Page images
PDF
EPUB

rographo observat Jac. Gothofred. ad L. I.
c. Theod. de adfeff. domef. Docebant ibi An-
tecessores quatuor , ceu ex d. Conftit. omnem.
ad Anteceffores colligit Menag. Amænit. jur.
Cap. XXIV. p. 134. Sed urbs , quæ in jure
nostro pulcherrima olin splendidiffima , iinmo
metropolis vocatur, paullo poft Justiniani tein-
pora terræ motu eversa est, Agath. II. p. 285.
Quam ruinam epigrammate non uno defleri
videas in Anthol. 1, 68. Epigr. 19. & seq. con-
ftantinopoli juris professores duos reliquis
addidit Theodofius, philosophiæ vero do-
ĉtorem adjecit Juftinianus , ut adeo schola
Constantinopolitana Romanæ illi per omnia
fuerit fimilis. Conring. Antig. Acad. Dif. 1.
Po 21. feq. Alibi , quam Romæ, Conftanti-
nopoli & Beryti jus Romanum doceri , &
maxime Alexandrinos & Cæsarienses ante-
ceffores juris habere , vetuerat Justinianus.
Conft. Omnem reip. $. 7. ad Anteceffores.
XXIII. Omnes ergo Grammatici, rheto-

XXIII. res & medici Romæ docentes, aut in patria

Immuni. has artes exercentes, qui intra numerum tas a tu. erant , a tutela & cura habebant vacationein. telis pro. $. 15. inf. hotil, 6.9. 1. D. h. t. & tit. C.de pro- bus con felf. y medic. Iisdein & philofophi accensen- cesta. tur. L. 6. S.S.D. h. t. nec non jureconsulti Romæ docentes, L. 6. S. 12. D. eod. immo omnes ubique artium professores . L. 6.C. de profes. con med. Minus vero eo privilegio gaudebant hydraulæ , poetæ, aliique quibus nullus in fcholis publicis erat locus. Vinn. Comm. ad $. 16. Inft. hoc tit. p. 139.

ΤΙ Τ.

XXVI.

De fufpeftis Tutoribus vel Curatoribus.

N

đi đi. men e

ON folum excusari, fed & remove

ri a tutela & curatione nonnulli poem erant , fi vel dolore vel segniter pupillorun minorumque res administrare & curare dicerentur ,

vel ulla mulæ fidei in eos caderec suspicio. Tales dicebantur SUSPECTI, &

de his ad hunc titulum agendum . 1. Sufpe 1. Sufpecti crimen ex lege XII. Tabula

rum defcendere , ipfe agnoscit Imperator XII. Ta. princ. Inft. h. t. ut & Ulpianus L. 1. §. 2.

D. de Fusp. tut, nec obscure id teftatur Cic. de offic. III, 15. In iis tabulis cautum fue rat : SI TUTOR DOLO MALO GERIT, VITUPERATO, QUANDOQUE FINITA TUTELA ESCIT, FURTUM DUPLIONE LUITO. Gothofr, Leg. XII. Tab. VII. Quamvis vero fufpetti vocabulum in hac lege, fi ita concepta fuit, non occurrit ; præcipue tamen veteribus suspicio efle dicebatur, ubi dolus malus videbatur metuendus. Hinc Terentius Ennuch. III, 3.

bulis ,

Jam tum erat suspicio,
Dolo malo hæc fieri omnia.

Quum ergo de eo tutore in lege ageretur , qui minus ex fide tutelam gereret; jureconsulti eum vocarunț SUSPECTUM, quemadmodum & actionem ipfam crimen fu

Spelti (*) adpellabant. princ. Inst. hot. Quam, vis autem ex XII. Tabulis sit hoc crimen; Decemviri tamen illud , ficut & alia jura , ab Atheniensibus acceperant, apud quos nota erat s tñs Hot forriñs ypaoni, quam cuivis instituere licebat adversus tutorein , qui pua pillum ulla adfecerat injuria. Jul. Pollux Lib. VIII. cap. VI. Segm. 35..

