Page images
PDF
EPUB

vocatur $. 1. Inst. h. t. Quum enim ex juris Romani principiis leges de successione intestatorun non nifi alia lege tolli possent; & tamen decemviri liberam cuivis patrifamilias teftamenti factionem conceffiffent : inveniendus erat color, quo juris analogia servaretur . Icaque fingebant; hereditatem non tainen per ultiinam voluntatem , quam per venditionem & mancipationem transferri. Unde errat Bald. ad Xi. Tab. XX{X. p. 119. edit. Basilo qui ipsum ritum inancipa. tionis vel æris & libræ in teftamentis ejufmodi adhibenduin in duodeciin tabulis præscriptum putat. (d) Vid. Thona. Dis. alleg. $. xxxiii. fequi

VII. In testaiñeato vero, quod per äes & vii. TCH libram fiebat, duæ res agebantur, nam & fa-fanientu milie mancipatio fi bar de nuncupatio teftamentis per as &

libram Constituebantur scilicet familia emtor, antefta

Y
Y &

tus
(d) Exstitic equidem in XII. Tabulis lex: QUI

SE SINIT TESTARIER, LIBRIPENSVE FUERIT, NI TESTIMONIUM FARIATUR , IMPROBUS INTESTABILISQUE ESTO. Gell. Nost. AttXV, 13. IV, 7. Sed hæc non ad teftamenta pertinuit , verum ad eos, qui in mancipatione quacumque vel teftes adhibiti vel libripendes ; poftea testimonium ferre de eo, cui incerfuerant, detre&abant . Vid. Jac. Góthotri XII. Tab. Tab. VII. p. 221. Idenique fentiendum de altero capite : QUI NEXUM FACIET MANCIPIUMQUE, UTI LINGUA NUNCUPASSIT , ITA JUS ESTO 6 Feftus voce nuncupata. Nam hoc quoque caput ad mancipationem , non ad teftamentum, pertinet', uc contra Franc. Hotomanným docuic Jac. Gothofr, ad XII. Tabi Tab. VI. p. 210.

tus & libripens, cum quinque testibus civibus Romanis, quibus præfentibus more majoruin fiebat mancipatio vel imaginaria vendició hereditatis. Quinctil. Declam.cccvii. Non dixerim, inquit, teftamentum , cui libripens deeft, familia emtor, el cetera jure necessaria. Poftea teftator tabulas tenens : HAEC, inquit, UTI IN HIS TABULIS CERISVE SCRIPTA SUNT, ITA DO, ITA LEGO, ITA TESTOR, ITAQUE VOS, QUIRITES, TESTIMONIUM PRAEBITOTE, Ulp. Fragm. XX, 9. Isidor. Orig. IV, 24. Tum ultimis verbis accedebat anteftatio , aurefque teftium tangebantur, ut docet Clem. Alex. Strom. V, p. 574. in teftamenti factione sui temporis memorans ζυγα και αστέρια και καρπισμός τε και τας και STOP fauchs, libras , affes, mancipationes do artrestationes aurium. Teftium vero nec subfcriptio requirebatur, nec fubfignatio, quam

primus exegit Prætor. §. 2. Int. de teft. ord. VILI. Te VIII. Ipfis concipiendis consignandisque taItamentis bulis plerumque adhibebant jureconfulum dis adhi ne quidquam , quod ad earum auctoritatem biti jure- pertinet , prætermitteretur. Docet id Arrian. confuli, Differt. Epift. 11, 13. Nouuexós seje

Enzñtou vende μιμα. αλλα διαθήκω ά έ γράφει μη ειδος, πως δε δράφειν, ή παραλαβών ή ισότα. ]reconfultus ei leges enarrat. Atqui reftamentum nemo fcribit, nisi aut ipfe fciar , quomolo

fcribendum sit, aut ejus res pericum adhibear. Cic.de Orat.l1,6. Scævolæ illudens: Nam fi nullum erit teftamentum recte

faktum, nifi quod tu fcripferis, omnes ad te cives cum tabulis veniemus, omnium teftamenta in fcribes unus. Adde Suetonium

Ner.

[ocr errors]

Ner. XXXII. ubi ftudiofi sjuris, ideft Jurecon-
fultis fub Nerone haud impune fuiffe dicitur, qui
testamenta fcripfiflent aut dietaflent , in quibus
principi nihil fuerit relictum. Nonnunquam
tainen testacores , non adhibito jureconfulto,
voluntatem fuam , quam poterant, clariffimt
exprimebant. Cujus rei elegans exemplum eft
in L. Lucius Titius 38. $. 17. D. delegat. 2. Ubi
testator : Lucius ,inquit ,Titius hoc meum teftan
mentum fcripfi fine ullojurisperito, rationem ani-
mi me porius fequutus , quam nimiam de miseram
diligentiam: e. fi minus aliquid legitime, minus
ve perite fecero, projure legitimo haberi debet bo-
minis fani voluntas. Quo cafu petita intestati
bonorum poffeffione , heredes scripti portio-
nes suas ex fideicommiffo petere poterant.

