Sed Papinianus scripsit bonis vacantibus lisco nondum nuntiatis bona fide emptorem sibi traditam rcm ex his bonis usucapere posse; et ita divua Pius et divi Severus et Antoninus rescripserunt. (S 10.3) Novissime sciendum est rem talem essc deberc, ut in sc non habcat vitium, ut a bona fide emptore usucapi possit, vel qui ex alia iusta causa possidet.

§ 11.4 Error autem falsac causae usiicapioncm non paril. veluti si quis, cum non emerit, emisse se existimans, possideat; vel cum ei donatum

non fuerat, quasi ex donationc possideat. $ 52. Rorrus cx contrario accidit, ut qui sciat alienam rem sc possidcrc usucapiat: velut si rcm hercditariam1 cuius po««cssionem heres noiuliun nactus est, aliquis pos«cderit; nam ei concessum at utucapere, si modo ea res est quae recipit usucapionem. quae species possessionis et usucapionis pro herede vocatur. (§ 53.) Et in tantun haec usucapio concessa est, ut et rcs quae solo continentur anno usucapiantur. (§ 54.) Quare auteni etiam hoc casu soli rerum annua

a) de usucapione pro herede ef. Gai III. 201. Cic. pro Flaeco c. 3-1. ad Att. I. ep 5. de Legg. II. 19. 20. Seneca de benef. VI. 5 — c. 4. C. VII. 34. coll. c. 1. 2. C de usuc. pro herede (7. 29.) et fr. 29. fr. 32. § 1. D. do usurp. (41. 3.)

constituta sit usucapio, illa ratio est, quod olim rerum hereditariarum possessione ve/ut ipsae hereditates usucapi credebantur, scilicet anno. lex enim xn tabularum soli quidem res biennio usucapi iussit, ceteras vero anno. ergo hereditas in ceteris rebus videbatur esse, quia soli non est, quia neque corporalis est: et quamvis postea creditum sit ipsas hereditates usucapi non posse, tamen in omnibus rebus hereditariis, etiam quae solo tenentur, annua usucapio reinansit. (§ 55.) Quare autem omnino tam inproba possessio et tisucapio concessa sit, illa ratio est, quod voluerunt veleres maturius hereditates adiri, ut essent qui sacra facerent, quorum illis temporibus summa observatio fuit, et ut creditores haberent a quo suum consequerentur." (§ 56.) Haec autem species possessionis et usucapionis etiam lucrativa vocatur: nam sciens quisque rem alienam lucrifacit. (§ 57.) Sed hoc tempore etiam non est lucrativa. nam ex auctoritate Hadriani senatusconsultum factum est, ut tales usucapiones revocarentur; et ideo potest heres ab eo qui rem usucepit, hereditatem petendo perinde eam rem consequi, atque si usucapta non esset. (§58.) et* necessario tamen herede extante ipso iure pro herede usucapi potest.

§ 59. Adhuc etiam ex aliis causis sciens quisque rem alienam usucapit, nam qui rem alicui liduciae causa* mancipio dederit vel in iure cesserit, si eandem ipse possederit, potest usucapere, anno scilicet, cliam soli si sit. quae species usucapionis dicitur usureceptio, quia id quod aliquando habuimus recipinius per usucapionem. (§ 60.) Sed cum liducia contrahitur aut cum creclilore pignoris iurc, aut cum amico, quod tutius nostrae res aput Qum essent, si quidem cum amico contracta sit flducia, sane omni modo conpetit usus receptio; si vero cum creditore, soluta quidem pecunia omni modo conpetit, nondum vcro soluta ita demum competit, si neque conduxerit eam rem a creditore debitor. neque

*) alii set; at Codicis seripturara retinendam esse docet Puchta Inst. § 239. not. ff. cf. Gai III. 201. c. 2. C. h. t. (.7. 29.)

