Page images
PDF

transferuntur id efficere possum; sed opus est, nt iabente me tu ab eo stipuleris [iii. naj: quae res efiicit, ut a me liberetur et incipiat tibi teneri: quae dicitur novatio obligationis. (§39.) sine hac vero novatione non poteris tuo nomine stgere, sed debes ex persona mea quasi cognitor aut procurator meus experiri. [iv. 82 sqq.]

$ 40. Sequitur ut admoneanius aput peregrinos quidem unum esse dominium: ita aut dominas quisque est, aut dominus non intellegitur. Quo iure etiam populus Romanus olim utebatur: aut enim ex iure Quiritium unusquisque dominus erat, aut non intellegebatur dominus. set poslea divisionem accepit dominium, ut alius possit esse ex iure Quiritium dominus, alius in bonis habere.' 41.) nam si tibi rem mancipi neque mancipavero neque in iure cessero, sed tantum tradidero, in bonis quidem tuis ea res efficitur, ex iure Quiritium vero mea permanebit, donec tu eam possidendo usucapias: semel enim impleta usucapione proinde pleno iure incipit, id est et in bonis et ex iure Quiritium

toa res esse, ac si ea manci- Tit.. vi. De Usucapionibus Et Longi Tempata vel in iure cessa esiel. Poris Possessionibus. 42.) Umcapio atUemh mobi- Iure civili constitutum fuerat, ut qui bona lium quidem rerum anno com- fide ab eo qui dominus non erat, cum credidepletur, fundi vero et aedium rit eum tlominum esse, rem emerit vel e.x dobiennio; et ita lege xn ta- natione aliave qua iusta causa acceperit, is balarum cautum est. eam rem, si mobilis erat, anno ubique, si im$ 43. Ceterum etiam earum mobilis, biennio tantum in Italico solo usucarerum usucapio nobis compe- piat, ne rerum dominia in incerto essent. Et lit quae non a domino nobis cum hoc placitum erat, putantibus antiquioriIraditae fuerint, sive mancipi bns dominis sufficere ad inquirendas res suas sint eae res sive nec man- praefata tempora, nobis melior sententia resecipi, si modo ea bona lide ac- dit, ne domini maturius suis rebus defraudenceperimus, cum crederemus tur neque certo loco beneficium hoc conclueum qui tradVderit dominum datur. et ideo constitutionem super hoc proesse. ($ 44.) Quod ideo re- mulgavimus,* qua cautum est, ut res quidem ceptum videtur, ne rerum do- mobiles per triennium usucapiantur, immobiles minia diutius in incerto es- vero per longi temporis possessionem (id est sent: cum sufficeret domino inter praesentes decennio, inter absentes viad inquirendam rem suamanni ginti annis) usucapiantur, et his modis non aut biennii spatium, quod tem- solum in Italia, sed in omni terra quae nostro • •

*) est Iustin. c. 1. C. de usuc. transform. (7. 31.) cf. c. 12. C. de praescr. X. (7. 33.)

a) de daplici civium Rom. dominio cf. Gai I. 54. 35. 167. II. 88. III. 166. Theophilus ad Inst. 1. 5. (in bonis, bonitariusex iure Quiritium.) De traditione rerum mancipi Gai II. (26.) 204. III. 80. IV. 36. Ulp. I. 16. coll. XIX. 7.

b) de usucapione vide etiam Gai II. 54. 204. Ulp. XIX. 8. Gai fr. 1. Modest. fr. 3. D. de usurp. (41. 3.)

pus ad usucapionem possessori Iributum est.

[ocr errors]

§ 45. Set aliquando etiamsi maxime quis bona Bde alienam rem possideat, numquam tamen illi usucapio procedit, velut si qui rem furtivam aut vi possessam possideat; nam furtivam lex xn tabularum usucapi prohibet, vi possessam lex lulia et Plautia. (S 46.) Item provincialia praedia usucapionem non recipiunt. (§ 47.) Item olim mulieris quae in agnatorum tutela erat res mancipi usucapi non poterant,b praeterquam si ab ipsa tutore awlore tradilae essent: idqw i(a lege xn tabularum cnutum eral. (§ 48.) Item liberos homines et res sacras et religiosas usucapi non posse manifestum est.

