Page images
PDF
EPUB

IV. P. 35. Tom. I. Ez, Spanh. Orb. Rom. II, 10, p. 89. Ex quo vero Justinianus etiam liberti. nos civitatis Romanæ fecit participes , exolevit pænæ peregrinorum foment, totiusque orbis incolæ in Romanos don Barbaros divifi funt,

, quos folos una cum servis in ea unică totius mundi civitate peregrinari dicit Sidonius Epift. 1, 6. Quemadnodum ergo omnes Romani Imperii provinciæ Romanæ vocabulo veniebant; ita reliquas terras dicebantur á Báplapos vel barbaricum, eadem forma, qua veteres dicere folebant hofticum, pacarum, Vindelicam, Noricum, Celticum , Gericum , ceu præclare

docuit Jo. Frid. Gronov. Obs. 11.p. 253. CXXXV.

CXXXV. Libera adhus republica paullo Peregri

' durior erat peregrinorum conditio . Verfari bis in ur- quidem in urbe poterant, fed ita, ut sejunbe prztor ata a civibus effet in peregrinos jurifdictio. jus dice. Præter urbanum enim Prætorem alius quoque

erat, peregrinus dictus , qui juri inter peregrinos & cives dicundo præerat. L. 2. ego Z. 10. Di de dolo L. I, D. de reb. eor. Creatus primum eft A. U.C. Iɔx, ut auctor eft Flor. Epit. Liv. XIX. Inter urbanum vero & peregrinum Prætorem cum aliæ, tum hæ quoque erant differentiæ , quod ille hoc erat honoratior, quod apud illum lege agi poterat, apud · hunc non poterat , ut erudite oftendit Franc. Hotoman. de Magistr. Rom. p. 121. Eumdem edictum in albo proponere confueviffe, quod negat idem o návu. Hocomannus , fupra suo loco à nobis demonstratum eft..

CXXXVI. Deinde in urbe quidem habitape ex bant peregrini : fed veluti precario . Unde

fæpe

bat.

CXXXVI

ex ban

fæpe magifratuum arbitrio urbe expulfi funt. Sic jam anno U.C. ICXXVII. peregrinos omnes urbe excedere jufferat M. Junius Pernus , Tribunus plebis, cujus legis mentio fit apud Cicer. de offic. III, 11. in Brur. XXVIII. & Fest: zoterefpub.p.407. Similem legem A. U.C. I5CLXXXIII. L. Cotta & L. Torquato Cofl. kulit, non Æmilius quidam Papus , (6) nec, ut Ant. Augustino visum, Papirius quidam,

fed C. Papius Celsus , qui omnes peregrinos, exceptis iis, qui Italian incolebant, & Glaucippo nescio quo, urbe exesse juffit. Dio Calle XXXVIII.p. 37.Cic. de offic. I1f, Ir. Agrar. 1, 4. pro Archia V. (c) Idem deinde factitarunt Imperatores, quoties arctior annona incolarum numerum imminui fuaderet . Auguftum: magna aliquando fterilitate ac difficile reme. dio

venalitias & lanistarum familias peregrinofque omnes, exceptis medicis & præceptoribus, partemque fervitiorum urbe expuliffe , auctor est Saet. Ang. XLII. Idem suo tempore factum , conqueritur Ambrof.de offic.IlI, 7. Sed.

pofte

(b) Ita exifiaverat nefcio quis, quem erudi,

te refellit Car. Sigono de Nomin. Rom. p. 1426.

edit.. Gothofr. (c) Monimentum hujus legis: Papiæ: egregium

exftat in nunis L. Papii Celli., c. illius Ra. pii legislatoris agnati , in quibus cabella con[picitur, cum litteris PAPI, quam de lege hac Papia interpretantur Ezech. Spanh. de Usu ego. Præft. Numism.. VI, p. 180. Fulv. Urfin. de Famil. Rom. p. 196. Adde de hac lege diximus plenius in Comm. ad Le Lula de Pape Poppe 1, 1. 3..

2. quz

pofterius hoc exemplum de barbaris Roma commorantibus videtur intelligendum . Nati enim in orbe Romano tantum abeft, ut Roma exularint, ut maximam plebis Ronanæ partem conftituerent sub Imperatoribus, maxime ex quo tempore omnes qui in orbe Romano vivebant, cives esle jusserat Antoninus Caracalla. Jam sub Domitiano ea de colluvie.conqueritur Juvenal. Sat. III. v. 58.

