Page images
PDF
EPUB

nescio quo Rege Hortensio; (8) calatis comitiis a Græco xerès ; (h) quartæ Falcidie a defalcando ; (i) & libercis orcinis a nescio quo Græco orcos , quod reltum fignificet, (k) nomina arceffere . Neque religio tum erat , ea quæ de antiqua in jus vocatione in jure Romano repererant , ad hodierija citationem ; & quæ de albis prætorum legerant , ad edicta judicum noftrorum referre . Quin , ne quid deeffet ineptiarum , ex veteribus ifti præfidibus & præfectis pretorio imperii nostri principes atque electores derivare haud dubitabant . Quas ridi. culas interpretationes ex cralfa antiquitatum Romanarum interiorisque litteraturæ ignorantia fabnatas quum pofteri , nugis iftis

tam

ram ,

qui ftae in palea, qui nec fibi poteft habere paleam, nec alii permittit accipere. Sic nec fibi poterat cenere servos, quod moriebatur ; nec libertatem pariebatur iis dari . Unde merito

caninia dicitur, ut lit consequens nomen rei, (8) Gloff

. ad S. 6. Inff. de Jure nat. gent. eo civ. Sed hoc sublatum eft per legem latam ab

Hortensio Rege. (h) Gloff. ad princ. Inft. de teftam. ord. Calati's,

id eft bona iniciis vel conventibus , xani's

enim bonum interpretatur. (i) Gloffa ad princ. Inf. de Lege Falcid. Falci

dia fic dicta , quod ut falx fænum , fic &

lex legata refecar. (k) Gloff. ad §. 3. Inft. de sing.rebo perfideicom.

rel. Orcinus lic di&tus ab orco, quod eft re. &um , unde orcinus, id eft , directe manumislus, vel ab orco, id est capio.

*

[ocr errors]

tamquam glebæ adscripti , tantum non cons secrarent ; tantus fenfin succrevit errorum graviffimorum proventus , ut exstira pando huic luxurianti lolio ne eminentiffimorum quidem jureconfultorun fufficeret diligentia.

Enimvero , condonandum id forsan fuerit magnis illis , qui tam infelici fæculo adoleverant , ingeniis . Illud vix ferendum, quod in felici illa temporum reparatione, quum ubique ferverent elegantiorum litterarum studia non deeflent

, qui in illa gloffatorum barbarie quærerent delicias , frugeque reperta , glande tamen vesci maldent . Nemo ignorat , quantum in jurisprudentia repurganda illuftrandaque defudaverint præftantiflima superiorum temporum ingenia , ALCIATI , BUDÆI, CUJĀCII, BALDUINI, HOTTOMANI, CHARONDÆ, CONTII, BRISSONIE, FABRI, AUGUSTINI, GIPHANII, PITHOEI; RÆVARDI , RITTERSHUSII, qui omnes cum juris peritia adinirabilem quamdam atque inufitataim antiquitatis notitiam conjunxerant : fed eorum tamen labores adeo forduerunt plerisque , ut vir quidam doctissimus , qui Balduini opera conjunctim edere instituerat, non reperiret, qui suintus facere fuftineret. Si qui etiam , eoruin excitati exemplo , eamdein docendi rationem fequerentur in academiis, iis publico expositis, odio, barbaroque humanistarum noinine traductis, tantuin non aqua & igni interdicebatur .

(2) Cer

[ocr errors]

(2) Certatim ergo tum juvenes in Italiam, tamquam ad jurispruden:iæ mercatum quemdam confluebant , audituri ibi jureconfultos magistraliter; fi Deo placet, docen:es , (m & redituri inde tabulæ haud poftremi , confi. dentes, acres, contentiofi , & quod palmarium cum videbatur, multarum legum , fibi non intellectarum principia uno spiritu citare gnarisli ni.

