Page images
PDF

To. iilem iuris est, si generaliler
onmibus legaverit: Quicumque Au
Funus Meum Venerit. \n eadcm
causa est quod ita rclinquitur: Qui-

CUMQUE FILIO MEO IN MATRIMO-
NIUM FILIAM SUAM CONLOCAVEUIT,
KI HERE8 MEUS X MILIA DATO. ll-

lud quoque in eadcm causa est quod
ita relinqtiitur: Qui Post Testa-

MENTUN/I CONSULES DESIGNATI

Ekunt, aeque incertis personis legari videtur. et denique aliae multae huiusmodi species sunt. Sub certa vero demonstratione incertae personae recte lcgatur, velut: Ex Coqnatis Meis Quinunc Suntqui PRIMUS AD FUNUS Meum Venerit,

EI X MILIA UERES MEU8 DATO. (239.)

Libcrtas quoque non videtur incertne personae dari posse, quia lex Furia Caninia iubet nominatim servos liberari. (§ 240.) Tutor quoque Certus dari debet.

§ 241. Postumo quoque" alieno in

iiciebat, veluti si quis ita dicat: quicnnique filio meo in matrimonium filiam suam dederi t, ei heres meus illum fundum dato: illud quoque quod his relinquebatur, qui post testamentumscriptum primi Consulesdesignati erunt, aeque incertae personae legari videbatur. ct dcnique multae aliac huiusmodi species sunt. libertas quoque non videbatur posse incertae personae, dari, quia placcbat nominatim servos liberari. tutor quoque certus dari debebat. sub certa vero deinonstratione, id est ex certis personis incertae personae, recte legabatur, veluti: ex cognalis meis q II i n u n c sun t s i q u i s f i 1 i a m m e a m uxorem duxerit, ei heres meus illam rem dato. incertis aiitciii personis Iegata vcl lideicommissa relicta. et per errorem solula repeli non posse sacris constitiitionibus cautum eral. [c(. ui. n. s 7.]

§ 26. Postumo quoque alieno in

utiliter legatur. esl autem alienus utiliter Iegabatur. est autem alienus postumus, qui natus inter suos he- •postumus, qui natus inter suos heredes lestatori futurus non est. ideo- redes [heres] testatoris futurus non qne ex emancipato quo- est; idcoque ex emancipato lilio conceptus ne-%

pos extraneus erat postumus avo. ($27.) Sed nec huiusmodi spccies penitus est sine iusla emendatione derelicta, cum in nostro codice constitutio posita estb per quam et huic parti medevimus jal. medebimur], non solum in hereditatibus, sed etiam in Icgatis et fideicommissis; quod evidentcr ex ipsius constitutionis lcctione clarescit. tutor autera nec per nostram constilutionem incertus dari debct, quia certo iudicio debet quis pro tutela suae posteritati cavere. (§ 28.) postumus aulem alienus heres institui et antea poterat et nunc potest, nisi in utero eius sit quac iure noslro uxor csse non potesl. (S 29.') Si quis in nomine, cognomine, praenominc [agnomine] legatarii erraverit testator, si de persona conslat, niliilominus valet legatum; idemque in hcredibus servatur, et recte: nomina enim signi

quc lilio conceptus nepos extraneus est postumus avo; item quiin ntero est eius quae conubio non interveniente ilucta tst * u.vor, extraneus postumus palri contingit.

I) c lY. S. H >. I). .1.- II. H. s. 1. fr. 4. |>r. U. lia \cg. 1.

(S 242.) Ac ne heres quidem potest institui postumiis alienus: cst enim incerta pcrsona. (243.) Cctera vcro quae supra [s rw. 232. 233] diximus ad legala proprie pertinent; quam

[ocr errors]
[merged small][ocr errors][merged small]

$ 244. An ei qui in potestate sit eins quem heredem instiliiimiis recte legemus," quaeritur. Servius recte legari probat, sed evanescere legatum, si quo tempore dies legatorum cederé sole!, adhiic in potestate sit; ideoque sive pure legatum sit et vivo testatore in potestate heredis esse desierit, sive sub condicione et ante eonilicionem id accident, deberi legatum. Sabinus et Cassius sub condicione recte legari, pure non rede, pillant: licet enim vivo testatore possit ilesinere in potestate heredis esse, ideo tarnen inutile legatum intellegi oportere, quia'quod nullas vires habiturumforet, si statim post testamentum factum decessisset testator, hoc ideo valere quia vi lam longius traxerit, absurdum essei. diversae scholae auetores nec sub condicione recte legari putanl, quia quos in potestate habemus, eis non niagis sub enndicione quam pure deberé possumus. (§245.) Ex diverso constat ab eo qui in potestate tua est, herede instituto, recte tibi'legari: sed si tu per eum heres extiteris, evanescere legatum,' quia ipse tibi leiratum deberé non possis; si vero lilius emaneipatus aut servus ma

