Page images
PDF
EPUB

Quod jam Dio Cass. Hift. xxxvi.p. 21. observans : άγαρ, inquit, οι σρατηγοί, πάντα τα δικαιώματα , & oει τα συμβίλαια διετεταδράμα , έτε εσάπαξ τετ' επoιεν. έτε τα δραφενταετήρεν, αλλα πολλάκις αυτα μεπέδρασαν, και συχνά εν τέτω ορός χαριν ή κατ' έχθρας Tuvāv, No Top cihexos, égiveto. Neque enim pratores id jus, quod ad contractus dirigendos pofitum erar, observarant, neque fcriprojuristere rant; fed fapenumero ea variaverant, crebroque pergratiam de odium certorum hominum, veluti fieri adfolet , multa gerebantur. Utebantur hanc inrem yariis artibus, veluti I. fictionibus , quando, verbi gratia, fingebant rem usucaptam, quæ usucapta haud esset, vel contra. S. 4.09 5. Inft.de a&tionib. immo, quod magis ridiculum videri poffet , quando fingebant, filiam parroni effe flium , τμήκς παλαιάς υποκρίσεως ή παρατηρήCews mentio fit in Bafilic. Lib. XLIX. tit. 1.p.594. Tomo Vi. Addantur, quæ diximus in Comment. ad L.Jul. Pap. Lib. 11. cap. 22. Utebantur II. novis nominibus, veluti quum bonorum possellionem darent iis , quibus leges hereditatem negabant. Utebantur III. exceptionibus , quibus actiones legibus datæ eliderentur. Utebantur IV. reftitutionibus in integrum, quibus non modo leges , fed & res judicatas refciderunt prætores . Ut adeo vere fumma penes Prætores esset non quidem legislatoria, fed leges evertendi potestas, quamvis edicta adjuvandi, fupplendi, corrigendique juris civilis gratia proponi præ fe ferrent. 2. 7. §. 1. D. de just. de jur. Thoinas. Nav. Jurispr. Antejust.1,7. Po 31. Ge. Beyer. Posit. Pandelt. 1, 2. p. 14.

XXV. Prætorum exemplo ediles quoque XXV. Eedicta sua proponebant, quæ & ipfa pertine-beji & bant ad jus honorarium. Érant ædiles vel ple-cutules. beji vel curules. Plutarch. in Mario, p. 408. Illorum duo una cuin tribunis plebis creari coeperunt anno U.C.CCLX. ut Tribunis effent ad manus , eorumque jussu caussas leviores lite fque privatas dijudicandas susciperent, ædium facrarum , locorumque publicorum, uc & annonæ , curam gererent, matronaruin denique civiunque mores observarent. Dionys. Halic. Antiq. Rom. VI. p. 411. Curules vero, de quibus hic agimus, e patriciis legebantur, Quum enim discordia , de consule plebejo creando inter plebem & patricios exorta, so pita videretur', ludique ob eam rem decernerentur diis patriis, detrectantibus hanc curam ædilibus plebejis, obtulerunt se bini juvenes patricii, polliciti, le hoc munus suscepturos. Collaudavit populus hoc de re publica bene merendi ftudium, & denuo delusus patriciorum artibus , hos patricios juvenes ædiles creavit, fellamque curulem honoris caussa concellit, unde & ÆDILES CURULES dici consueverunt. Liv. Hift. VI, 42. XXVI. Penes hos ergo erat annonx (9) via

C 3

(9) Hanc annonæ procurationem poftea Julius

Cæsar demandavit duobus aliis Ædilibus qui CEREALES vocabantur , Dio Call, Hif. XLIII.p.271.8. 32. L.2. D. de orig. jur. pro qui bus perperam Pretores Cereales libi Gngunc Rolinus Alex. ab Alexandro & Jan, Vinc. Gravina, quibus saçisfecit v. C. Henr. Bern, Reigold. Var. cap. III. p. 27.

[ocr errors]

siam.

zungue publicarum curatio , tutela urbis ; ludoruin inftitutio , de rebus venalibus promercalibusque cognitio , & præcipue facrafum ædium cura , a qua & ÆDILIUM nomen sunt consequuti . Varro de Ling. Lat. IV. p. 20. Cicero Verrin. VII, 14. Iisdem quoque demandata' erat Tixon“ in fornices , cauponas, & mulieres, quæ quæftum corpore faciebant, quæ nomina folebant apud ædi

les profiteri, ut fuo loco docebimus. XXVII.

XXVII. De rebus hisce ad jurisdictionem Edi&um Ædili. fuam pertinentibus ipfi quoque , ut jam di

ximus, edicta proponebant , ad quæ adludit fuo more Plautus Capt. IV, 2. v. 44.