Verum fuppuduit demum jureconfultos tantæ barbariei , Deusque banc eis mentein dedit; ut cum illo legum studio præter accurationem ratiocinandi artem aliaque præfidia , etiam antiquitatuin inpriinis Ronanarum peritiam conjungerent. Viderunt poftrema hæc fæcula jureconsultos humanilinos , MERILLOS, GROTIOS , GOTHOFREDOS, AVERANIOS, VINNIOS, FREHEROS, HERALDOS, OISELIOS, BRUMMEROS, MENAGIOS, HUBEROS, SPANHEMIOS BYNCKERSOEKIOS, NOO. DIOS, SCHULTINGIOS, qui nihil fecerunt reliqui , ut legibus ex ipfa ftatus Romani, veterunque rituum contemplatione lucem fuffunderent. Sed plerique tamen duntaxat fingularia quædam juris noftri capita illu

stran

[ocr errors]
[ocr errors]

(1) Exemplum eft in MELCH. non OSSEN.

Teftamento Part. II. cap. VIII. §. 2. pag. 385.

do S. 14. p. 403. (m) Magiftralem hanc docendi methodum lucu

lenter ex Pancirol. de Clar.leg.Interpr.11,6.expo nic THOMAS.ad Melch.de offen. Teftam.p.398.

Atranda susceperunt, nemoque adhuc , quantuin memini , exstitit , qui per omnes juris partes eurdo hoc antiquitatis iter, ut ciCERO (n) vocat, confecerit . Equidem JACOBUM GOTHOFREDUM juftum antiquitatun juridicarum corpus ineditatum effe', auctor est MORHOFIUS, (0) id quod fi vidiffet lucem , tamquam Phidiæ aliquod fignum omnium procul dubio cordatiorum admirationem meruislet. Verum inviderunt nobis fata luculentum opus, neque quisquam adhuc in tanti viri labores Succefli.

Quum vero & ego , quantuin utilitatis hæc antiquitatum notitia juris Roinani cultoribus adferat , experiundo didiciffem , & olim ita ferente studiorum meorum ratione, in pervolvendis melioris ætatis auctoribus indagandisque antiquitatibus haud paruin infum fillein operæ ; facile a me impetravi,

hac re cupidæ leguin juventutis ftudia pro virili mea parte juvare anniterer . Eo confilio fuperiore æftate in publicis , quas indixeram , prælectionibus ad singulos Institutionum titulos ea explicavi quæ ex antiquitatibus ad intelligendam illam juris materiam observanda videbantur . Quum veTo, auditorum memoriæ consulturus , brevissunis, quantum licebat , pofitionibus omnia conclufiffem ; dignæ illæ quibusdam visæ sunt , quas revocarem sub limam , &

publi(n) CIC. de Orat. I, 60. (0) MORHOF. Polyhift. Tom. III. Libr. VI.

fiet. III. S. XI. po 83.

publicæ luci exponerem . Et inde fubnatum mihi eft hoc antiquitatum Romanarum , quod nunc publici juris facio , syntagma , interioris jurisprudentiæ ftudiofis non ingratum , ut fpero, futurum . Equidem & in antiquitatum ftudio suavis nonnumquam latet insania, Non defunt hodiedum Damasippi illius fimiles , de quo HORATIUS: (0)

Infanit veteres ftatuas Damafippus emendo :

Non defunt , qui Protei baculum, aut EpiCteri fictilem lucernam talentis coemerent , duinmodo essent qui decipere vellent. Sed hos ego homines suaviter rideo , & fi recte ab HENR. STEPHANO (9) observatum Græcos olim fimplices homines apxairs & αρχαϊκας ; ftulcos vero κρόνες κρογίες, κρονοańpos , & BEXHETEN LÁrs vocale : nulli inihi magis hoc noinen mereri videntur , quam qui antiquitatis quisquilias auro mercantur. Nunquam inihi placuit antiquitatis studiun , nifi quod sublimioribus scientiis lumen præferret. Non ergo vulgaria ac trita hic quæres. »

non λεπτολογίας illas, quas pleruinque in antiquitatum scriptoribus rident , quotquot funt cordatiores eruditi. Non hic de veterum calceis, non de eorumdem tricliniis, epulis, januis, ludis, hastis,

tibiis,

Ve) HORAT. Serm. II, 3: V. 64.
(9) HENR. STEPH. Apolog, Herodot.

« PreviousContinue »