Page images
PDF

cere: Rogo Te, Luci Titi, Peto

QUE A TE, UT CUM PRIMUM POSSIS
HEREDITATEM MEAM ADIRE , GAIO
SEIO REDDAS RESI7TUAS. pOSSU-

mus autem et de parte restituenda
rogare; et liberum est vel sub
condicione vel pure relinquere fidei-
commissa, vel ex die certa. (§ 251.)
Restituta autem hereditate is qui re-
stituit nihilominus heres pefmanet;'
is vero qui recipit hereditatem, ali-
quando heredis loco est, aliquando
legatarii. (§ 252.) Olim an/mi nec he-
redis loco erat nec legatarii, sed potius empto-
ris. tunc enim in i/su erat ei cui resiituebatur
heredilas numnio uno eam hereditatem dicis causa
venire; et quae stipulationes inter venditorem here-
ditatis et emplorem interpoiii solent, eaedem interjionebaniur
inter* heredem et eum cui restituebatur heredi-
tas, id est hoc modo: heres quidem slipulabatur
ab eo cui restituebatur hereditas, ut quicquid
hereditario nomine condemnatus fuisset, sive quid
alias bona fide dedissel, eo nomine indemnis es-
set, et omnino si quis cum eo hereditario nomine
ageret, u< recte defenderetur: ille vero qui re-
cipiebat hereditatem invicem stipulabatur, ut si
quirf ex hereditate ad heredem pervenisset, id
sibi restitueretur; ut eliam pateretur eum here-
ditarias actiones procuratorio aut cognitorio no-
mine exequi.

§ 253. Sed posterioribus tempori-
bus Trebellio Maximo et Annaeo Se-
jieca Consulibus senatusconsultum fa-
ctum1* est, quo cautum est, ut ri cui
hereditas ex fideicommissi causa re-
slituta sit, actiones quae iure civili
heredi et in heredem conpetcrent et
et in eum dareutur cui ex fideicom-
misso restituta esset hereditas. post
quod senatusconsullum desierunt illae cautiones
in usu haberi. Praetor enim utiles actiones ei et

rogo te, Luci Titi, ut cum primum possis hereditatem meam adire, eam Caio Seio reddas restituas. potest autem quisque et de parte rcstituenda heredem rogare; et liberum est vel pure vel sub condicione relinquere fideicommissum, vel ex die certo. (§ 3.) Restituta antem hercditate is qui restituit nihilominus heres permanet; is vero qui recipit hereditatem, aliquando heredis, aliquando legatarii loco habebatur.

§ 4. Et in Ncronis quidem temporibus, Trebellio Maximo et Annaeo Seneca Consulibus, scnatusconsultum factum cst, quo cautum est, ut si hereditas ex fideicommissi causa restituta sit, omnes actiones quae iure civili heredi et in heredem competerent ei et in eum darentur cui ex fideicommisso restituta essct hereditas. Post quod senatusconsultiim Praetor uliles actiones ei etin eum in eum qui recepit hercditalem, quasi heredi et qui rccepit hereditatem, in heredem dare coepit, eaeque in ediclo propo- quasi heredi et in heredem nunlur. (§ 254.) Sed rursus quia dare coepit. (§ 5.) Sed quia heredes heredes scripti, cum aut lotam he- scripti, cum aut totam hereditatem aut reditatem aut paene totam ple- paene totam plerumque restituere ro

*) Ita versum unnm qui excidisse videtur supplet Gosclien, coll. § 254. 257.

a) cf. Gai fr. 8$ D. de hered. instit. (28. 5.)

b) verba SCti habet Ulp. fr. 1. § 1. 2. D. ad SC. Treb. (30. 1 ) cf. Ulp. XXV.

rumque restituerc rogabantur, ad-
ire hereditalem ob nullum aut mi-
nimum lucrum recusabant, atque
ob id extinguebanlur fideicommissa,
Pegaso et Pusione Consulibus senatus
censuit, ul ci qui rogatus esset he-
reditatem restiluere pcrinde liceret
quartam partem retinere, atque e lege
Falcidia in legatis retinendi i«s conce-
ditur. ex singulis quoque rebus quae
per lideicommissum relinquuntur ea-
dem retentio permissa est. per quod
senatusconsultum ipse onera here-
ditaria sustinet; ille autem qui ex
fidcicommisso reliquam partem here-
ditatis recipit, lcgatarii partiarii loco
est, id est eius legatarii cui pars bo-
nnrum legalur. quac species legati
partitio vocatur," quia cum herede le-
galarius partitur hereditatem. unde
effectum est, ut quae solent stipulatio-

nes inter heredem et partiarium legatarium interponi, eaedem interponantur

gabantur, adire hercditatem ob nullam aut minimum liicrum recusabant, alque ob id cxtinguebantur lidcicommissa: postea Vespasiani Augusti temporibus, Pegaso et Pusione Consulibus, senatus censuit, ut ei qui rogatus esset hereditatem restituere perinde licerel quartam partem retinere, atque ex lcge Falcidia in legatis relinere conccditur. ex singulis quoque rebus quac per lidcicommissum relinquuntur eadem retentio permissa est. Post quod senatusconsultum ipse heres onera hereditaria sustinebat; ille auteni qui ex fideicommisso rccepit partem bereditatis legatarii parliarii loco erat, id est eius legatarii cui pars bonorum legabatur. quae species legati partitio vocabatur, quia cum herede legatarius partiebatur heredilatem. unde quae solebant stipulationes inter he

inter eum qui ex fideicommissi causa
recipif hereditatem et heredem, id
est ut et lucrtim et damntun liercdi-
taritim pro rata parte inter eos com-
mune sit. (§ 255.)Ergo si quidem non
plus quam dodrantem hereditatis scri-
ptus heres rogatus sit restittiere, tum
ex Trebelliano senattisconsulto restiluitur here-
ditas, et in utrumque actiones hereditariae pro
rata parte dantur: in heredem quidem iure civili,
in eum vero qui recipit hercditatem ex senalus-
consulto Trebelliano. quamquam heres etiam pro
ea parle quam reslituit heres permanet, eique
et in eum solidac actiones competunt: sed non
ullerius oneratur, nec ulterius illi dantur actio-
nes, quam apud eum commodum hereditatis re-
manet. (§ 250.) At si quis plus quam
dodrantem vcl etiam tolam heredita-
lem restituere rogattts sit, locus est
Pegasiano senatusconsulto. (§257.)Setf
is qtn semel adierit hercditatem, si mo-
do sua voluntate adierit, sive retinue-
rit quartam partem sive noluerit reti-

redem et partiarium legatarium inlerponi, eaedem interponebantur

inter eum qui ex fideicommisso recepit hercdilatem, et heredem, id est ut et lucrtim damnumque hereditaritiin pro rata parte inter eos commiine sit. (5 6.) Ergo si quidem non plus quam dodrantem hereditatis scriptus heres rogatus sit restituere, tunc ex Trebelliano scnalusconsulto restituebatur hereditas, et in utrumque actioncs hereditariae pro rata parte dabantur: in heredem quidem iure civili; in eum vero qui recipiebit hereditatem ex senattisconsulto Trebelliano tamquam in heredem. At si plus quam dodrantem vel etiam tolam hereditatcm restituere rogatus sit, locus erat Pegasiano senatusconsulto, et heres qui semel adieril hereditatcm, si modo sua voluntate adicrit, sive retinuerit quartam partem sive noluerit reti

[ocr errors]
« PreviousContinue »