Page images
PDF

faceret festamentum et quo moreretur: alioquin inutile est legatum. (§ 197.) Sed sane hoc ita est iure civili. Postea vero auctore Nerone Caesare senatusconsultum factum est, quo cautum est, ut si eam rem quisque legaverit quae eius numquam fuerit, perinde utile sit legatum, atque si optimo iure relictum esset.* optumum autem ius est per damnationem legatum; quo genere etiam aliena res legari potest, sictit inferius apparebit. (S 198.) Sed si quis rem suam legaverit, deinde post testamentum factum eam alienaverit, plerique putant non solum iure civili inutile esse legatum, sed nec ex senatusconsulto conlirmari. quod ideo dictum est, quia etsi per damnationem aliquis rem suam legaverit eamque postea alienaverit, plerique putant, Iicet ipso iure debeatur legatum, lamen legatarium petentem per exceptionem doli mali repe/li quasi contra voluntatem defuncti petat. (§ 199.)Illud constat,b si duobus piuribusve per vindicalionem eadem res legata sit, sive coniunctim sive disiunctim, si omnes veniant ad legatum, partes ad singulos pertinere, et deficientis portionem collegatario adcrescere. coniunctim autem ita legatur: Titio Et Seio HoMinem Stichum-Do Leoo; disiunctim ita: Lucio

TITIO HOMINEM 8TICHUM DO LEGO. 8EIO EUN

Dem Hominem Do Lego. (§ 200.) Illtirf quaeritur, quod 'sub condicione per vindicationem legatum est, pendente condicione cuius esset.e Nostri praeceptores heredis csse putant exemplo statuliberi ,d id est eius servi qui testamento sub aliqua condicione liber esse iussus est, quem constat interea heredis servum esse. sed diversae scholae auctores putant nullius interim eam rem esse; quod multo magis dicunt de eo quod sine condicione pure legatum est, antequam legatarius arfmittat legatum.

§ 201. Per damnationem hoc modo legamus:' Heres Meus Stichum Sekvum Meum Dare DaMnas Esto. sed et si Dato scriptum sit, per damnationem legatum est. (§ 202.) Quo genere legati etiam aliena res legari potest,' ita ut heres

[ocr errors]

rcdinierc et pruestare aut aestimationem eins dare (lebeat. (S 203.) Ea quoque res quae in reriim natura non est,* si modo futura est, per damnationem legari potest, velut f rue tus qui in i 11 о fundo nati erunt, aut quod ex illa ancilla natum erit. (§ 204.) Quod autem ¡ta legatum est, post aditam hereditatem, etiamsi pure legatum est, non ut per vindicationem legatum continuo legatario adquiritur, sed niliilominus lieredis est. ideo legatarius in personam agere debet, id est intendere heredem sibi dare oportere: et tum heres rem, si mancipi sit, mancipio dare aut in iure cederé possessionemque tradere debet; si nec mancipi sit, sufficit si tradiderit. nam si mancipi rem tantam tradiderit [ii. 4i], nec mancipaverit, usucapione duntoual pleno iure lit legatarii: finiltir autem M«ucapio, ul supra quoque diximus, mobilium quidem rerum anno, earum vero quae solo tenentur, biennio. (J 20Г).) Est et aiia dill'erentia inter legation per vindiatlionem el per dmimalionan: si enim* eadem res duobus pluribusvcper damnationem legata sit, si quidem coniunctim, plane singulis parle« debentur iicut in j>er vindimtionem legato.* si vero disiunctim, singulis solida res deóeíwr, ut scilicet lieres alleri rem, alteri aestimationem eius pracstare debeat. et in coniunctis deficientis portio non ad collegatarium pertinet, sed in licreditate remane!.

