Page images
PDF
[ocr errors]

gcuntar; sic deniquc et Homerus in Odyssea [xiii. 407. s] ait, sicut Aelius Marcianus in suis institutionibus refert:

/drjsig zov ys OveGoi nuQrjfisvov ut 6e vspovzui Tiuq Koouxog nizQy, iizt zs nQrjvrj AQS&ovarj. (§ 2.') Iniuria autem occidere intellegitur (|iii nullo iure occidit. itaque lalronem qui occidit non tenetur, utique si aliter periculum effugere ($211.) Is iniuria autem occidere intel- non potest. (§3.) Ac ne is qnilegitur cuius dolo aut culpa id acciderit, dem liac lege tenetur qui casu nec ulla alia lege damnuin quod sinc in- occidit, si modo culpa eius nulla iuria datur reprehendi/f/r: itaque inpu- inveniatur: nam alioquin non minitus est qui sine culpa et dolo malo casu nus ex dolo quam ex culpa quisquodam damnum committit. que hac lege tenetur. (§ 4.*) Ita

: rtr. u. s 4. Iii. i) h. i. que si quis, dum iaculis ludit vel exercitatur,

transeuntem servum ttium traiecerit, distinguitur. nam si id a milite quidem in campo, eoque |al. eorej ubi solitum est exercilari, admissum est, nulla culpa eius intellegitur; si alius tale quid admiserit, culpac reus est. idem iuris est et de milite, si is in alio loco quam qui excrcitandis i) ttr. si. D. eod. militibus destinatus est id admisit. ($ 5.*) Item

(fr. 7. I>. ad L. Corn. dc sic.) . . . \

81 putator ex arbore deiecto ramo servum tuiim trnnseuntem occiderit, si propc viam publicam aut vicinalem id facttun est, neque praeclamavit [al. provl.\, ut casus cvitari possit, culpae reus est; si praeclamavit, neque ille curavit cavere, extra culpam est putator. aeque extra culpam esse intellegitur, si seorsum a via forte vel in medio fundo caedebat, licet non praeclamavit, quia eo loco nulli cxtraneo ius fuerat versandi.

i> d. (;ai fr. s. i>. h. i. (§ 6.4) Praeterea si medicus qui servum tiium

secuit dereliquerit curalionem, atque ob id mortuus fuerit servus, culpae reus est. (§7.) Imperitia quoque culpae aunuiiierattir, veluti si fhedicus idco servum tiiiim occiderit, quod etim male secuerit aut perperam ei medicamentum de

5) Gii rr. s. g l. cii. derit. (§ 8.&) Impetu quoque miilarum quas

mulio propter imperitiam retinere non potucrit, si servus tuus oppresstis fuerit, culpae reus est mulio. sed et si propter inflrmitatem retinere eas non potuerit, ciim alius firmior retinere potuisset, aeque culpae tcnetur. eadem placuerunt de eo quoque qui cum equo veheretur impetum eius aul propter inlirmitatem aut propter impe

°' lt?z\i}litnn!UD"h. i. riliam suam r(;tincl'e ll()n potucrit. (§ y.e) His

autem vcrbis legis, quanti [id\ in eo anno plurimi fuerit, illa sententia exprimitur, ut si quis hominem tuumqiii hodie claudusaut luscus aut mancus erit occiderit, qui in eo anno intcger aul [al. ct\ pretiosus fuerit, non tanti tencatur

[ocr errors][merged small]

(S 212.) Nec solum corpus in actione
huius Iegis aestimatur; sed sane si
servo occiso plus dominus capiat
damni quam pretium servi sit, id
quoque aestimatur: velut si servus
meus ab aliquo heres institutus, ante
quam iussu meo hereditatem cerne-
ret, occisws fuerit; non enim tan-
liim ipsius pretium aestimatur, sed
et hereditatis amissae quantitas. item
si ex gemellis vel ex comoedis vel
ex sywtp/toniacis unus occisus fuc-
rit, non solum occisi (it aestima-
tio, sed eo amplius quoque cowpu-
tatur quod ceteri qui supersiint de-
pretiati sunt. idem iuris est etiam
si ex pari mularum unam, vel etiam
e.v quadrigis equorum unum occide-
rit. (§ 213.) Cuius autcm servus oc-
cisus est, is liberum arbitrium ha-
bet vel capitali crimine reum facere
eum qui occiderit, vel hac lege dam-
num persequi. (§ 214.) Quod autem
adiectum est in hac lege:3 Quanti In Eo Anno
Plubimi Ea Kes Fuerit, illu</ efTicit, si clodum
puta aul luscum servum occiderit, qut in eo anno
inleger fuerit, ul non ftanti mortis lempore, seilquaiUi
in ed nnno plurimi fiieril,* aestimatio liat. quo lit, ut
quis plus inferdum consequatur quam ei damnum
datum est.

S 215. Capite secunrfo m adstipulatorem qui pecuniam in fraudem stipulatoris acceptam fecerit, quanti ea res es/, tanti actio constituitur." (S 216.) qua et ipsa parte legis damni nomine actionem introduci manifestum est. scd id caveri non fuit nccessarium, cum actio mandati ad eam rem sufliceret [in. ni]; nisi quod ea lege adversus infitiantem in duplum [iv. n. ni] agitur.

quanti is hodie erit, sed quanti in eo anno plnrimi fuerit.1 qua rationc creditum est poenalem esse huius lcgis actionem, quia non solum tanti quisqiie obligatur quantum damni dederit, sed aliquando longe pluris :* ideoque conslat in heredem eam actionem non transire, quae transitura fuisset, si ultra damnum numquam lis aestimaretur. (§ 10.) Illud non ex verbis legis, sed ex interpretationc1 placuit, non solum perenipti corporis aestimationem habendam esse, secundum ea quae diximus, sed eo amplius quicquid praeterea perempto eo corpore damni vobis allatum fuerit. veluti si servum tuum heredem ab aliquo institutum antea quis occiderit, quam is iussu tuo adiret: nam hereditatis quoque amissae rationeni esse habendam constat. itera si ex pari mularum unam vel ex quadriga equorum unum occiderit , vel ex comoedis unus servus fuerit occisus: non solum occisi Gt acstimatio, sed eo amplius id quoque computatur quanto depretiati sunt qui supersunt. (S 11.) Liberum est autem ei cuius servus fuerit occisus et privato fudicio legis Aquiliae damnum persequi, et capitalis criminis enm reum facere.

3) vid. Iosl. h. t. S 9 »o|ir*.

S 12. Caput secuiidum legis Aquiliae in usu nou

est.

[ocr errors]
« PreviousContinue »