Page images
PDF
EPUB
[ocr errors][ocr errors]

veteres nos docent: plura , quum multa hic fint

antiqua monimenta, addere non licebit. Kxxxvili, LXXXVIII. Suis ergo, ceu ex his patet , Suis ute- legibus utebantur Latini, nec juris Quiritium legibus, fiebant participes. (1) Licebat tamen eis, fi nili fundi vellent, leges Romanorum in fuas civitates kadi.

recipere, vel, ut veteres loquuntur , poterant
populi FUNDI fieri. Qua de re Cicero pro
Balbo. VIII. Si quum juslillet populus Romanus
aliquid, fi id adsciviffent focii populi ac Larini,

do fi ea lex, quam nos haberemus, eadem in po-
pulo aliquo , tamquam in fundo refediffet , ut tum
lege endem populo is teneretur, non UT DE NO.
STRO JURE ALIQUID MINUERETUR,
fed ut illi populi aur jure eo, quod a nobis effet
conftitutum , aur aliquo commodo do beneficio ute-
rentur. Tulit apud majores noftros legem C. F#-
rius de teftamentis, tulit Q. Voconius de mulier
rum hereditaribus : innumerabiles alis leges de
jure civili sunt late, quas Latini voluerunt ,
adfciverunt . Quicumque ergo populi leges
Romanas adsciscebant , & iis fubscribebant, il-
lisque in civitatibus fuis utebantur, ii fundi
dici folebant, non a statu quodam, vel condi-
cione, quemadmodum dici folepo populi form

deram

1

(1) Quæri Colec an omnesquibus jus fuffragii da

tum , legibus fuis spoliaci & ut populi fundi
fierent, coa&i fint? Affirmat Sigon. de antique
jure Ital. II, 7. Sed quid dicemus de Puccolis,
qui cum municipium illuftre fuerint, tefte Ci-
cerone pro Cali xl. fuo tamen jure libertate-
que uci dicantur eadein Agrar. 11, 32. Conf.
Schuyvarz, de jure Iral $. V. p. 14. feq.

[ocr errors][merged small]

derni, vel liberi , sed a facto , quod scilicet legibus populi Rom. fubfcripfiflent . Fundus enim Autor eft vel subscripror. Gell. Nott. Att. XIX, 8. Hec ego dixi non ut hujus fententia legis que FUNDUS subscriprorque fierem : Festus: FUNDUS dicitur populus elle rei, quam alienat, hoc eft au£tor. Plaut. in Trinum V, 1. v. 6. Nunc mihi is propere conveniendus eft, ut qua

cum ejus filio Egi, ei rei FUNDUS pater fit potior. Add. Turneb. Advers. IV, 12. Hotom. obf. 11, s. Participes itaque juris Romanorum privati fiebant ifti populi, quod leges Romanas ad(civiffent, & ut apud fe valerent, auctores facti fuissent. Nec tamen eo ipfo jura Quiritium consequebantur : ( nihil enim de jure Romanorum voluntaria ifta legum Romangrum receptione poterat ininui, ) fed inter le tantum iis legibus, quibus Romani cives , utebantur. Verbi cauffa, Latini tunc inter se poterant teftari fecunduin leges Romanas, id enim licebat populis fundi . Sed non ideo quidquam ex teftamento civis Romani capiebant. Id enim pertinebat ad jus Quiritium. Multo minus hæc legum Romanarum receptio ad jus publicum pertinebat. Unde Cicero I, 1. De nostra vero rep. de noftro imperio , de noftris bellis, de viłtorin, de Salute fundos populos fieri noluerunt. Quæ fi observaveris facile carebis spinosis illis Sigonii, Nic. Rigalii, Isin. Bullialdi, Henr. Valesii , aliorumque disputationibus de populis fandis (m)

quip

[ocr errors]

(n) Trinam illam differtationem de populis funs

Erat

[ocr errors]

quippe quibus res in fe clarissima obfcurari

fere magis, quam illustrari videtur. Pleniora bonæ frugis sunt, quæ ad illam pro Balbo orationem commentatus eft U. C. Jo.