a) Isidor. Orig. V. 25. § 23: Fiducia est, cum res aliqua sumendae mutuae pecuniae gratia vel mancipatur vel in iure cedilur. cf. Gai III. 201. Boethius ad Cic. Top. 10. § 41. (Orell. pag. 340): Fiduciam vero accepil cuicunque res aliqua mancipatur, ut eam mancipanti remancipet; velut si quis tempus dubium timens amico potentiori fundum mancipet, ut ei, quwn tempus quod suspectum est praeterieril, reddat: haec mancipatio fiduciaria nominatur idcirco, quod resiituendi fides interponitur. Cic. pro Flacco 21: pecuniam adolescenlulo grandi foenore, fiducia lamen accepla, occupavisti. Hanc fiduciam conunissam tibidicis, tenes liodie acpossides. Cf Paul. S.R. II. 13.

precario rogaverit, ut eam rem possidere liceret; quo casu lucratiua ususcapio conpetit. ($ 61.) Item si rem obligatam sibi populus vendiderit, eamque dominus possederit, concessa est usus receptio: sed hoc casu praedium biennio usurecipitur. et hoc est quod volgo dicitur ex praediatui-a posscssionem usurecipi. nam*qui mercatur a populo praediator appellatur.'

1 * il t'w!yp'Jtiuiu!!.*"' ' Diutina possessio quae prodesse coe

perat defuncto et heredi et bonorum possessori contfnuatur, licet ipse sciat praedium alienum; quodsi ille initium iustum non habuit, heredi et bonorum possessori, Iicet ignoranti, possessio

it c. l. c. d» uiuc. i aimrann. non prodest. quod nostra constitutio* similiter • et in usucapionibus observari constituit, ut tem

pora continuentur. (§ 13.) Inler venditorem quoque et emptorem coniungi tempora divus Severus et Antoninus rescripserunt.

$14. Edicto divi Marci cavetur eum qui a (isco rem alienam emit, si post venditionem quinqtiennium praeterierit, posse dominum.rei per

3* cf. Dioci. c 3. c. »i »dv. 6k. exceptionem repellere.' Constitutio autem divae

«i «*i c. i. c. de quadr. pracscr. memoriae Zenonis4 bene prospexit his qui a

fisco per venditionem vel donationem vel alium titulum aliquid accipiunt, ut ipsi quidem securi statim flant et victores existant, sive conveniantur sive experiantur; adversus sacratissimum autem aerarium usque ad quadriennium liceat intendere his qui pro dominio vel hypotheca earum rerum quae alienatae sunt putaverint sibi quasdam com

S) m c s. c. eodcm. petere actiones. Nostra5 autem divina constitutio

quam nuper promulgavimus etiam de his qui a nostra vel venerabilis Augustae domo aliquid acceperint, haec statuit quae in flscalibus alienationibus praefatae Zenonianae constitutionis continentur.

•) cf. P»ul. S. R. V. 11. Ulp. 1.1. Tit. VII. DE DONATION1BU8.'

Est etiam aliud genus acquisitionis, donatio. Donationum autem duo genera sunt: mortis causa,

a) cf. Gai IV. 28. Cic. pro Balbo c. 20. § 45. (c«m de ittre praedialorio contulerclur.) in Verr. II. 1. c. 54. § 142: ubi illti consuetudo in bonis praedibus praediisque vendendis omnium Consulum ut optima conditione sit is cuia res sit, cuium periculum? Pseudo-Asconius h. 1. (Orell. p. 196.): Praedia sunt res ipsae; praedes homines, id esl fideiussores, quorum res bona praedia [non] uno nomine dicuntur. Varro de LL. V. 40: Praedia dicta, item ut praedes, a praestando, quod ea pignori data publice mancupis fidem praeslent. VI. 74: Praes, qui a magistrattt interrogatus, in publicum ut praes siet; a quo et quom respondet dicil: Praes. Suet. Claud. c. 9. (lege praediatoria). Festus v. Manceps dicitttr, qui quid a populo emit conducitve, quia manu sublata significat se auclorem emtionis esse: qui idem praes dicitur, quia tam debet populo praestare quod promisit, quam is qui pro eo praes factus est. (Mfill. p. 151.) Aes Malacitanum c. 65. (Mommsen.) Cf. Huschke Zeitschr f. gesch. R.-w. XIV. 145 gqq.

« PreviousContinue »