Page images
PDF
EPUB

XIII. Ca. XIII. Alio hujus legis capite cautum fues put ter- rat, ut in donatione , quibusque personis fas stume ata, mancipatio traditiove interveniret , exa juidem

ceptis donationibus conditionalibus & mortis legis .

caufla factis. Brummerus ad Leg. Cinc XIV. Exempla extant in marmoribus Gruterianis,

quæ egregie illustrat idem Bruminerus. XIV. Va XIV. Accesserunt poftea varia SC. variæciptare. que constitutiones, quibus legi Cinciæ fubinlationes de velobrogatum vel derogatuin eft. Sic post& muta ca invaluit, ut inter personas conjunctas domories

natio valeret, quibuscunque verbis facta, etiam nulla intercefiflet inancipatio. Paull. Sent, Receps. IV, 1, 11.V,11.4. idque introductum est constitutione D. Pii, cujus mentio fit L. 4. C. Theod. de donat. Sane ante hæc tema fora etiam cognati , perfonæque conjunctæ in donationibus jus commune, hoc est , legein Cinciam sequebantur , ut patet exemplo matris Voconii Romani, quæ donationem sestertii quadringenties, non prius legitime peregriffe videbatur, quam fundos einancipaflet, tefte Plin. Epift. x, 3. Brummer, ad L. Cint. XII. Idem D. Pius primus vetuit, ne poffet donatarius ulterius conveniri , quam in quantum facere poffet. L. 20. L. 31. § ult. f. de re jud. L. 28.f.de R. Jur. Sic & miles donare non poterat focarią L. 2. C.de donat. int. vir.d ux. immo nec heredem illam inftituere, ut vulgo colligunt ex L. 14. D. de his que ut indign. Aliud tamen adparet ex marmore apud Grut. Infor. pag. MCVII, 3. D. M. M. AURELII VITALIS MILITIS CL. PR. ANTONIAN. RAVENN. NATIONE PANNON.

III. PRO.

III. PROVIDENTIA STIP. XXVIII. VALERIA FAUSTINA FOCARIA ET HERES EJUS BENE MERENTI POSUIT . Conf. Merill. obferv. Lib. VIII, 32. p. 124. Ipfine legi Cinciæ , an Principum conftitutionibus id debeatur , quod ei, qui aliquem a latronibus vel hostibus eripuerat , in infinitum donare liceret , dummodo donatio & non merces laboris apdellaretur, non facile dixeris Ex. ftat ejusmodi exceptio apud Paullum Recepr. Sent. V, 11.6. & verbis nescio

qua

ratione immutatis L. pen. S. ult. de donar.

XV. Invaluerat etiam , ut donatio fieri non XV. In poffet verbis generalioribus, fed fingulæ res, donatioquas quis effet donaturus , enumerari debe- nibus Tes rent. Z. I. Cod. Hermog. de donat. Ex quo pa. nominari tet, avo adhuc Diocletiani hoc jus obtinuif- debebante fe. Ita enim ibi Diocletianus & Maxim. Augufti : Non eft juris incerti, (in emancipatum donatione aliquid transferri non poffe , ) generaliter eidem partem tertiam bonorum dona fti, quin generaliter bonorum pretio donari non poteft , quum fingula res nominari debeanr, que donations, mancipatione , vel in jure cessione transferuntur. Scilicct quia in donatione requirebatur mancipatio; hæc fieri non aliter poterat, nisi per adprehenfionem rei. Unde Úlp. Fragm. XIX, 6. Res mobiles non plures mancipari pelunt quam qua manu capi poffunt: immobiles autem eriam plures fimul. At secus tamen se res habebat inter patrem & filium suum , cui partem bonorum donare licebat. Idque patet ex infcriptione apud Gruterum, p. locccLxxx. 3. qua pater liberis omnibus bonis cedit :

****

MARULLO. ANTIOCHENO.
HELENÆ. TERTULLIANÆ P.

MARUL. PAT.
VIVENS. BONIS. CESSIT.
PARTE SIBI. QUOAD VIXER. RE-

TENTA.
Vid. v. C. Schulting. Not. nd Cod. Hermog.

po m. 613. feq. XVI. DO. XVI. Quæ filiis fuis donabant parentes, natio fa- magis destinata videbantur voluntate paterparenti: na, quam donata. 2.11. C. hot. Hinc requirebus. batur, ut pater in ea voluntate perseverans

decefferit. Paull. Recep. Sent. V, 11.3. Taméo ne fic quidem rata erat donatio, ita, ut tes donata poffet a filio usucapi, nisi eadem res arbitrio familia ercifcundæ effet adjudicata. L. 18. C. famil. ercifc. Unde & parentes prælegare folebant liberis, quæ vivi donaverant. Vid. Plin. Hift. Nat. XXXIII; 2. At novifluno jure id quoque muratum eft L. 25. C. de donar. inter vir. den ux

XVII. Aliam mutationem jus iftud fubiit XVII. Insinuatio tempore Constantini Chlori, qui omnes donaad ada tinciones in fcriptis fieri, actifque iplinari juffit. Conftanti. Ejus deinde conftitutionem confirmavit filius no Chlo- Constantinus Magnus. L. 1.C. Theod. de fponf. 10, postea Poftea Theodofius & Valentinianus, non mosubinde

do fcripturam remiferunt, fed & infinuationem , li donum ducentos aureos non excederet. L. 29. C. hor. Iidem principes etiam fecundum caput legis CINCI. de certa donationis summa fuftuliffe dicuntur (8) Aft Justinianus

sum

mutata.