Georg. Grævius. LXXXIX. LXXXIX. Queinadmodum ergo jure pritinis jus vato diverso admodum ufi funt Quirites & census. Latini; ita , quod ad jus publicum attinet ,

paullo propius ab illorum prærogativis abfuerint . Confiftebant civitatis jura in censu militia, tributis, fuffragiis, honoribus & faeris. Latinos Roinæ CENSOS effe, nusquam lego, nisi furtim aliquando in tabulas censuales irreperent, quod deinde lege Claudia Papia & Licinia Mucija vetitum effe, fupra obfervavimus S. LII. At ex Liy. XLI, 13. conftat, Latinos in civitatibus suis elle cenfos . Verofimile itaque eit, in Latii civitatibus non minus ac Romæ censum fuifle actum a suis magiftratibus , tabulafque censuales deinde Romam miffas. Id enim etiam in coloniis

fieri folitum, Heino ignorat. XC.Ut & XC. Porro & MILÍTIÆ jure, fed paullo jus mili: adstrictiore, gaudebant Latini. Primo enim focios .

ne pro fe quidein tuendis arma expedire potetant, injussu populi Romani, ut teftatur Liv. III, 19. Deinde militabant quidem cum Romanis , verum non ut legionarii , fed tamquain focii, ut accurate ex Polybio docet Lipf. de milit. Rom. I, 6. p.48. Unde minus rem

acu

dis, quæ primum Dione conjunctim prodiic cIÐI.CLVI. iterum edidit I. Ġe. Grævius V. C. Thes. Ant. Rom. T. II. p. 1925.

[ocr errors]

1

acu tetigit Car. Sigor, de ant. jur. Ital. I, go P. 494. qui Latinos inter auxilia ponit, quæ Varro de Ling. Lat, IV, 16. p. 16. ex alienigenis. Festus p. 256. ex sociis exterarum rationum conftitiffe, ait. Tum demum ergo hi else coeperunt socii & auxiliares, quuin Latini &'Itali civitate donati , legionariæ militiæ præroga. tivam consequerentur. Id porro addendum fociis & Latini noininis femper triplicem equicum, aliquando & pedicuin numerum imperasse Romanos. Sic apud Liv. III, 22. duæ partes fociorum in exercitu, tertia civium erat. Idem XXI, 17. refert , quatuor & viginti peditum Roinanorum millia fuiffe fcripta, mille & o&tingentos equites sociorum, quadraginta quatuor peditum, & quatuor equitum. Alia exempla sunt apud Liv. XXXVI, 12. XXXV, 2. & alibi paffun. Unde non injuria queruntur apud Vellejum Pater. Hift. II, 15. per omnes annos, arque omnin bella duplici numero se militum equitumque fungi, neque in ejus civitatis jus recipi, qu& per eos in idipfum perveniset faftigium, per quod homines ejusdem do gentis doo sanguinis, ut externos alienosque faftidire posset. Denique obfervandum, Latinos, quemadinodum legionis jus haud habebant, ita nec eodein modo , quo milites Romanos, fuisse castigatos. Nam & virgis cædebantur, quas quuin a Latinorum militum corpore , lege auctoritate Senatus lata, removere tentaret M. Livius Drusus Tribunus plebis ; eam legem nunquam observarunt ImperatoTes , qui remoto virgarum metu, in officio fe continere exercitum posse negabant. Car.

Sigon, de Antiquo Ital. 1, 4. p. 496. Exemplum Turpillii eft apud Salluft. de Bello Jugurth. LXIX. Jusus a Metello cauffam dicere , pofta quam parum fe purgat , condemnatus, verbes ratusque, capitis pænas folvit . Nam is civis

ex Lario erat. XCI. Lati

XCI. DE TRIBUTIS Latinorum nihil reni en tri. butarii; perio, nisi quod durior ea in re fuifle videtur

Latinorum, quam civium, conditio. Quainvis enim eos ab exteris, non magis quam ci. ves fuos, tributis vectigalibusque onerari Romani paterentur, atque hinc in Ambracenfium - foedere caviffent , ut Ambracenses portoria , qui vellent, caperent, modo eorum cives Rom.

Latini focii immunes effent: Liv. XXVIII, 44. ipfi tamen Romani a Latinis tributa & vectigalia exigebant , adeo ut eos ftipendiarios adpellet Livius VIII, 8. & apud Appian, de Bello Civ. I, pag. '353. de sociis dicatur, eos militando de tributa conferendo gravatos effe. Unde non temere colligas , tolerabiliorem quidem hac in re , quam Italorum & pre vincialium, duriorem tamen, quam civium ,

fuiffe Latinorum conditionem . XCII. AR

XCII. Illud vero præftantiffimum erat jus jus ha- quorumdam Latinorum , quod jure SUFFRA. buerinti ĜII gauderent ex foedere, quo eos obftrinxe

?
rat Caffius. Sane Hernicos & Latinos ad feren-
da fuffragia fuifle evocatos , adparet ex Livio
XXV, 3.& Dionyf. Halic. VIII, p. 540. Attamen
ne in eo quidem æquo cum civibus jure gaude-
bant. Nam primo non erant certæ tribui adfcri.
pei, atque inde fortiri folebant, ubi ferrent suf-
tragia. Qua de re Livius XXV, 3.Teftibus daris,

« PreviousContinue »