Page images
PDF
EPUB

1

dum deduxerat, vel, ut Gellius Noft. Att. XVI, 13. ait, civitates, ex civitate Romana quodamo modo propagatą. Solebant eniin Romani ex Romuli instituto non servitute mulctare. oppida bello capta, sed fæpe in ea colonos ex urbe deducere, qui locis iftis loco prælidii eflent. Dionyf.Halic. VII, 439. Appian. de Bello civili p. 604. Et profecto utilifinum erat hoc inftitutum , tun ad coercendos veteres populos, tuin ad reprimendas hostiuin incursiones. Præterea hoc pacto urbana fæx & fentina exhaus riebatur , multisque seditionibus subtraheba tur fomentum. Iinmo & luculentuin hoc erat medium præmiis adficiendi veteranos , iisque certos agros, e quibus viverent, adsignandi.

Car. Sigon. de antiquo jure Ital. 11, 2. p. 625. CXXV.

CXXV. Coloniæ deductionem præcedebant deducedi

leges agrariæ , quibus & ager , quem dividi colonias. vellet populus, definiebatur, & quibus homi

nibus, quain multis , per quos, & quomodo
effet dividendus , præfcribi folebat. De qui-
bus legibus agrariis accuratiffime fuo more
egit Car. Sigon. loc. II, 2. p. 627. Lata ejusmodi
lege , deducebatur colonia aut per triumvi-
ros. Liv. IV, 22. VIII, 16. aut per decemviros,
Cic. Agrar. II, 35. quamvis & quinquevirorum,
Septemvirorum, vigintivirorum colonia deducen-
da hinc inde fiat mentio: quos omnes decurio.
nibus , auguribus , pontificibus , adparitori-
bus, fcribis, librariis, præconibus, archite-
ctis, mulis, tabernaculis, fupellectile , jani-
toribus , stipatoribus corporis inagnifice orna-
tos , potcftatem in certos annos accepille ,
obscure indicat Cicero Agrar. ll, 12.13.35.

Modus

Hi ergo ita constituti ornacique novos colonos in agros lege definitos sub vexillo, quasi exercitum quemdam, educebant. Cic. Phil. 11, 40. Appiat, de Bell.civ. III. p. 552. fequ. Plutarch, Gracch. p. 839 Tom. I. Ubi ad deNinatum pervenerant locum , novam urbem &agruin (a) aratro circumscribebant, eo more, quem paullo poft sequente titulo explica. bimus, fingulisque colonis agri partein adfignabant. Liv. IV, 47. XXXVII, 57. Omnia vero fiebant auspicato, & factis sacrificiis additaque luftratione, ut ex Cic. Philipp. II, 40. Agrar. II, 12. adparet, ex quo etiain conftat, nefas fuisse, coloniam iterum eo deducere, quo antea deducta fuerat.

CXXVI. Ceterum, ut municipia , ita colo- CXXVI. niæ non erant unius generis. Aliæ erant CI- Coloniz VIUM ROMANORUM, aliæ LATINI,

aliæ

quotu

plices ITALICI Juris . Aliæ porro TOGATÆ vel plebejæ , aliæ MILITARES dicebantur . Et has fignis quibusdam in nuinis discerni , obseryant eruditi. Coloniæ enim plebejæ aratro ; militares signo militari plerumque denotantur. Quæ aratrum & figna jungunt, indicant,

RS::

pri

[ocr errors]

(a) De urbe res certa est ex locis Varronis , Plus

tarchi, aliorumque, paullo poft Lib. II. Tit. I. n. 6. adferendis. Agros quoque vomere circumfcriptos, patet ex loco Cicer. Philipp. II, 40, Cafilinum coloniam deduxisti , quo erat paucis annis ante dedu&ta ut vexillum tolleres aratrum circumduceres , cujus quidem vomere portam Capuæ pene perftrinxifti, ut florentis coloniæ territorium minueretur.

>

primam deductionem e civibus , fupplemen tum e veteranis militibus fuisse , ut natat Raph.. Fabret. ad column. Trajan. pi 10. fequ. Addunt alii alia figna, veluri: Strauch.de: Berya.Cæpoll.. ito. quod coloniæ Italici juris. prætulerint in numis, virum ritu, Gabino cinctum, & bovem agentem .. Add. Jo.. Harduinus. Antirrhet. Po 136. quod Italici & Latini juris coloniæ, quasi pro iisdein: habet) nullis signis in numis. diftinguantur. Sed hæc omnia plerumque falfa effe, jam alii docuerunr. VidaEz. Spanhem.. de Ufin

. dyo Praft. numism. Tom. II. p. 6oz. do Orb. Rom. 117.19Nos ea , quæ certiora funt confectantes de coloniaruin generibus fingut lis, distincte: agemus

CXXVII., Coloniæ CIVIUM ROMANO.. Quid CO- RUM erant , quas. posiore jure , quam Lacii wium Ro deducebant Romani'.. Discrimen hoc tangit mangsú .. Liv. XXXIX, 56.. ubi. de.colonia Aquilejam:de..