Que nunc divitibus gens Acceprisima noftris,
Et quos pracipue fugiam, properabo fateri,
Nec pudor obftabit ;non possum ferre, Quirites,
Gracam urbem, quamvis quora portio facis

Achai?
Jam pridem Syrus in Tiberim defluxitOrontes,
Et linguam do mores do cum tibicine chordas
Obliquas, nec non gentilia tympana fecum

Vexit; do ad circum juffas proftare puellas,
Et Herodianus Hiftol, 12. referens, peftilen-
tiam sub Commodo Romanam orbem deva-
{talle, eam potiffimum addit in ciyitatem Ro-
Inanaim fayiiffe, πολυάνθρωπόν τε έσω και
T'S TAYTAXÚTW útodexoufól, que lo per se
populo abundarit , do advenas toto orbe confluentes
exceperit. Idem Lib. V.1. cap. 7. populi Romani
indolem , qualis fub Maximino Imperatore
fuerit, descripturus: Kai névtes , inquit,
όχλοι κέρσι ορος τα καινοτομέρεια, και 3 ρω-
μαίων δημοσ πλήθει μεγίσω και ποικίλφ συ,
κλύδων τε ανθρώπων πολύ και ράδιον έχει ποτές
wóuns Uxívnzor. Nam etfi ubique vulgus fem-
per ad res novas levissimum ; tamen Romana plebs
in primis,qua ex magna variaque etiam peregrino-
rum multitudine conftat, longe ceteris mobilior eft.

Eco

[ocr errors][ocr errors][ocr errors]

JE

Et fane cot Romæ Syri, Phoenices, Ægyptii,

Afri, Græci, Asiatici non modo inter plebechi jos erant, fed & fummis fulgebant honoribus ,

ut nihilfere Romani fanguinis Romæ supereffe
videretur , & urbem incolis privaturus fuif-
fe, qui juffiffet urbe excedere peregrinos.

CXXXVII. Quod ad jura peregrinoruin caxxır, attinet; paucis omnia complectemur, fi eos Jure Qui tum juribus Quiritium, tum jure publico ci ritium & vitatís plane caruisse dixerimus . Non ergo carebant liberi erant jure Quiritium ita , ut flagris peregri, virgisque cædi non possent. Neque erat ip

ni ,
fis jus connubii cum civibus. Ulpian. Fragm.
V, 4. ( quamvis esset jus matrimonii, quod
vocabulum juris gentium esse docuimus in
Elem. Jur. Civ. S. CL.) neque jus patriz
potestatis , L. 3. D. de his qui funt fui vel
Alieni jür. neque jure patronatus 2. 10. $. 2.
D. de in jure voc. Plin, Epift. x, 12. neque te-
ftamenti factio, (d) aut jus ex teftamento
quidquam capiundi'. L. 1. D. ad L.Falc. ul-
pian. Fragm. XX, 14. L. 1. C. de her. Inft. L. 6.
S. 2.-D. eod. Immo nec teftibus eis effe licebac
in teftamento civis L. 30. C. Theod. de haret.
Denique nec jus habebant legitimi domi-
nii, nexus, mancipii, (quamvis recte ab iis

iniri

[ocr errors]
[ocr errors]

(d) Hinc mortuo peregrino, bona aut tamquam

vacantia in fifcum cogebantur, aut privato ad
quirebantur , li peregrinus fe ad aliquem vel-
uri patronum adplicuifler, eique in clientelans
dediffet : Tunc enim , illo mortuo , patronus
JURE ADPLICATIONIS in iftius peregrini
bona fuccedebat, Cic. de Orat, 1. 32.

initi & explicari poflent contractus & negotia juris gentium , quibus etiam acceptilatio non quidein ratione originis, fed ratione ufus accenfetur. L. 8. $.4. D. de acceptilar.) nec jus ufucapionis , de quo jam in XII. Tabulis fuerat cautum : ADVERSUS HOSTEM ÆTERNA AUCTORITAS ESTO. Vid.infra Lib. 11. Tit. vi. Quum ergo jus Quiri. tium nullo modo haberent ; facile patet , eos multo minus gavisos juribus census, legionis tributorum, fuffragii, petendorum ho

norum, aliisque hujus generis. Cxxxviii. CXXXVIII. Sed quamvis hæc omnia recte Exceptio- se habeant : non unam tamen illa patiuntur dã hujus res quatre exceptionein. Primo enim, ut fupra diximus, regulæ.

haud paullo melior erat conditio Latinoruna & Italorum, qui tamen & ipfi peregrinis ante legem Juliam accenfebantur. Deinde 'multis peregrinis concedebantur quædam jura Quifitium vel beneficio populi , vel

vel cleinencia Principum. Sic jam supra observavimus, dacum esse quibusdam peregrinis jus connubii, patriæ poteftatis , teftamenti factionis. Et hoc est celebre illud jus, utendi toga, cujus mentio fit L. 11. D. qui teftam.fac. pol. 1.32. D. de jure fifci. Accedit tertio, quod licet jure Quiritium restari haud possent peregrini , liceret tamen eis adversus civitatis fua leges teftari, (e) uti

ait

Te) Hinc & ii, quibus aqua & igni interdi&um

fuerat , quamvis ad peregrinicarem effent reda. &i , teftari tamen poterant , fecundum leges videlicet civitatis , in quam fuerant recepti, & sub Tiberio adhuc exemplum ejufmodi tefta.

« PreviousContinue »