Page images
PDF

quidem ex iustis nuptiis conccperit, civem Romanum ex ea nasci, si vero volgo conceperit, peregrinum ex ea nasci. ($ 91.) Iteni si qua mulier civis Romana praegnas ex senatusconsulto Claudiano ancilla facta sit ob id, quod alieno servo aiierii denuntiante domino eius [tf. s Ihi], conplwres distinguunl et existimant, si quidem ex iustis nuptiis conceperit, civem Romanum ex ea nasci, si vero volgo concepenV, servum nasci eius cuius mater facta est ancilla. ($ 92.) Item peregrina quoque si vulgo conceperit, deinde civis Romana facta sit, ei parial, civem Romanum parit; si vero ex peregrino, cui secundum leges moresque peregrinorum coniuncta est, videtur ex senalusconsulto quod auctore divo Hadriano factum est peregrinus nasei, nisi patri eius civitas Romana quaesitn sil.

$ 93. Si peregrinus cum liberis civilate llomana dowius fuerit* non aliJer /Slii in potestate eius fiunt, quam si Imperator eos in potestatem rede^erit. quod ita demum is facit, si causa cognita aestimaverit hoc liliis expedire: diligenlius atque exactius enim causam cognoscit de impuberibus absentibnsque. et haec ita edicto divi Hadriani signilicantur. ($ 94.) Item si guis cum uxore praegnante civitate Romana donatus sit, quamvis is qui nascitur, ut supra diximus [g 92], civis Romanus sit, tamen in potestate patris non fit: idque subscriptione divi Hadriani signilicatur. qua de causa qui intellegit uxorem suam esse praegnatem, dum civitatem sibi et uxori ab Imperatore petit, simul ab eodempetere debet, ut eum qui natus erit in potestate suaf habeat. ($95.) Alia causa est eorum qui Latini suntft et cum liberis suis ad civitatem Romanam perveniunt: nam horum in potestate fiunt liberi. quod ius quibusdam oereyrinis** [desuntlm. 4] ($ 96.) magi

*) ita ex coniect. Lachmanni et Huschkii. De re tpsa cf. Uai III. 20.
f) suam Cod. Ver. ff) Husctike mavult: Latii iure.

*') Niebuhr ex hoc Ioco daplez ius: „ Latii maioris" et ,,Latii minoris" dcmonstrat. Quo non adoptato Huschke articulum ad sensum ita supplet: quod ius qnibusdam peregrinis dalum est, eoque pertinet quod Latini eo, quod stirpe ex se dom reticla cum uxore liberisque suis Romam migrant, et aliis quibusdam rebus et sibi et uxori liberisque suis civitatem lioinanam quaerunl. itlud vero ius, per quod Latini etiam eo, quod magistratum gerunt, civitatem R. consequuntur, minus latum est, cum hi tantum ipsi qui mag. g. rel. cf. Cic. pro Balb. 23. 24. Liv. 41. 8. Lex Scrvil. (ed. Klenze) c. 23. Huschke, Gaius p. 3—24. — Nuper vero Mommsen hoc proposuit: quod ius quibusdam peregrinis civitalibus concessum esl tributo iure maioris Lalii. Eo enim differunt Latium maius et minus, qtiod maius Latium est, cum non sotum qui magistratum gerunt, sed coniuges et parentes et liberi etiam eorum, qui magistratnm gerunt, civitatem Rom. consequuntur: (§96) minus Latium, cum hi tantum qui rel. (coll. aere Salpens. cap. 21—23.25.) Vid. Mommsen die Stadtrechte stratum g*erunt, civitatem Romanam consequuntur; minus latum [Latium?] est, cum hi tantum qui vel magistratum vel honorem gerunt ad civitatem Romanam perveniunt. idque conplurious epistulis Principum signilicatur. [l lin.]

Tit. XI. DE ADOPTIONIBUS.