II. Suspecti poftulari poterant omnes tu- 11. Qui. tores , five dati ex lege Atilia , five, testa- nam jumentarii, five legitimi. L. .. $. 5. D. hoc tit. fpe&tifie. Immo & patroni huic judicio eatenus erant rin? quiobnoxii, ut eorum famæ, parceretur, L. 1. nam po

ftulare? S. 5. D. §. 2. Inft. hoc tit. L. 9. D. de obseq. par. en patr. id quod etiam in agnatis observari , ipfius pupilli videbatur interesse : unde & his potius curator adjungi folebat. L. 9. D. hoc titulo. Præterea & omnes poftulare suspectos poterant promiscue, unde & quafi publica erat hxc accusatio S. 3a Inft., hoc tit. L. 1. §. 6. D. hoc tit. Quamvis enim vere publicum non esset hoc judicium, quum cauliz ne quidem criminalis habere tur, & hinc apud magiftratus, qui jurisdicione tantum gaudebant, e. g. apud Prætorem ,

institueretur; in inultis tamen imitabatur judicia publica . Præterquain enim quod cuivis e populo accufandi jus eller ; vocabula etiain ejufinodi adhibebantur ,

quo

(a) Crimen hic eft idem ac accufátio, quare & Theophilus nenugopier vertio. Vidi Brillosi

, de Kerb. fign. voce crimen. P. 153.

[ocr errors]

mia.

quorum alias in publicis tantum judiciis erat ulus, ut puta, crimen, accusario, quæ omnia net dvaroniar in hac caufla usurpantur ,

Hub. Pralelt. ad Inftit. 1, 26. III. Su

III. Sufpectis hac actione factis , primo fpe&is interdi. omniuin adminiftratione tutela interdicebacebatur tur, & interim dabatur curator. L.7. C. bare admini. Deinde fi eos vel dolo malo , vel culpa sua, Eonimdė parum diligenter tutelam geffiffe, adpareret, remotio removebantur ; ab eaque interdictione & pre& infa

na nec promissa satisdatio liberabat . $. 12. Inft. ho t. Præterea & infamis erat tutor , quotiescumque doti culpæve latæ fuerat convictus S. 6. cod. Commune id hoc judicium habet cum omnibus reliquis , quæ occafione tutelæ oriuntur , veluti actionibus tutela & de diftrahendis rationibus . Hinc turpe tutela indicium inemorat Cicero de Orat. I, 26. de pro A. Cacinna III. Idem pro & Roscio Comado VI. Si qua sunt privata judicia fumma exiftimationis, do paze dicam capitis, tria hac funt, fiducia , tutela, focietatis . Æque enim perfidiofum on nefarium eft , fidem frangere , qua continet vitam, do pupillum fraudare, qui in tutelam pervenit : do focium fallere ,

qui se in negorio conjunxit. IV. Pena IV. Nonnumquam etiam , fi dolum infi

gnein aliaque delicta intervenille adpareret , quorumdam ex

tatores tam nefarii ad Præfectos urbi remitte. traordi- bantur, extra ordinem puniendi: S. 10. Inft. naria, hot, maxime si libertus tutor filios yel nem

potes patroni fraudasset . S. 11. eod. Quum enim meruin in urbe imperiuin non esset penes. Prætores , fed penes Præfectum ur

tutorum

bi, cujus jam pridem erat , animadvertere in crimina , quæ intra urbem , vel centefimum milliare extra eam , committerentur; Tacit. Annal. VI, 11. Dio Call. LII. p. 547. Suet. Aug. XXXVII. L. 1. princ. §. 3. 4. 10. De praf. urb. oportebat omnino prætorem reos animadversione, vel fupplicio dignos ad Præfe&tum urbi mittere . Qua remiflione opus non erat in provinciis, ubi Procos. & Præfides & jurisdictione & imperio mero gaudebant. Insigne hujus severitatis exemplum Natuit Galba, qui tutorem, quod pupillum, cui fubftitutus erat, necaffet , in crucem {u. ftulit, & quurn se ciyem efle clamaret ei crucem dealbatam & ceteris altiorem ftatui jullit. Suet, Galb, IX.

V. Ceterum ab hoc judicio diversa erat v. Asio. actio de distrahendis rationibus , quæ finita de distra. demum tutela contra tutorem

kendis

rationis aliquid fubtraxerat ,

dabatur in duplum ,bus. L. 55. S. 1. D. de adm. e peric. tut. quo pertinent ultima legis XII. Tabularum verba : QUANDOQUE FINITA TUTELA ESCIT, FURTUM DUPLIONE LUITO. Sed de ea actione fatis multa notant doctores, nihil ut addendum jam videatur.

[ocr errors]

, qui furtiin

AD

« PreviousContinue »