licandorum hominum gratia reporta sunt, qui si quolibet alio modo intellegantur, nihil interest. (S 30.') Huic próxima est illa iuris regula, falsa demonstratione legatum non perimi. veluti si quis ¡ta legaverit, Stich ti m servum me um ver il am do lego: licet enim non verna, sed emptus sit, de servo tamen constat, utile est legatum. et convenienter, si ¡ta demonstraverit, SI ¡ с h ti tu servum quem aScioemi, sitquc ab alio emptus, utile est legatum, si de servo constat. (S З1.г) Longe magis legato falsa causa non nocet, veluti cum ita quis dixerit, Titio, quia absente menegotia mea curavit, S t i с h ti m d о 1 с g о; vel ita, Titio, quia patrocinio ei us capitali crimine liberatus sum, St i chum do lego: licet enim ñeque negotia testatoris unquam gessit Titius, neque patrocinio eins liberatus est, legatum tamen valet, sed si condicionalitcr entintiala fuerit causa, aliud iuris est, veluti hoc modo: T i t i o, s i n e gotia mea curaverit, fund um do lego.

S 32. An servo heredis recte legamus, quaeritur. et constat pure inutiliter legari,.nec quicquam proliccre, si vivo testatore de potestate heredis exierit, quia quod inutile foret legatum, si slatim post factum testamentum decessisset testator, hoc non debet ideo valere, quia diutius testator vixerit. sub condicione vero recte le

gatur, tit requiramus, an quo tempore dies"legati cedit in potestate heredis non sit. (S 33.) Ex diverso, herede instituto servo, quin domino recte etiam sine condicione legelur, non dubitatiir. Nam et si statim post factum testamentum decesserit testator, non tamen apud cum qui heres sit dies legati cederé intellegitur, cum bereditas a legato separata sit, et possit per eum

[ocr errors]

numissus eril vel in alium translatus, et ipse heres extiterit aut alitim fecerit, deberi legatum.

§ 246. Hinc transeamtis ad fideicommissa.

S 247. Et prius de hereditalibus videamus.

servum alius heres effici, si prius quam iussu
domini adeat iji alterius potestatem translatus
sit, vel manumissus ipse heres efficitur: qui-
bus casibus utile est legatum; quodsi in eadem
causa permanserit et iussu legatarii adierit,
evanescit legatum.

Tit. XXIII. DE FIDEIC0MMISSARII8 HEREDI-
TATIBUS.

Nunc transeamus ad lideicommissa. Et prius [est, ut\ de hereditatibus fideicommissariis videamus.

S 1. Sciendum itaque est omnia fideicommissa primis temporibus' infirma esse, quia nemo invitus cogebatur praeslare id de quo rogatus erat: quibus enim non poterant hereditates vel legata relinquere, si relinquebant, fidei committebant eorum qui capere ex testamento poterant; et ideo fideicommissa appellata sunt, quia nullo vinculo iuris, sed tantum pudore eorum qui rogabantur continebantur. Postea primus divus Augustus, semel iterumque gratia personarum motus, vel quia per ipsius salutem rogatus quis diceretur, aut ob insignem quorundam perfidiam, iussit Consulibus nuctoritatem suam inlerponere. quod quia iustum videbatur et populare erat, paulatim conversum est in assiduam iurisdictionem; tantusque favor eorum factus est, nt paulatim etiam Praetor proprius creatur qui \de\ fideicommissis ius diceret, quem fideicommissarium appellabant.

S 2. In primis igitur sciendum est opus esse, ut aliquis recto iure tesfamento heres instituatur, eiusque lidei committatur, ut eam hereditatem alii restituat: alioquin inutile est testamentum in quo nemo heres institni

S 24S. Inprimis igilur sciendum est opus esse, ut aliquis heres recto itire inslituatiir, eitisque lidei committattir, ut eam hereditatem alii restituat: alioqtiin inutile est testamentiim in quo nemo recto iure heres instituitur. (S 249.) Verba autem tur. utilia lideicommissorum haec recte*maxime in iisti essc videntur: Peto, 11000, Volo, FideiCommitto: quae proindc lirma singula sunt, atque si omnia in unum congesla sint. (S 250.)

Cum igilur scripserimus: vocwa Cum igitur aliquis scripserit, Lucius Titius Iieres Esto, possumus adi- Tilius heres esto: poteriladiicere,

*) ita Cod. habct. — Lachm. prop.: recepla; Poschmann: certe; Biicking vocabuluin ex margine inrepsisse opinatur. — De re ipsa cf. Gai II. 281. Inst II. 21. § 3. Ulp. XXV. 2. 3. II. 7. Paul. S. K. IV. 1. § 5. 0. fr. 115. D. de legat. I. (30.)

a) cf. Inst. II. 25. pr. et h. t. § 12. — fr. 2. § 32. D% de Orig. Iur. (1. 2 ) Cic. in Vcrr. II. 1. 47. de fin. II. 17. 18. Val. Max. IV. 2. § 7. — De fideicorainissis in universum vid. Ulp. XXV. Paul. S. K. IV. 1—3.

« PreviousContinue »