§49. Quod ergo vulgo diciturfurtivarum rerum et vi possessarum usucapionem pcr legem xn tabularum prohibitam esse, non co pertinet, ut ne ipse fur quive per vim possidet, usucapere possit (nam huic alia ratione usucapio'non compclil, quia scilicet mala lide possidct); sed nec ullus alius, quamquam ab eo bona lidc emerit,usucapiendi ius habeat. (§ 50.) Unde in rebus mobilihus non facilc [yrocedil, utbonae fidei possessori usucapio coinpelat, qiiia qui alienam rem vendidit et tradidit fui tum committit; idemque accidit, etiam si ex aliacausa tradatur. Set tamen hoc aliquando aliler sc habet.c nam si heres rem defuncto coinmodatam aut locatam vei aput eum de

imperio gubernatur, dominia rerum iusta causa possessionis praecedente acquirantur.

§ 1. Sed aiiquando etiamsi maxime quis bona iidc rem possederit, non tamen illi usucapio ullo tempore procedit, veluti si quis liberum hominera vel rem sacram vel religiosam vel scrvuni fugitivum'possideat. (§ 2.) Furtivae quoque res et quae vj possessae sunt, nec si praedicto longo tempore bona lide possessac fuerint,usucapi possunt. nam furtivarum rerum lex duodecim tabularum et lex Alinia inhibet usucapionem; vi posscssarum lex Iulia et Plautia. Quod autem dictuin est furlivaruin et vi possessarum rerum usucapionem pcr legem prohibitam essc, non eo pertinet, ut ne [al. nec\ ipse fur quive per vim possidet usucapere possit (nam his alia ratione usucapio noji competit, quia scilicet mala lide possidcnt); sed ne ullus alius, quamvis ab eis bona lide emerit vcl ex ulia catisa acceperit, usucapiendi ius habet [al. habeat]. Unde iu rebus mobilibus non facile procedit, ut bonac

fidei

possessori usucapio compctat. nani qui alienam rem vendidit vel ex alia causa tradidit furtuni eius committit. (§ 4.) Sed tamen id aliquando aliter se liabct.c nam si heres rem defuncto commodatam aut locatam vel apud eum depositam, existimans hereditariam esse, bona lidc accipienti vendiderit aut donaverit aul dotis nomine dederit, quin is qui acceperit usucapere pnssit dubium non est, quippe ea res in furli vitium nnn ccciderit, cum utiquc heres qui bona fide tamqiiajn suam alienaverit fiirtum non commitlit. (§ 5.)item si is ad quem ancillae ususfructus pertinet, partum suum essc credens, vcndiderit aut donaverit, furtum non committit; /urtum enim sinc alfectu committit; furtm enim sine attVclti furandi [Ui- 107] non committitur. aliis furandi non conimillitur. (§ 6.) aliis

positam , existimans
eam esse heredila-
riam, vendiderit aut
donaverit, furtum non
coramitlit. item si is
ad quera ancillae ususfructus perti-
net, partum eliam snara essc credens
vendiderit aut donavcrit, fiirtum non

a) fr. 00. D. de furtis (47. 2.) ceterum cf. Gai fr. 9. D. de naarp. (II. 3.)

b) cf. Gai I. 102. Cic. ad Att. I. 5: id mirabamur te iynorurc de lutela leyitima in qua dieilur esse puella nilnl usucapi posse. p. Flace. 34: usu non potuit Kum enim potest de lulela ieyitima sine omnium tutorum auetoritate deminui.

c) cf. Gai fr. 30. 37. 38. D. de usurp. (41. 3.)

« PreviousContinue »