Page images
PDF

Arfeo aulem hoc ita est, ut [desuní 3 Im.]* sed etiam, quiLatini nominantur: sed ad alios Latinos perlinet, qui proprios populos propriasque civitales habebant et erant peregrinorum numero. (S 80.) £adem ralione ex contrario ex Latino et cire Romana qui nascitur, ci vi s Romarins nascilur. foerunt tarnen qui putaverunt ex lege Aelia Sentía contracto matrimonio Latinum nasci, guia videtur eo casu per legem Aeliam Sentiam et liiniam conubium inter eos dari, et semper conubium eflicit, ut qui nascitur patris condicioni accédât:" aliter vero contracto matrimonio eum qui nascitur iure gentium matrix condicionem sequi, at vero Aodie avis Romanus est; scilicet hoc ¡ore utimur ex senatusconsulto, quo auctore divo Hadriane significatur, ut omni modo ex Lalino et cive Romana natus ci vi s Romanus nascaInr. (§81.) His cofivenienter etiam illuá genalusconsulto bdivo Hadriane auctore significatur, ut ex Latino et peregrina, item contra ex peregrino et Latina qui nascitur, matris condicionen» sequatur. ($ 82.) Illud cquoque his conveniens est, quod ex ancilla et libero iure gentium servus nascitur, et ex libera et servo liber nascitur. (§ 83.) Animadvertered tarnen debemus, ne iuris gentium regulam vel lex aliqua vcl quod legis vicem optinet, aliquo casu commutaverit. (§ 84.) Ecce eninvex senatusconsulto Ciaudiano" poterat civis Romana quae alieno servo volente domino eius coüt, ipsa ex pactione libera permanere, sed servum procreare: nam quod inter earn et dominum istius servi convenerit, ex senatusconsulto ratum esse iubetur. sed

чМюп inter palrem el matrem non sit, id lege Mensia (?) introduction est- cadem lege illud quoque cavetur, ut si peregrinam, cum qua ei conubium non sit, uxorem duxeril civis Romanus, peregrinus ex eo coitu nascatur. Et in priore quidem specie necessaria lex Mensia fuit: nam alioquin conubio inter putrem et matrem non interveniente is fi natus est secundum iuris gentium regulam matris, non patris condicioni acccdit. || qua parte autem iubet lex e cive Romano el peregrina peregrinum nasci, nihil novi inIruduxit: nam etiam sine ea lege e regula iuris gentium idem futurum erat, (posterior pars ex coniect. Huschkii) cf. Ulp. V. 8. et fr. 24 D. de statu hom. (1. 5.)

*) proponit Goeschen: Arfeo autem hoc ita est, at non interveniente conubio untrem is quoque sequatur, qui ex cive Romano el Latina coloniuriu vel Iuniuna nascit*c, qu/imquam hoc casu cessât Lex Mensia (?). quae sane non eos tantum special qui pvegrini, sed etiam qui Latin! nominantur. — Huschke: A. a. h. i. е., ut ex Laiina el cive Romano qui nascitur, ex solo iure gentium matris condicioni accédai; Tuamquam lege Mensia non solum céleri peregrini comprehendunlur, sed etiam qui LàUni nominantur. (cf. § 96. not.)

a) cf. Gai I. 56. 67.

b) cf. Gai I. 30. 66 (III. 73.)

c) cf. Ulp. V. 0. (Inet. I. 4 pr.)

d) cf. Ulp. fr. 24. D. de statu hom. (I. 5.) - e) cf. Gai I. 91. 160. Inst. III. 12.

postea divus Hadrianus iniquitate ret et inelegantia iuris motus restituit iuris gentium regulani, ut cum ipsa mulier libera permaneat, liberum pariat. (§ 85.) Ex lege —■ — ex ancilla et libero poterant liberj nasci: nam ea lege cavetur, ut si quis cum aliena ancilla quam credebat liberam esse coierit; si quidem masculi nascantur, liberi sint, si vero feminae, ad eum per/ineant cuius mater ancilla fuerit. sed et in hac specie divus Vespasianus inelegantia iuris motus restituit iuris gentium regulam, ut omni modo, etiam si masculi nascantur, servi sint eius cuius et mater fuerit. ($ 86.) Sed illa pars eiusdem legis salva est, ut ex libera et servo alieno, quem sciebat servum esse, servi nascantur.* itaque apud quos talis lex non est, qui nascitur iure gentium matris condicionem sequitur et ob id liber est.

S 87. Quibus autem casibus majris et non patris condicionem sequitur qui nascitur, tisdem casibus in potestate eum patris, etiamsi is civis Romanus sit, non esse plus quam manifestum est. et ideo superius [» 67 «qq.j rettulimus, quibusdam casibus per crrorem non iusto contracto matrimonio senatum intervenire et emendare vitium matrimonii, eoque modo plerumque eflicere, ut in potestatem patris filius redigatur. ($ 88.) Sed si ancilla ex cive Romano conceperit,b deinde manumissa civis Romana facta sit, ettunc pariat, licet civts Romamis sit qui nascitur, sicut pater eius, non tamen in potestatem* patris est, quia neque ex iusto coitu conceptus est, neque ex ullo senatusconsulto talis coitus quasi iustus constituitur.

S 89.° Quod autem placuit, si ancilla ex cive Romano conceperit, deinde manumissa pepererit, qui nascitur liberum nasci, naturali ratione fit. nam hi qui illegitime concipiuntur, statum sumunt ex eo tempore quo nascuntur :[itaque si ex libera nascuntur, liberi liunt, nec interest ex quo mater eos conceperit, cum ancilla fuerit. at hi qui Iegitime concipiuntur, ex conceptionis tempore statum sumunt. (S 90.) Itaque si cus mulieri avi Romanae praegttmti aqua et igni inlerdictum. fuerit, eoque modo peregrina /?at, et tunc pariat, conplures distinguunt et putant, si

[ocr errors]
« PreviousContinue »