Page images
PDF

paticntiam praestare, ut legatarius rem habeat, sequitur, ut si priori paticntiam praestiterit, et is rem sumpserit, securus sit adversus eum qui postea legatum pelierit, quia neque habe/ rem, ut patiatur earn ab eo sumí, neque dolo malo fecit quominus earn rem haberet.

S 216. Per praeceptionem' hoc modo legamus:

LUCIUS TITIU8 HOMINEM STICHUM PRAECIPITO.

(S 217.) Scd nostri quidem praeceptores nnlli alii eo modo Icgari posse putant, nisi ei qui aliqua ex parte heres script us esse/: praeciperc enim esse praecipuum sumere; quod lantum in eius personam procedil qui aliqua ex parte heres institutus est, quod is extra portionem hereditatis praccipnwn legatum habiturus sit. (§ 2IS.) Ideoque si extraneo legatum fuerit, inutile est legatum, adco ut Sabinus existimaverit ne quidem ex senatusconsulto Neroniano posse convalcsccre: nam eo, inquit, senatusconsulto ea tantum con(irmanlur quae verborum vitio iure civili non valent, non quae propter ipsam personam legatarii non deberentur. sed luliano ex* Sexto plaçait etiam hoc casu ex senatusconsulto confirman' legatum: nam ex verbis etiam hoc casu accidere, ut iure civili inutile sit legatum, inde manifestum esse, quod eidem aliis verbis recle legatur, velut [per vindicationem et per damnationem,**] sinendi modo: tunc autcm vitio personae legatum non valere, cum ei legatum sit cui nullo modo legari possit, velut peregrino cum quo testamenli factio non sit; quo plane casu senatusconsulto locus non est. (S 219.) Item nostri praeceptores quod ita legal uni est nulla ratione putant posse consequi eum cui ita fuerit legatum, prwterquam indicio familiae erciscundae quod inter heredes de hereditate erciscunda, id est dividunda aeeipi solet: officio enim iudicis id conlinen , ut et quod per praeceptionem legatum est adiudicetur. ("S 220.) linde intellegimus nihil aliurf secundum nostrorum praeeeptorum opinionem per praeceptionem legari posse, nisi quod testatoris sit: nulla enim alia res quam hereditaria deducitur in hoc indicium, ¡taque si non suam rem eo modo testator legaverit, iure quidem civili inutile erit legatum; scd ex senatusconsulto [s mi] confirmabitur. aliquo tarnen casu etiam alienam rem

*) ex Sexto, an el Sexto? Booking prop. luliano libro se.rto (Digeetorum). **) glossema videtur (Lachm )

a) praeceptionis exempla in Digestís sunt fr. 107. pr. 125. 96. § 3. de legat. I. (30.) fr. 77. § 19. 88. pr. § 1. 2. de legat. II. (31.) fr. 34. § 1. 3. 38. § 8. 02. pr. de legat. III. (32.) fr. 27. § 3. de inetrum. leg. (33. 7.)

ptr praeceptioncm legari posse fatentur: veluti si quis eam rem legaverit quam creditori (iduciae causa mancipio dederit; nam oflicio iudicis coheredes cogi possc existimant soluta pecunia solvere eam rem, ut possit praecipere is cui ita Iegatum sit. * (§ 221.) Sed diversae scAolae auclores putant etiam extraneo per praeceptionem legari posse proinde ac si ita scribatur: Titius Hominem Stichum Capito, supervacuo adiecta Prae syllaba; ideoque per vindicationem eam rem legatam videri. quae sentenlia dicitur divi lladriani constilutione conlirmata esse. (§ 222.) Secundum hanc igitur opinionem, si ea res ex inre Quiritium defuncli fuerit, potesl a legalario vindicari, sive is unus ex heredibus sit sive exIraneus: et si in bonis tantum testatoris fuerit, exlraneo quidem ex senatusconsulto utile erit legatum, heredi vero familiae herciscundae iudicis ofGcio praestabitur. quod si nullo iure fuerit testatoris, tam heredi quam extraneo ex senatusconsulto utile erit. (§ 223.) Sive tamen heredibus, secundum nostrorum opinionem, sive etiam extraneis, secundum illorum opinionem, duobus pluribusve eadem res coniunctim aut dis

iunctim legala fuerit, singult partes haftere de- ~h-<yv /

bent."

