Page images
PDF
EPUB

nescio quo Rege Hortensio; (s) calaris comitiis a Græco xerès ; (h) quartæ Falcidie a defalcando ; (i) & libercis orcinis a nescio quo Græco orcos , quod reftum fignificet, (k) nomina arceffere . Neque religio tum erat , ea quæ de antiqua in jus vocatione in jure Romano repererant , ad hodieran citationein ; & quæ de albis prætorum legerant , ad edicta judicum noftrorum referre . Quin , ne quid deeffet ineptiarum , ex veteribus ifti præfidibus & præfectis prætorio imperii nostri principes atque electores derivare haud dubitabant . Quas ridi. culas interpretationes ex cralfa antiquitatum Romanarum interiorisque litteraturæ ignorantia fabnatas quum pofteri , nugis iftis

tam

ram ,

qui ftae in palea, qui nec fibi poteft habere paleam, nec alii permittit accipere. Sic nec fibi poterat cenere servos, quod moriebatur ; nec libertatem pariebatur iis dari . Unde merito

caninia dicitur, ut lit consequens nomen rei, (8) Gloff

. ad S. 6. Inff. de Jure nat. gent. eo civ. Sed hoc sublatum eft per legem latam ab

Hortensio Rege. (h) Gloff. ad princ. Inft. de teftam. ord. Calati's,

id eft bona iniciis vel conventibus , xani's

enim bonum interpretatur. (3) Gloffa ad princ. Inft. de Lege Falcid. Falci

dia fic dicta , quod ut falx fænum , fic &

lex legata refecar. (k) Gloff. ad $. 3. Inft. de fing.reb, perfideicom.

rel. Orcinus lic di&tus ab orco, quod eft re. &um , unde orcinus, id eft , directe manumislus, vel ab orco, id est capio.

[ocr errors]

tamquam glebæ adfcripti , tantum non consecrarent ; tantus fenfin succrevit errorum graviffimorum proventus , ut exstirpando huic luxurianti lolio ne eminentiffimorum quidem jureconfultorun fufficeret diligentia.

Enimvero , condonandum id forsan fuerit magnis illis , qui tam infelici fæculo adoleverant , ingeniis . Illud vix ferendum , quod in felici illa temporum reparatione, quum ubique ferverent elegantiorum litterarum studia non deeflent

, qui in illa gloffatorum barbarie quærerent delicias , frugeque reperta , glande tamen vesci malJent . Nemo ignorat , quantum in jurisprudentia repurganda illuftrandaque deludaverint præftantiffima superiorum temporum ingenia , ALCIATI, BUDÆI, CUJĀCII, BALDUINI, HOTTOMANI, CHARONDÆ, CONTII, BRISSONII , FABRI, AUGUSTINI, GIPHANII, PITHOEI, RÆVARDI, RITTERSHUSII, qui omnes cum juris peritia admirabilem quandam atque inufitataim antiquitatis notitiam conjunxerant : fed eorum tamen labores adeo forduerunt plerisque , ut vir quidam doctissimus , qui Balduini opera conjunctim edere inftituerat, non reperiret, qui fumtus facere sustineret. Si qui etiam , eoruin excitati exemplo , eamdem docendi rationem fequerentur in academiis, iis publico expofitis, odio, barbaroque humaniftarum nomine traductis, tantuin non aqua & igni interdicebatur .

(2) Cer

[ocr errors]
[ocr errors]

(2) Certatim ergo tum juvenes in Italiam, tamquam ad jurispruden:iæ mercatum quemdam confluebant ; audituri ibi jurec. Tultos magistraliter; fi Deo placet, docen:es , (m & redituri inde tabulæ haud poftremi , confidentes, acres, contentiofi , & quod palmarium cum videbatur, multarum legum , fibi non intellectarum principia uno spiritu citare gnarissini.