IX. Scribendo nonnunquam fervi vel liber. IX. Sargi
ti, nonnunquam amiciadhibebantur ; aliquan- bédis ve
do etiam ipfi teftatores teftamenta fua integra ferai ani.
conscribebant , quæ tunc vocabantur hologran ci. Quem
pha. L. 28. S. 1. C. hot. Testamentoruin a ser- damn te-
vis & libertis fcriptorum exempla sunt in L. I. hologra.
S. 8. L.15. princ. D. ad L. Cornel. de falf. nec non pha,
apud Suet. Aug.Cl. Tiber. cap. ult. De amicis te-
stamenta fcribentibus videndus Plin. Epift. VI,
22. De holographis agit Isidorus Orig. V, 24.
Teftamenti alieni fcriptor testamentarius in ju-
re nostro vocatur, de quo vocabulo Brillon.
de Form. VII.pos 87. do de verb. fignif. hac voce.
Ceterum vel fub Nerone, vel sub Claudio ut
ne quis alieni testamenti fcriptor legatum fibi
adfcriberet, cautuin est. Suec. Ner. XVII. Li I.
S. 7. L. 6. L. 14. pr. $. 2. L. 15.pr. D. ad L. Corn.
de falf. Pariat. Leg. Mof. Rom. VIII, 9.

X. Io

Y 3

2217

[ocr errors]

erant lin

[ocr errors]

bula co

X. con

X. In testamentis semper utebantur lingua fcribenda Latina, (e) ac proinde legatum Græce fcri

ptuin

haud valebat, tefte Ulp. Fragm. XXV, gua Lati

3. Seçus se res habebat in fideicommillis

quæ & Græce relinqui poterant , immo & Punice , & quacunque alia lingua . Quæ enim juris gentium erant & alia lingua ; quæ juris civilis , Latina duntaxat poterant

explicari. L. 8. S. 4. D. de acceptilar. XI Sæpe

XI. Plerumque plures tabulæ eodem exemplures ta plo conficiebantur. L. ult. D. de his quæ in test. dem exé

1. 1. D. de bon.pof. fec. tabe Quem morem etplo facię iam Augustus observavit, teste Suet. Oft. CI.

& Tiberius , teste eodem in Tiber, cap. ult. 1 Tabulas has vel privatim apud amicum , vel in æde facra apud virgines Vestales vel ædituos deponebant. L, I, D. de bon.poffi feca tab. L. 3.S. 1. D. de tab, exhib. Lipfe ad Tacita Ann. I. p. 17. Virgini Veftali maxime teftamentum suum cominendaverat Julius Cæsar. Suet. Jul. LXXXIII. cujus exemplum sequutus etiain Auguftus. Id oltar. . Conf, Tac. Annal. I, 8

XII. Scribebantur fere testamenta in ceris, XIl. Te Itamenta quæ ligneis tabulis erant infufæ, Unde in quomodo formula nuncupationis dicitur: uti in his tabufcripta ? lis cerisue fcripta funt , quemadmodum & alias loquebantur veterese, Liv. I, 2.4. Utrumque

jun(e) Plura testamenta Romanorum integra ex ve

tuftis lapidibus aliisque monimentis collegit Barn, Briffon, de form. VII. p. 677. fequ. & Mabillon, in adpead. de re diplome qui tamen & ten ftamentum Julii Cæfaris manifeste fuppofitirium retulit Liba N. Tab. I. na III.

[ocr errors]

jungebatur evitandæ captionis ergo. Proprie
enim non iscribebatur tabulis, fed ceris. V. A.
Corn. van Bynkershoeck observat. III, 21.
Schulting. Jurispr. Antiq.p.629. Male ergo Cl.
Salinasius per ceras intelligit ceras exteriores,
quibus figna impressa erant , negatque cera-
taruin tabularum mentionem facere in scrie
pris fuis jureconfultos. (f) Salmafius de fub-
fcrip.de fign, teftam. XIX. XX. XXVI.

XIII. Aliud poftea teftamentorum genus XIII. Tea
fenfim invaluit, quia Prætor infuper habitis il. ftamentu
lis follemnitatibus, mancipatione fcilicet & Pretoriú •
nuncupatione, fola exigebat septem testium
fignacula . Septem, inquam, teftium, ut scilicet
præter quinque illos, quos exigebat jus civile,
etiam effent, qui emtorem familiæ & libripen-
dem referrent. Vid. S. 2. Inft. het. ibi interpre-
res. Ceterum faris antiquum est hoc testa.
mentum Prætorium, jan Ciceroni in Verr. I,
45. memoratum . Ibi enim Verres Prætor edi-
xiffe dicitur. SI DE HEREDITATE AMBI-
GATUR, ET TABULÆ TESTAMENTI
NON MINUS MULTIS SIGNIS , QUAM
E LEGE OPORTEAT AD ME PROFE-
RENTUR , SECUNDUM TABULAS TE.

STA

Y 4

[ocr errors]

ex

[ocr errors]

(f) Quamvis enim earum usus, reperta papyro;

rarior fuerit ; aliquem tamen adhuc fuille cem:
pore Constancini M. immo & Theodosii
Themift. Orat. XVI. XVIII. patet, ubi men-
tio fic airexadó or sy old ups. Occurrunt etiam
cerati codicilli. L.52. D. de Legat. 3.& lignez
tabulæ L. 1. D. de bon. poßell. contr. tab. Adde
Schulting, ad ulpian. Fragm. XX,9.p.629.

[ocr errors]
« PreviousContinue »