Page images
PDF
EPUB

sed conje&uram conje&uræ oppofuisle, animadverti , & quidem parum verofimilem verofimillimæ . Unde quum non liceret mihi effe tam beato , ut ab eo proficerem, committendum mihi haud putavi, ut erraffe me faterer ubi ipse errori propior videbatur. Denique, ne id ignores, indicem auxi quammaxime, insertis iis quæ in nova hac editione acceffe runt . Ita vere adfirmare poffum, au&iorem emendatioremque proditurum effe libellum , fi is, qui emendationi plagularum impreffarum præfuerit tantum industriæ attulerit quantum ego ad illius recognitionem attuli . Diligentiam enim operarum , quamvis exa&iffimam a bibliopola, viro integerrimo , ftipulatus ' fim ipfe præstare nequeo , plus quam centum milliaribus Argentorato remotus. Hæc funt , quæ fcire te volui LECTOR, antequam te ipsius libri le&ioni dares. Tu lucubratio. ne quam in tui gratiam fuftinui utere fruere , & mihi , tua cauffa omnia volenti , & antiquitates Germanici juris multo majore ftudio a. dornanti , & brevi eidem prælo commiffuro , fave. Hala, Kalend. Sextil.

clə

[ocr errors]
[ocr errors]

clo IɔccxxIII. Hæc ante biennium: Jam scito, iterum diftra&is exemplaribus , me denuo libellum recognos visse , emendafse , nihilque fecifle reliqui, ut prodiret & au&ior & emaculațior . Est hoc studium hujusmodi, ut quotidie aliquid observes: nec quisquam tam bene fubducta adscribendum ratione eft , quin res, ætas, usus semper aliquid adportet novi, aliquid moneat, ut illa, quæ te scire credideras, nescias , & quæ tibi putaras prima , in experiundo repudies . Quod & mihi , quoties mea relego, evenit, evenietque fortaffis & in pofterum , fi me vivo libellus quartum præla exercuerit. Sed hæc, Deo curæ erunt , cui TE, LE CTOR, æque ac me ipfum meaque omnia commendo. Francqueræ Frifiorum x. Kalend. Februar. clɔ lɔcc XXVI,

PRÆ

PRIORI EDITIONI PRÆMISSA.

LECTORI BENEVOLO

S. P. D.

Jo. GOTTL. HEINECCIUS

JC.

Vantum utilitatis in' jurisprudentia nostra antiquitatum Romanarum adferat notitia', neino, nisi qui nunquain eit hisce facris inițiatus, ignorat. Equi

dem jam eo tempore , quo adhuc florebant res Romanæ, vix quisquam præclarum jureconsulti nomen tueri videbatur , qui erat ab hoc infigni præftantiffimoque præfidio deftitutus Plurima erat , tefte CICERONE (a) in omni jure civili antiquitatis effigies, de prisca verborum vetuftas, do altionum genera quadam, que majorum consuetudinem , . vitamque declarabant . Hæc vero omnia quis quæso intelligat , nisi qui interiorem fibi antiquitatis fcientiain compara

verit?

(4) CIC. de Orat. I, 43.

[ocr errors]

verit ? Hinc in maxima plerumque ac præs cipua veterum jureconfultorum laude ponebatur accuratior antiquitatum notitia . 'PLINIUS, (6) ARISTONEM jureconsultum laudaturus, nihil in eo magis, quam illain prisci moris peritiam, admiratur. Quam peritus , inquit , ille de privati juris ego puso blici ? Quanı um rerum , quantum exemplom

quantum ANTIQUITATIS tenet ? Nihil eft , quod difcere velis, quod ille dotere non poffit . Mihi certe , quories aliquid abditum quaro, inftar thefsuri eft . Idem re. conditarum litterarum præfidium etiam in ANTISTIO LABEONE celebrat GELLIUS, (c), ex quo discimus , penfumque habuiffe, nisi quod justum fan&tumque ele, in Romanis ANTIQUITATIBUS legisfet . Quum ergo jain ii jureconsulti , qui florentein viderant rempublicam , hoc præsidio carere haud poffe viderentur ; quid de noftris dicainus temporibus , quibus ita exstincta eft Romana respublica, nulluin ut exstet , nisi in hominum memoria , veteris illius formæ veftigium ? Aliæ hodie sunt consuetudines, alia religio , alii inagiftratus , alia judicia , alia denique imperiorum , & rerum publicarum facies. Et tamen peregrinis adstricti legibus vivimus , eafque interpretari , & obvenientis

bus

nihil eum

ratum

(6) PLIN. Epift. I, 22.
(c) GELL. oct. Att. XIII, 12.5

S

bus hodie negotiis adplicare jubemur. Quis hoc præstiterit, nisi qui impressam animo circumferat veteris illius Ronanæ reipublicæ effigiem, &, ut JUSTINIANUS (d) alicubi monet, nihil ANTIQUITATIS penitus ignoret?

Equidem fi cui hoc dubium videbitur eum ego ad Gloffatores reinittam, ad illud, inquam , hominum genus , cui , exstincto litterarum lumine , tantum ftatuebatur pretii, ut quasi Atlantis humeris coelum , ita eorum auctoritate jurisprudentiæ dignitas videretur fuftineri . Quid enim aliud eminenuiffima illa ingenia in tot ridiculos ac pane pueriles errores abripuit , quam antiquitatum Romanarum omnisque politioris litteraturæ ignorantia ? Fieri eniin profecto haud poterat , quin homines , ejus reipublica ignari, cujus leges do jura trattabant, tamquam illuni nolte fine lumine oberrantes fape offenderent , lepe laberentur, sape quovis potius , quam quo inftituerant , pervenirent ut eleganter ait M. ANT. MURETUS. fe) Non pudebat ergo tum legi Fusi a Caninie a canina invidia ; ( legi Hortensia a

nescio

>

d) Princ. Inft, de testam. ordin. (e) MURET. Part. I. Orat. XVI. (f) Gloff. ad princ. Inft. de Lege Fuf. Can.roll. edit.

antiquiff, ex fæculo XV. Quam legem Fusiam Caniniain force aquodam, qui Caninius nominabatur , indu&tam ; ut in publiciana dicicur infr, de actionibus S. alix. Nain canis servabae nacu

« PreviousContinue »