Page images
PDF
EPUB

tia Cajus Caligula. Dio Caff.lix.p.647. fed illa paullo poft ipse iterum illi eripuit. Idem p:665. Ex eo tempore rarius leges latæ ad populum ; aft eo frequentius prodierunt fenatufconfulta, quibus plerumque præmittebatur oratio principis, non quidem semper ab ipso principe , fed fæpius (z) a questoribus, qui candidati vocaban

tur,

(3) In marmoribus fæpe legimus QUÆSTOR KANDIDATUS, Reines. Insc. II, 26. VI, 4. ΤΑΜΙΑΣ ΚΑΝΔΙΔΑΤΟΣ Gruter. Infc.p. cccc.καν, 2.Vocabantur ita, qui libris, epiftolis & orationibus principum in fenatu prælegendis præerant.l.1.D.deOffic. Quæft. Dio Call. Liv.p.617. Tacit. Annal. XVI, 27. Suet. Tit. VI. eosque jam ab Augufto adhibitos constat ex Dione Caft. LIV. p. 539. & Sueton. Aug. lxv. Ideo vero di&i videntur candidati, quia poft quæfturam Italim prætores fiebant , & inde regebant provincias. Lamprid. Vit. Alex. XLIII, Unfte hæc dignitas ingressus erat & quafi primordium gerendorum honorum & fententiæ in senaru dicendæ. Immo recentiore ævo sæpe cum aliis dignitatibus conjungebatur hæc quæNura. Sane Anicius Auchenius Baffus in marmore Romano præter hanc quælturain etiam alios geflille honores dicicur. Reines. Infcr.V1,4.

BASSO. V. C.
QUÆSTORI CANDIDATO.
UNO EODEMQUE TEMPORE PRÆ-

TORI TUTELARI PROCONSULI.
CAMPANIÆ. PRÆFECTO. URBI.

TRINI MAGISTRATUS.
INSIGNIA. FACUNDIÆ. ET. NA-

TALIUM
SPECIOSA. LUCE. VIRTUTIS.

OR NATI,

[ocr errors]

cur , recitata. Brisson. Antiq. Rom. 1, 17.
19. Unde fæpe orátiore Principis cautum dici-
cur quod erat Senatus consulto conftitutum
L.pen. D. ad SC. Trebell. L. 8. pr. D. de transa-
Etion. L. 52. l. 10. D. pro for. L. 60. pr. de ritsa
nupt. L. 32. pr. 9.1. Seq. D. de don. int. vir. O uxo
L. I. L. 7. C. de prado min. non al.

XLVI.Etiam in libera republica fiebant Sca: XLVI. sed ea vim legum non habebant. Quamvis cia sc. in enim initio, pulfis regibus , aristocraticam me- libera ditarentur patricii, & hinc apud Dionyf. Halic. rep &

fub Into VI. p. 329. legem elle dicerent jam inde ab urbe

pesatori condita, qux omnia in fenatus poteftate ponat, busa prater magistratuum creationem , legum lationem dan bellum inferendi deponendique arbitrium : id tainen non persuaserunt plebi, libertatis popularis appetentiffimæ. Unde non erat penes senatum poteftas legislatoria : sed quædam tantum erant negotia, quæ fenatus populi jussu ad curam suam revocaverat, ut puta , ærariuin & pecunia publica, quæ senatus arbitrio dispensabatur : controversiæ in Italia suscitatæ, publicaque objurgatione vel graviore decreto componendæ : legati ones aut ad indicendum bellum , aut alia graviora negotia obeunda decernendæ , aut exterorum excipiendæ : .pro

roga-
Talis enim eft Inscriptio pofita

M. NUMMIO. ALBINO. V. C.
QUÆSTORI. CANDIDATO.
PRÆTORI. URBANO. COMITI.
DOMESTICO. ORDINIS. PRIMI. ET

CONSULI. ORDINARIO. ITERUM. Reiner, Insc. VII, 132. Legendus de hac digni. cate idem Reiner. Var. III, 16. p. 60.

B
Hein. Ante Rom. T..."

rogationes imperii & provinciarum : convocatio populi: ac denique indictio feriarum & supplicationum. Hæc enim omnia senatus solius curationi suberant, nisi tribuniciis intercessionibus res devolveretur ad populum : ceu præclare suo modo docet Polyb. Hift.V1,12. feq. & ex eo Zamosc. de Senatu Rom, U. p. 174. ego feq. De his ergo solis in libera republica SCta condebantur, ut recte observatum a Bachovio in pótols, P.38 seq. Sed maxiine senatus poteftas excellebat in trepidis rebus ac turbatis , quibus triste illud fieri folebat senatusconsula, tum : DARENT OPERAM CONSULES , NE QUID RESPUBLICA DETRIMENTI CAPERET. Quod decretum suinmum ac latiflimum in confules transferebat iinperium, ut luo jure poffent exercitum parare, bellun gerere, coercere , etiam injuffu populi, unde extremum & ultimum hoc fenatufconfulium vocatur. Liv. III, 4. Salluft. de Belio Catilin. XXIX. Cic. Carilin. 1, 2. & pro Milon. XXVI. Cæsar de Bello Civili 11,5. Barn. Briffon.de Form. II.p.212.