Verum suppuduit demum jureconfultos tantæ barbariei , Deusque banc eis mentein dedit; ut cum illo legum studio præter accurationem ratiocinandi artem aliaque præfidia , etiam antiquitatuin inpriinis Ronanarum peritiam conjungerent. Viderunt poftrema hæc fæcula jureconsultos humaniffinos , MERILLOS, GROTIOS , GOTHOFREDOS, AVERANIOS, VINNIOS, FREHEROS, HERALDOS, OISELIOS, BRUMMEROS, MENAGIOS , HUBEROS, SPANHEMIOS BYNCKERSOEKIOS, NOO. DIOS, SCHULTINGIOS, qui nihil fecerunt reliqui , ut legibus ex ipfa ftatus Roinani, veterunque rituum contemplatione lucem suffunderent. Sed plerique tamen duntaxat fingularia quædam juris noftri capita illu

stran

[ocr errors]
[ocr errors]

(1) Exemplum eft in MELCH. non OSSEN.

Teftamento Part. II. cap. VIII. §. 2. pag. 385.

do S. 14. p. 403. (m) Magiftralem hanc docendi methodum lucu

lenter ex Pancirol. de Clar.leg.Interpr.11,6.expo nic THOMAS.ad Melch.de offen. Teftam.p.398. ftranda fufceperunt, nemoque adhuc , quantuin memini , exstitit , qui per omnes juris partes eundo hoc antiquitatis iter, ut ciCERO (n) vocat , confecerit . Equidem JACOBUM GOTHOFREDUM juftum antiquitatun juridicarum corpus meditatum effe , auctor est MORHOFIUS, (o) id quod fi vidisset lucem , tanquam Phidiæ aliquod fignum omnium procul dubio cordatiorum admirationem meruiffet . Verum inviderunt nobis fata luculentum opus, neque quisquam adhuc in tanti viri labores succeflit.

Quum vero & ego , quantuin utilitatis hæc antiquitatum notitia juris Romani cultoribus adferat , experiundo didiciffem , & olim ita ferente studiorum meorum ratione , in pervolvendis inelioris ætatis auctoribus indagandisque antiquitatibus haud paruin insumfillein operæ ; facile a me impetravi, ut hac re cupidæ ieguin juventutis ftudia pro virili mea parte juvare anniterer .. to confilio fuperiore æftate in publicis , quas indixeram , prælectionibus ad fingulos Insti

tutionum titulos ea explicavi quæ ex antiquitatibus ad intelligendam illain juris materiam obfervanda videbantur . Quum ve

auditorum memoriæ consulturus , brevifunis, quantum licebat , pofitionibus Omnia conclufiffein ; dignæ illæ quibusdam visæ sunt , quas revocarem sub liinam , &

IO ,

[ocr errors]

publi

(n) CIC. de Orat. I, 60.
(0) MORHOF. Polyhift. Tom. III. Libr. VI.

feet. III. S. XI. 83.

publicæ luci exponerem . Et inde fubnatum mihi eft hoc antiquitatum Romanarum , quod nunc publici juris facio , syntagma , interioris jurisprudentiæ ftudiofis non ingratum , ut spero, futurum . Equidem & in antiquitatum ftudio suavis nonnumquam latet insania, Non defunt hodiedum Damasippi illius fimiles , de quo HORATIUS: (0)

Infanit veteres ftatuas Damafippus emendo

Non defunt , qui Protei baculum, aut Epi. Cteri fictilem lucernam talentis coemerent , dunmodo effent qui decipere vellent. Sed hos ego homines fuaviter rideo , & fi recte ab HENR. STEPHANO (9) observatum Græcos olim fimplices homines apxairs & αρχαϊκας ; ftulcos vero κρόνες κρογίες, κρονοanp8s , & BENNETEN LÁrs vocale : nulli inihi magis hoc noinen mereri videntur , quam qui antiquitatis quisquilias auro mercantur. Nunquam inihi placuit antiquitatis studiun , nifi quod sublimioribus scientiis lumen præferret. Non ergo vulgaria ac trita hic quæres. »

non λεπτολογίας illas, quas plerumque in antiquitatum scriptoribus rident , quotquot funt cordatiores eruditi. Non hic de veterum calceis, non de eorumdem tricliniis, epulis , januis, ludis, hastis ,

tibiis,

Ve) HORAT. Serm. II, 3: V. 64.
(9) HENR. STEPH, Apolog. Herodot.

« PreviousContinue »