ducenda. agit; Illud agitabant, inquit, uri.com lonia Aquilejam deducereturs, nec fatis.conftabaty, an CIVIUM ROMANORUM deduci placeret poftremo LATINAM, porius COLONIAM den ducendami, patres senfüerunt. Utrum iftæ civium Romanoruin coloniæ omnia civitatis Romanæ jura retinueride, an eadem amiserint, adbuc disputant eruditi'. Car. Sigonius de ant. Imam te Ital. 1113: iis tantum jura Quititium tribuit , veluti libertatis, gemilitatis y connubri, pa triæ poteftatis, legitimi dominii , nexus,, usu-capionis & ft quafunt hujus generis alia adia mit vero ipfis jura civitatis publica ,, veluti ceni, few sing tributorum ,, vectigalium, luffragii,honorum & fimilia, Ait Manusius de civitate RO

manas

mana* eos jus quoque ferendi fuffragii magi-
ftratuumque Romæ gerendorum retinuille con-
tendit , cujus sententiam etiam ex numis ad-
ftruxisse fibi videtur Jo. Harduin, Antirrhet.
p. 136. Et certe cives fæpe vocantur ejusmodi
coloni apud Liv. VIII, 14. VI, 21. Ipsi quoque
Latini , qui nomina in coloniain Romanam
dederant, cives Romani dicuntur facti , Liv.:
XXXIV, 24. Romæ porro cenfi leguntur hujus
generis coloni apud Livium XXIX, 37. Unde
non abfurde colligas , omnia jura civiratis Ro-
manæ retinuiffe cives colonos. Sed potiorem
tamen hac in re effe Sigonii fententiam , lucu-
lenter oftendit Ez. Spanhein. Orb. Rom. I, 11.
p. 23., Nihil enim clarius eft loco Dionis XLIII.
po 233. ubi Cæfarem, ait aliis immunitatem,
aliis agτος και πολιτείας και τισι, και άλλοις αποί-
Exs post ipasavyouicens: aliis civitatem , aliis
autem ut jus haberent coloniarum Romanarum,
dediffe : ubi jus civitatis Romanæ a jure colo-
niarum civium Romanoruin manifesto sejun-
gitur. Ut adeo ad nodum verofimile fit, co.
lonias illas civium Romanorun jura suffragii,
gerendorum que Romæ magistratuum amififfe.

CXXVIII. Durior longe conditio erat c.- CXXVIIT
Ioniarum LATINARUM, quippe quæ neju- Quid.com
ra quidem Quiritiuin habebant. Quod adeo ciuz ?
verum est, ut cives Romani, qui noinina in
hujusmodi coloniam dederant, capitis de ni-
nutionem mediain paterentur. Cicero pro A.
C&rinna XXXIII. Certe quæri hoc fölcre, me non
præterit, ( ut ex me ea, quæ tibi in mentem non
veniunt, audias, ) quemadmodum, ja civitas.
adimi non poflet, in colonias Larinas Sape cives:

R 6

niftri

[ocr errors]

quam Latinæ

noftri profefti fint? Aut luon voluntate ant len gis mul&ta profecti sunt: quam mul&tam fa. Juf. ferre voluiffent, tum manere in civitate porui Sent. Add. fro Domo XXX. Boeth, in Top. Ciceron. II. p. 780.. Quod vero Salmafius cum aliis viris doctis autumnat, colonias Latinas ex meris libertinis conftitiffe, illud dudum eit a viris doctis explosum. Plura de coloniis Latinis dabunt Ez. Spanhein. Orb. Rom. I, 9. Si

gon. de Antiquo jure Ital. 11, 3. p.651. . CXXIX. CXXIX. Coloniarum ITALICI JURIS jain

colonix ju supra meminimus. Ex procul dubio deterioris Itali. ses adhuc erant conditionis ci & prcpaullo melioris tamen , quam provinciales . vinciales.

Discrimen inter utrasque maxime in iminunitate a tributis conftitit, seu iminunitate a cenfu capitis & soli. Donat. ad Suet. Aug. XL. Gothofr. ad Cod. Theodos. Tom. V. p. 222. 223. Quanquam enim & provinciales coloniæ nonminquain immunes erant a tributis, ut conftat exemplo coloniæ Cæsariensis primæ Flaviæ L. ult. $. 7. D. de Genfib. & Plin. Hift. Nat. III, 3. o 21. colonias & civitates immunes ab iis, quæ juris erant Italici distinguit: tamen ex L. ult. S. 5. D. de cenf. satis patet , non in levationt census, sed immunitate a censu capitis & foli ; illud jus conftitiffe. Forma vero cenfionis quæ fuerit & curea fuerit instituta , satis adparet ex L. 4. D. de cenfib. cui addendus Jac. Guther. de offic. Dom. Aug. III, 9. p. 591.

Cxxx, Coloniæ MILITARES ex militibus CXXX. Quid co veteranis : quemadinodu PLEBEJÆ ex ciloniz mi- vibus , vel, ut pofteriore ævo dicebantur , litares? ex paganis vel privaris (nam & hi militibus op

fe:

« PreviousContinue »