XLVII. Fiebant SC. non nisi in sacro auspiciisque dicato loco. (a) Romulus in templo Vulcani extra urbemn Senatum coegit. Plu

tarch.

(2) Nam & hæc non nifi peractis facris caprisque

auguriis fiebant. Appian. de bello civ. II.p. 216. Exempla exftant apud Liv. XXII, 11. XXIV, 11. Non addicentibus avibus , negotium in alium diem differebatur. Cic. Epift. X, 12. Augustus hac moleftia liberaturus fenatores, initicuit, priusquam consideret quisque, thure mero fupplicaret apud aram ejus Dei, in cujus semplo coiraur. Sueton. Auguft. xxxv.

tarch. Qurft. Rom. XLVII. p. 276. Tullius Hostilius in curia Hostilia. Libera republica ædes Apollinis, Martis, Bellonx, Quirini, Caltoris, Concordiæ, Virtutis, Fidei , ut & curiæ Hoftilia, Pompeja , Julia, senatui habendo inserviebant. Gell. Noft. Art. XIV, 7. Nam & in curiis templa erant per augures dedicata . Gell. Not. Art. VI, 7. Ordinaria tamen senacula erant ædes Concordiæ, ædes Bellona, & locus ad portam Capenain. Feft. voce Senaculum p.431. Conveniebat Senatus ftatis temporibus , hoc eft, singulis Kalendis, Nonis & Idibus, exemtis tamen diebus comitialibus , ( quibus convenire nefas habebatur per legem Pupiam. Cicero ad Fam. 1, 4.) nec non diebus atris quibus senatum non nisi in rebus trepidis habere licebat. Dio Caf.XLV.p.278. Et hi ordinarii conventus fenatus legitimus dicebantur. Si vero vel legatis vel aliis ob quamcunque causa senatus extra ordinem dabatur ; ille vocari folebat indi&tus. Fr. Hotom, de Senatu V. Et cunc, quidem convocabantur plerumque senatores per edi&tum, quo olim frequentes adesse jubebantur QUI PATRES, QUIQUE CONSCRIPTI: Liv. II, 1. poftea vero edici coepit: QUISENATORES, QUIBUSQ; IN. SENATU SENTENTIAM DICERELICET. Feft. voce confcripti & fenatores,ibique Dacer.p.496. Gell. Not. Att. XIV, 18. Brisson, de For.1,p.264.

XLVIII. ·Frequens fi aderat fenatus Consul, quem penes fasces eo menfe erant , fantaa

Relatio aut eo absente Prætor , aut Dictator , fi quis Consule,

aut Interrex aut Præfectus urbi ad fenacum Didato referebat. Gell. XIV, 7. Si quando id recusaret for Pre

D

con

tum XLVIIL

erat,

L

consul: eas in se partes suscipiebat aliquis tria bunus plebis, cui etiain jus erat, addere relationi consulis., quod c re videbatur, aut novam de integro ordiri. Paul. Manut. de fenatu V. p. 359. Relationibus plerumque præfari folebant Tolleinni illa formula . QUOD BONUM, FAUSTUM, FELIX, FORTUNATUM SIT. Suetoli. Calig. XV. deinde addebant : REFERIMUS AD VOS, PATRES

CONSCRIPTI. Briffon. de Form. II. p. 165. XLIX. XLIX. Finita relatione , fententiam rogaRogatæ fentétia,

bantur fenatores, (b) non verbis precativis, qualibus in comitiis utebantur rogatores, fed imperativis; DIC. SP. POSTUMI, QUID CENSES? Liv. IX, 8. vel QUID FIERI PLACET ? QUID VOBIS VIDETUR ; Brisson. de Form. II. p. 165. Qua in re non idem sempar, at plerumque is obfervabatur ordo, ut ante comitia princeps fenatus ; poft comitia vero consules designati primo loco dicere juberentur sententias . Sequebantur eos viri consulares, hos prætorii, tum ædilitii, quaftorii ac denique tribunicii, (c) e quibus tamen reliquos anteibat, quem consul priorem

ro

[ocr errors]
[ocr errors]

(b) Qui rogabant CONSULERE , nec non

PERROGARE SENTENTIAS diceban:ur

Liv. XXII, 19. Suet. XXIX, 60. Aug. XXXV. (6) Tribuni plebis non eranс oliin fenatores , nec jus iis erat dicendæ in senatu sententiæ, Ante curiam itaque fedebant in fubfelliis, do. nec SCta ad fe ferrentur, quæ ipfi vel adprobabane deinde , vel rejiciebant. Val Max, II, 2. 7. At eciam senatoria dignitas jusque dia cendi sententiam iis daca sunt lege Arinia . Gell, 770&t. An. XIV. ult.

« PreviousContinue »