Page images
PDF
EPUB

Antiq. Grac. IV, 5.p.616. Salmas. de mod. ufu tar. IV, p. 165. Sane enim in negotiis oinnibus a feminis Græcis adhibendi erant tutores, Cic. pro Flacc. XXX. adeo ut contrahere non pofsent fine illis prépce uedi qiv8 rent av ultra modium hordei. Dio Chryfoft. Orat. Lxxv. & ali veteres , quos excitarunt Meurf. T hem. Att. II, 9. & Salmas, de modo usur. Cap. X. p. 425. Nec agere vel conveniri Athenis poterat mulier fine tutore, & hinc illa vox Præconis in Judiciis Atticis : si dava exuenos. Citarur hec mulier, ejusque turor. Vid. v. C. EV. O to Dis IV. cap.1. S. 6. Inde itaque est, quod nonnulli mulierum iftam tutelam e jure Attico in Romanum permanalle existimant. Schilter. Exerc. ad Pand. XXXVIII, 227. p. 1691. Vinc. Gravina de leg. do fenatufconf. p. 550. Sed præterquan quod illa tutela plane diversa a Romana fuiffe probatur a Meursio Att. Lett. 111, 24. videtur etiam ista propter infirmitatein consilii jam inde ab ipsa urbis origine Romæ recepta. Quamvis enim id non fequatur ex loco Plutarchi in Numa p. 66. ubi Vestalibus id privilegii conceffiffe Numa dicitur, ut a tutela eflent immunes, ( ex quo loco alias colligunt, mulieres jain tum ab eo tempore sub tutela fuiffe ) () certius tamen id col

lige

[ocr errors]

(f) Id privilegium Veftalibus non conceflic Nu

ma, quidquid dicat Plutarchus. Jus enim trium liberorum , quod ibidem ait Veftalibus conceffum , Numæ temporibus erat incognitum . Præterea ad Auguftum hoc Veftalium privi. legium refert Dio Call, Lib, LVI. p. 578. Juft.

[ocr errors]
[ocr errors]

>

ligere licet ex loco Catonis apud Liv. XXXIV, 3. Majores noftri, nullams ne privatam quidem ren, agere feminas fine auctore voluerunt, in manu effe parentum , fratrum, virorum. Conf. & Cicero (9) pro Murana Xu.

XVII. Lipf. de Vela Veftal. xii. Sed adde tamen, quæ fcripfimus in Comments ad L.Jul. du Pap. Lib. l. cap.i.p.27. ubi Plutarchi locum una lice tera mutata ita emendavimus ; Turas do uszcza λας απέσπκεν ( pro απέδκιν ) Γερας παρθε γοις, ών εςι και τα διαθέσθαι ζάντος εξήναι πατρος αλλα πράτη υ ανθ. προςατα, διαγεσας, ώσπερα a poé Fendes . Tribueruni ( non Juma sed Romani) Veft alibus ingentes honores, inter quos testamenta vel fuperftite patre nuncupandi jus, fine tutore liberum fuarum rerum arbitrium, ut quibus tres funt liberi. Multa enim Plutara clunt data occasione per accantoy referre fo.

lere, ibidem oftendimus. () Verba Ciceronis funt : Nam quum permulta præclare legibus essent conftituia, ea jureconfultorum ingeniis pleraque corrupta funt. Mulieres omnes propter infirmitatem confilii majores in tuzorum poteftate effe voluerunt ; hi invenerunt genera rutorum, quæ poteftate mulierum continerentur. Locus his ab ipsis interpretibus parum intelle&us eft. Fr. Sylv.p.m. 635. ait, jureconfulcos inyenille tutelas , quibus non inulieres sub cucorum ; fed hi fub mulierum poteftace effent. Sed hæc numeris Platonicis obscuriora, Phil. Melanchth. p. 672. & T. Benignus f. 744. intelligunt curelam maternam liberorum. Sed ea non eft illorum temporum, ut patet ex Nov. CXVIII, s. Joach. Camerarius p. 700. plane izéxH. Sed cerciflim.im est, intelligi tutores ab ipfis inulieribus ele&tos. Mulieres conventione in manum liberabantur a ruirela, & Gliarum familias loco habebantur . Quum ergo patei.

XVII. Erat vero hæc mulierum tutela vel

XVII. Ea pupillaris vel perpetua, Boeth, in Topic. Cicer. IV. vel puquarum hanc illi præferebant veteres , teste pillaris

vel pelo Gellio Not. Attic. V, 13. Pupillarem pubertas

petua. finiebat; perpetua ne majorennitate quidem exspirabat. Pupillarum tutores & negotia gerebant, & auctoritatem interponeban. Adultarum vero negotiis tutores tantuin auctoritatein interponebant, non vero gerebant. Hinc verbi caussa recte mulieri adultæ poterat sol, vi. Cic. Topic. XI. At auctoritate tutorum opus erat, fi illa lege aut legitimo judicio agere vellet, fi fe obligaret, finegotium civile gereret, fi rem mancipi alienaret. Cic. pro A. Cacin. XXV. Ulpian, Frag. XI, 25. 27. Quin & nuptias contrahere, vel in manum convenire non poterat. Cic. pro Flacc. cap. XXXIV.