S 206. Quod autem diximus delicientis portionem in per damnationcm quidem legato in lie redilate retineri, in per vindicationem vero collegatario accrescere, admonendi sumus ante legem Papiam iure civili ita fuisse :b post legem vero Papiani delicientis portio caduca lit el ad eos pertinet qui in со testamento liberos habent. (S 207.) Et qiiamvis prima causa sit in cadticis vindicandis heredum liberos habentium, deinde, si heredes liberos non habcant, legatariorum liberos haben

*) ita ex coniect. Kuler!, quae partim cum ductibus cod. congrnit et cum Epit. II. 5. § 4. 5: Est et inter legatum vindicationis et damniitiunis isla similituda. i/uod per legatum vindicationis et damnationis, sive coniunctim, id est duobus aut piar i bus una res in legato dimissa fueril omnibus, in utroqne legato simul ab omnibus praesumatitr. (§ 5.) Inter legatum vindicationis et damnationis ilia differentia est, ut si dis iunctim, id est singulis quaccumque res relicta fueril, singulis integra debealur, frf ett ul units ipsum rem accipiat, alii aestimationem ret ipsins in prelio ab berede acripiant cf. Gai II. 191). Ulp. XXIV. 13. fr. 84. § 8. I). de légat. I. (30.) fr. 7. D. de légat. II. (31.) fr. 8.'. S 5. de légat. I. fr. 13 § I. de legat. II. lus novissimum eet in Iust. c. 1. § 11. C. de caducis toll. (0. 51.) coli. § 8. I. h. t.

a) Inst. h. t. § 7.

b) de iure cadncoriim vid. Gai II. 287. Ulp. XXIV. 12. 13. (I. 21.) Paulus fr 89. D. de legatis III. (32); quod totum ius sublatum est Iustiniani c. 1. C. de caducis tollendis.

lium, tamen ipsa lege Papia signilicalur, ut collegatarius coniunctus, si liberos habeat, potior sil heredibus, etiamsi liberos habebunt. (5 208.) serf plerisque placuit, quantum ad hoc ius quod lege Papia coniunctis constituitur, nihil interesse ulrum per vindicationem an per damnationem legalum sit.

$ 209. Sinendi modo* ita legamus: Heuks

.MEUS DAMNAS ESTO SINERE LUCIUM TITIUM
HOMINEM STICBUM SUMERE 8IBIQUE IIABERE.

($ 210.) Quod genus legati plus quidem habet
(jutm per vindicationem legatum, minus autem
quam per damnationem. nam eo modo non solum
suam rem testator utiliter legare potest, sed etiam
hercdis sui: cum alioquin per vindicationem nisi
suam rem legare non potest; per damnationem
aulem cuiuslibet cxtranei rem legare potest.
($211.) Sed si quidem mortis testatoris tempore
re* ipsius testatoris sit vel heredis, plane utile
legatumest, etiamsi testamenti faciundi tempore
neutrius fuerit. ($212.) Quodsi post mortem te-
statoris ea res heredis esse coeperit, quaeritur
an utile sit legatum. e/ plerique putant inulile
esse: quitf ergo est? licet aliquis eam rem lega-
veril quae neque eius umquam fuerit, neque
postea heredis eius umquam esse coeperit, ex
senatusconsulto Neroniano proinde videlur ac si
per damnationem relicta esset. (§ 213.) Sicut
autem per damnationem legata res non statim post
adilam hereditatem legatarii eflicitur, sed manet
heredis eo usque, donec is heres tradendo vel
mancipando' vel in iure ccdendo legatarii eam fe-
cerit; ita et in sinendi modo legato iuris est:
el ideo huius quoque legati nomine in personam
actio est Quidquid Hekedem Ex Testamento
Dare Facere Oportet. ($ 214.) Sunt tamen qui
putant ex hoc legato non videri obligalmn hcre-
dem, ut mancipet aut in iure cedat aut tradat,
scd suflicere, ut legatarium rem sumere palialur;
quia nihil ultra ei testator imperavit, quam ut si-
nat, id est patiatur legatarium rem sibi habere
{<'■ § »oj. (§ 215.) Maior illa dissensio in hoc le-
gito intervenit, si eandem rem duobus pluribusve
disiunctim legasti:* quidam putant ulrisque soli-
dum deberi, sicut per tfamnalionem: nonnulli
occupantis esse meliorem condicionem aestimant,
quia cum in eo gencre legati damnetur heres

*) elegasti secundum Sclied. Laulimann. de re ipsa cf. fr. D. 14. D. nsn leg. (33.2.) a) exempla vid. fr. 30. § 1. 02. § 1. D. de legat. III. (32.) fr 2. D. de annuU leg. (33. 1.)

« PreviousContinue »