§97. Non solum tamennaturales Non solum tamen naturales jiberi, liberi, secundum eaquae diximus, in secundum ea quae diximus, in potepotestate nostrasunt, verum et hi quos state nostra sunt, verum etiam hi quos adoptamus. adoptamus.

§ 98.* Adoptio autem duobus modis iit, aut § 1. Adoptio autein duo

populi auctoritate, aut inperio magistratus, ve
1m< Praetoris. (§ 99.) Populi auctoritate adopta
mus eos qui sui iuris sunt: quae species ado
ptionis dicitur adrogatio, quia et is qui adoptat
rogatur, id est interrogatur an velit eum quem
adoptaturus sit iustum sibi filium esse; et is
qui adoptatur rogatur* an id fieri patiatur; et
populus rogatur an id fieri iubeat. Imperio mo-
gistratus adoptamus • eos qui in po-
testate parentium sunt, stve primum
gradum liberorum optineant, qualis est
lilius et iilia, sive inferiorem, qualis
est nepos, neptis, pronepos, pro-
neptis. (§ 100.) Et quidem illa ado
ptio quae per populum fit
nusquam nisiRomae iit: at
haec etiam in provinciis
aput Praesides earum iieri
solet. (§ 101.) Item per
populum feminae non ado-
ptantur; nam id magis pla-
cuit. Apu/Praetorem vero
vel in provinciis aput Pro-
consulemLegatumve etiam
feminae solent adoptari.

1) cst c. 10. C. de fldoptionibug.

bus modis fit, aut principali rescripto,b aut imperio magistratus. Imperatoris auctoritate adoptare quis potest eos easve qui quaeve sui iuris sunt. quae species adoptionis dicitur arrogatio. Imperio magistralus adoptare licet eos easve qui quaeve in potestate parentum sunt, sivc primum gradum liberorum obtineant, qualis est filius, filia, sive inferiorem, quaiis est nepos, neptis, pronepos, proneptis. § 2. Sed hodie ex nostra constitutione,1 cum filiusfamilias a patre naturali extraneae personae in adoptionem datur, iura potestatis naturalis patris minime dissolvuntur, nec quicquam ad patrem-adoptivum transit, nec in potestate eius est, licet ab intestato iura successionis ei a nobis tributa sunt. si vero pater naturalis non extraneo, sed avo filii sui materno, vel si ipse pater naturalis fuerit emancipatus, etiam avo paterno vel proavo simili modo paterno vel materno filium suum dederit in adoptionem: in hoc casu, quia in unam personam concurrunt et na

der Lat. Gem. Salpensa etc. (1855) p. 405. not. 40. De re ipsa cf. etiam Gai I. 79. 131. III. 56. Appian. B. C. II. 26. {Auxiov Stxaiov) coll. Cic. ad Attic. V. 11. § 1. 2. Gellius XVI. 3. Asconius in Pison. (ed. Orell.) p. 3: Pompeius veleribus incolis dedit ius Latii, ut possent habere ius quod ceterae Latinae coloniae, id est ut gerendo magislratus civilalem Jiom conseguerentur. Strabo IV. 1. § 13 (t6 nalovjievot Aaxtiov)

*) §§98. 99. 103. 107. repetuntur in Gai fr. 2. D. de adopt. (1. 7.) cf. fr. 1. D. eod. Ulp. tit. VIII. Gell. V. 19.

a) Cic. pro domo c. 29: interrogatum: auclorne esses, ut in le P. Fonteius vilae necisque potestalem haberet, ut in filio 't

b) i. e. novo raodo, qui peMctentim in locum adoptionis per populnm successit. Gell. V. 19. fr. 21. 38. 39. D. de adopt. (1. 7.) Diool. c. fi. 8 C. (8. 48) De causae cognitione vid. fr. 15. § 2. 3. D. de adopt. (1 7.)

c) de ritu adoptionis vid. Gai I. 132.

f

« PreviousContinue »