(8) ka Brummerus V. C. ad Leg. cinc. XIII. qui

fummam actis infinuandam primo ad trecen-
tos, mox ad quingentos aureos extendit, exce-
ptis quibufdam donationum speciebus . L. 34.
L. 37.C. eod. Conf. Brummer. ad Leg. Circ. XII.
feq. inter quas & remuneratoriam efle, docet
Cujac. Ob/. XXVII, 40. Videtur tamen etiam Ju-
stini tempore læpe scriptura adhibita, ut docet
fragmentum vetuftæ donationis, Juftini ævo,
Maximo consulatum gerente , factæ , quod
recenset Barn, Brislon, de Formul. VI. p. 558.

XVIII. Ad donationes propter nuptias quol xvIII.
attinet , earun naturam fatis accurate exponit Dosario
imperator §. 3. Inft. hot. Alias quidem inter vi. propter
rum & uxorem constante matrimonio donacio nuptias a
non valebat, nifi certis ex cauflis, veluti mora
tis cauffa, servi manumittendi gratia &c. Eam,
dem prohibitionem constitutione fua confir-
maverat Antoninus Imperator, (b) L. 42. D. de.
donat. inter vir.& uxor. qui tamen & ideo mua
lieri donare permiserat, ut vir ab Imperatore
lato clavo, vel equo publico, (*) funilive

X 3

ho
id colligit ex L. ult. c. Theod. de Spons. Sed ibi
cantum de donatione propter nuptias agitur
oftenditurque, quænam fic in nuanda.
(bs) Lex hæc eft ex Caji Commentariis ad Edi-

aum desumpta , adeoque incelligi non potelt
Antoninus Caracalla, uc exiftimar Lud, Cha-
rondas ad vlpian, l. C. cujus ad tempora Cajus
non pervenit, fed Antoninus Pius. Vid. Gual.

Grot. de vit, Jureconf. 11, 7.
(i) Id eft , dignitare senzcoria , cujus inligne
erac latus clavus. Eid. Grey. Pref. Tomi vl.

Thefaur. Antiqu. Rom.
(*) Id eft, dignitate equeftri. Ita explicat etiam

Cajus L. 42. D. de donat inter vir, X.

[ocr errors]
[merged small][ocr errors][ocr errors]

vanda, secundum quæ vir & uxor pro una

honore ornaretur Ulpian. Fragm. VIII, i. Pauil. Retepa. Sent. II, 23: Quod , vel ideo provifum, ajunt, ut ne conjuges ob mutuum amorem se invicem spoliarent, ut ait Ulpianus L. I. Da de donat, inter vir. uxor. vel, ne bonorum, quæ inter eos quasi communia esse debebant, focietas leviffimi munusculi acceptatione tolleretur , ut existimat Plutarch. Quafi. Rom. p. 265.(1)& Conjugal. præcept. p. 143. Tom. II. Operum. Sed hæc omnia intelligenda de doPationibus ftante matrimonio factis. Alia erat ratio donationis propter nuptias, id eft, conAitutionis pecuniæ, quæ inulieri præftabatur Securitas dotis, ut , fi de hac periclitaretur, aliquid vice dotis diflipatæ haberet . $. 3. Inft. de donat. Ea quum initio donacio ante nuptias vocaretur, eo quod tantum ante matrimopiuin impletum fieret; poftea D. Justini constitutione permiffuin est, ut tam ante, quam poft

nuptias (1) Rationes alias fuppeditant , L. 2.& 3. eod. Sed

nulla tamen harum genuina elle & ad prohibitionis hujus originem pertinere videtur. Verz cauffa ex principiis jurifprudentiæ veceris deri

perfona habebantur, non fecus ac pater & filia fac * milias a Quemadmodum ergo inter hos donatio non valebac , nisi pacer donans in ea voluntace perseverans decefliffet ; ita non magis valida erac donatio inter virum & uxorem , quæ in manum convenerat. Bar. Briffon, Ritu Aupriar. p. 214. Poftea quum raro uxores in manum convenirent , & tamen pofteriores. Imperatores jus vetus conftitutionibus suis firma. xent ; Jureconsulti alias raciones excogitandas gucarunt , quamvis Gbi ipfi non sais conftene.

« PreviousContinue »