Euge EDICTIONES ÆDILI

TIAS habet.
Et ex hoc quidem ædilitio edicto defcendunt
actiones contra venditores rerum vitiofarum ,
& eos qui beftias feroces habent, ubi iter
fit, veluti redbibitoria, quanti minoris , &
aliæ , quarum fragmenta tria etiamnum ex-
ftant in pandectis, Primum scilicet L. 27. Ş.
28. D. ad 2. Aquilo alterum L. I. $. 1. dom
I. 38. pr. D. de adil. edit. tertium Leg. 40.
S. 1. doo L. 41:47. D. eod. Fr. Pollet. For.
Rom. 111, 2. Barn. Briffon. de Formul. III, p.
289. Ceterum , de quibus edicebant ædiles,
de ii den & prætores cognoscere consueve-
tant, & de illis deficientibus, caufla ad hos
transferebantur. De qua concurente præto-
ruin ædiliumque jurisdictione () diferit Jac.
Cujac. Obf.vili, 38.

XXVIII.
To) Ob hane concurrentem jurifdi&tionem fa-

dum

XXVIII. Pergimus ad responfa prudentum, XXVIII. quæ & ipfa partem juris conftituebant. Dice Refponfa

pruden. bantur ea speciatim JUS CIVILE, Cic. pro cum, A. Cacinna XXIII. L. 2. $.5. D. de orig. jur. non vero JURISPRUDENTIA MEDIA: S. 3. Inst. de legit. agnar. fucceff. qua potius totius jurisprudentiæ Romanæ periodus 'ab Hadriano ad Constantinum M. intelligitur. Jurisconsultos hic discrepantes in viam reduxit V.C. Jac. Perizon, ad 2. Vocon. p. 198. Multa tamen juris capita poft XII. Tab. per interpretationem invexerunt Jurisconsulti, ob eamque rem & jureconsulti ipfi JURIS AUCTORES L. 3. D.fi pars hercd. pet. L. 39. D. de alt. emt. L. 17. D. de jure parr. ut & JURIS CONDITORES adpellantur. L. 25. C. de procurar. XXIX. Jureconsultis Romæ originem dedit

XXIX inftitutum a Romulo JUS PATRONATUS. Jure conPatricioruin enim erat , parentun munere fultorum fangi erga plebejos, unde & patroni diceban- origo. turs quafi patres , quemadmodum matronx quafi matres funt . Optio ergo cuivis erat e plebe, quem vellet fibi patronum legendi

С

4

e pa

Aum videtur , ur & Ædiles haud raro PRÆTORES dicantur. Sic Paullus Recept. Sent, I, 15.2. ædilicium edictum diferte tribuit Pretori. Quin & generale fuit hoc magiftratuun nomen. Nam & consules, procoff. præsides legati Cæfaris, di&i nonnumquam PRÆTO. RES. In notis quoque Valerii Probi exstar PR. VIGILIUM, id est, uti U. C. interpretacur, Pretor Vigilum, qui & Pretor plebis vocatur Justiniano Ror. XIII. Conf. Ger. Nood. Probabil. I. p. 6. 16. 17.

e patriciis . Hunc vero oportebat clientibus refpondere de jure , cujus illi rudes erant, abfentium æque ac præfentium negotia curare, lites pro iis suscipere, in jus vocatos defendere, & quietern eis pro virili parare a publicis privatisque negotiis : viciffim plebejorum erat, patronos in elocandis filiis juvare , captivos velipfos vel eorum filios rediinere, litium æstimationes & mulctas pro iis solvere, in magiftratibus muneribusque eos argento fublevare, & quæ funt alia hujus generis officia. Unde & clientes di&ti, quafi colentes vel na GàUTES. Dio. nyf. Halic. Ant. Rom. II. p. 84. Plutarch. vit. Romuli p. 24. Tom. I. np. Polyb. Hift. VI. p. 459. Eaque mutua obligatio tanta neceffitudine ac fide adftringebatur, ut proximum patrono lo. cum secundum parentem concedat Cato apud Gell. Nolt. Att. V, 13. Nec privati tantum fuos habebant patronos , fed & coloniæ, urbes focize,

· gentes amicæ & devictæ, fuos Romæ patronos eligebant ex patriciis & poftea fenatoriis fainiliis, quibus fæpenumero senatus controverfias illarum decidendas coinmifit. Dionyf. Halic. II. p. 85. Cicero de offic. I, 11. Inmo nullum teinere erat negotiatoruin corpus, nullum artificum collegium , quod non patronum fibi Romanam quandam familiam adoptasset . Sic in marmore Surretino apud Reinef. infcript. Clasevi. numer. 39. pagina 412 FLAVIO FÚRIO FAUSTO V. C. TRI

BUNO.
AB ORIGINE PATRONO
OB MERITA LABORUM SUORUM

UNL

« PreviousContinue »