i) cf. Gai. s i9i-m «upra. § 2.1 Sed olim quidem erant legalorum genera

quatuor: per vindicationem, per damnationem,
sinendi modo, per praeceptionem; el certa quae-
dam verba cuique generi legatorum assignata
erant per quae singula genera legatorum signifi-

■!] Conjiant. c. 21. c. de icg-aiis. cabantur. sed ex constitutionibus' divorum Prin

cipum sollemnitas liuiusinodi verborum penitus

JiMcj. c. Commun. de \eg*i. sublata est. nostra autem constitutio3 quam cum

magna fecimus lucubratione, defunctorum volun-
tates validiores esse cupientes, et non verbis,
sed voluntatibus eorum faventes, disposuit, ut
omnibus legatis unu sit natura, et quibuscumque
verbis aliquid derelictum sit, liceat legatariis id
persequi, non solum per actiones pcrsonales,
sed etiam per in rem et per hypothecariam: cu-
ius constitutionis perpensum modum ex ipsius
tenore perfectissime accipere possibile est.
(§ 3.) Sed non usque ad eam constitutionem
standum esse existimavimus. cum enim'antiqui-
latem invenimus legata quidem stricte concluden-

a) cf. Gai fr. 26. 28. D. fam. ercisc. (10. 2.) et supra II. 60

b) Epit II. 5. § 7. — si aut coniunclim, id est mullis, aut disiunctim singulis relinquatur, omnibus una res tantum quae nominata est debetur: non uni res et alii aesliiimtis, sicut i/i Itgato damnalionis esl constilutum.

1) c. 2. C. Comm. de lesrat.

[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]

tem, fideicommissis autem quae ex roluntate magis descendebant defunctorum pinguioreni naturam indulgentem: necessarium esse duximus 1 omnia legata lideicommissis exaequare, ut nulla sit inter ea differentia, sed quod deest legatis, hoc repleatur ex natura fideicommissorum, et si quid amplius est in legatis, per hoc crescat fideicommissi natura. sed ne in primis legum cunaculis, permixte de his exponendo, studiosis adolescentibus quandam introducamus difficultatem, operae pretium esse duximus interim separatim prius de legatis, et postea de fideicommissis tractare, ut natura utriusque iuris cognita facile possint permixtionem eorum' eruditi subtilioribus auribus accipere.

§ 4.3 Non solum autem testatoris vel heredis res, sed et aliena legari potest: ita ut heres cogatur redimere eam et praestare, vel si non potest redimere, aestimationem eius dare. sed si talis res sit cuius non est commercium 4 [rel adipici non polesl], nec aestimatio eius debetur, sicuti si campum Martium, vel basilicas, vel templa, vel quae publico usui destinata sunt legaverit: nam nullius momenti legatum est. Quod autem diximus alienam rem posse Iegari, ita intellegendum est,s si defunctus sciehat alienam rem esse, non et si ignorabat: forsitan enim, si scisset alienam, non legasset. et ita divus Pius 6) e M»rc. fr. 21. D. de prob.t. rescripsit, et6 verius esse ipsum qui

agit, idest legatarium, probare oportere scisse alienam rem legare defunctum, non heredem prohare oportere ignorasse alienam; quiasempernecessitas probandi incumbit illi qui agit. (§ 57.) Sed et si rem obligatam creditori aliquis legaverit, necessc habet hercs Iuere. et hoc quoque casu idem placet quod in re aliena, ut ita demum luere necesse habeat heres, si sciebat defunctus rem obligatam esse: et ita divi Severus et Antoninus rescripserunt. si tamen defunctus voluit legatarium luere et hoc expressit, non debet heres eam luere. (§ 6.8) Si res aliena legata fuerit et eius vivo testatore legatarius dominus factus fueril: si quidem ex causa emptionis, cx testamento actione pretiuni consequi potest; si vero ex causa lucrativa, veluti ex donalione vel ex alia simili causa, agere non potest. nam traditum est duas lucrativas cansas in eundem hominem et in eandem rem concurrere non posse. hac ratione si ex duobus lestamentis eadem res eidem debea

[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
« PreviousContinue »