XVIII. Erat porro perpetua illa tutela mulie. XVII. rum vel testamentaria, vel legitima, vel pretoria. Perpetua

vel teita líta erant in potestate mariti , qui moriens uxori, mentaria, quæ in manum convenerat , tanquam filiæfa- vel leyi milias, tutorein dabat testamento. Id quod time vil

præcosi.. non folum ex loco Ciceronis paullo obscuriore pro Mur. cap. XII. Sed & ex hoc testimonio clarifino Livii XXXIX, 19. patet , ubi Hifpalæ Fecenniæ SC. data dicitur gentis enuprio, &

TU.

I 4

[ocr errors]

familias jure posset teftari de curela : fa&um
eft , ut & morientes mariti cefiamencis de tu.
cela uxorum difponerent , & ita quidem dispo-
nerent, ut iis darent oprionem , quem vellent ,
tutorem fibi eligendi. Exemplum præclarum est
apud Livium XXXIX, 19. Hoc quuin conrra
veteres leges invexissent jureconsulei , invene-
sunt genera sutorum , quæ poteftate , id eft,
optione mulierum continerentur.

[ocr errors][ocr errors]

TUTOR IS OPTIO, quasi ei VIR TESTAMENTO DEDISSET. Vid. Comm. ad L. Jul. e Pap Zib. 11. Cap. X1. Illa erat ordinaria : hæc a prætore Urbano & tribunis plebis dabantur, fi femina cum tutore legitimo lege aut legitimo judicio agere vellet, ut eo auclore ageret, vel tutorem legitimum non ha. beret, vel is pupillus esset. Nam & pupilJis tutelam legitimam jure veteri delatam effe, jam Cujac. obs. XVII, 28. demonstravit. Ulpian. Fragm. XI, 24. Quum vero legitima tutela, quasi res jure Quiritium propria in jure posset cedi ; is, cui tunc cedebatur , vocabatur turor cefsitius, (b) cujus adininiftratio tamen cellabat, fimul ac legi. rimus vel obiisset , vel capite elset deminutus. Ulpian. Fragm. XI, 7. Fiebat autem illa ceflio , ne agnatus eo cnere perpetuo obruleretur, & quidem plerumque alteri agnato , fi recte conjecit Jac. Gothofred. ad L. 2. C.

Theod. de tutorib. ego curat, creando XIX. An XIX. Quæri etiam solet, an & mariti tutemariti lam uxoruin suscipere potuerint? Adfirmat id

Scipio Gentilis ad Apuleji Apolog. n. 1020. Sed uxorum ?

Domitiana erit quastio , five proponatur de iis , quæ in manum convenerant, five de illis , quæ tantum erant in matrimonio . Illæ non erant in tutela, fed in inanu & mancipio maritorum , adeoque no:1 magis poterat cutores ha

bere,

tutores

(h) Eft quidem apud Ulpian. Fragm. XI, 7. VOX

ceflicus , fed procul dubio legendum ceffatius, quemadmoduin & tutela ibidem vocatur ceffi. sia. Vid. Jo, vander Vrater obf. III, 2.

bere, quam filiæfamilias , quum non eflent capita libera. ( Vide fupra Lib. 1. Tit. X. n.6.) hæ sui juris & rerum suarum doininæ eranț, aft in tutéla non maritorum, fed agaatorum, vivebant, quia fine horum auctoritate nihil poterat de tutela legitima demiqui, uti paullo post demonftrabimus . Hinc apud Gruter. Infiript.p. DLIA 2. accurrit monimentum, quod mulier fecit SIBI , CONJUGI, ET TUTORI SUO. · Si uxores in tutela maritorum esse dicerentur, procul dubio id intelligendum esset improprie de äis , quæ in inanun convenerant, queinadmodun & hodie nonnunquain parentes a JCtis satis inconcinne naturales filiorum tutores adpellantur. Ex loco fane Ciceronis pro Flacco Xxxiv. (i) maritalis ifta tutela frultra colligi videtur a Schiltero Exerc. XXXVII, 229. Immo pofterioribus temporibus tantum abeft, ut maritus esse poslec uxoris tutor, ut ne cura

telam

I 5

(i) Locus Ciceronis eft : In minum , inquit ,

convenerat. Nunc audio. Sed quæro, 25sus an coemtione ? us non potuit, nihil enim poteft de tutela legitima fine omnium tutorum autoritate deminui. Coemtione? Omnibus ergo au£toribus. In quibus certe Flaccum fuiffe, non dices. Relinquia tur illud, quod vociferare non deftitit, non des buiffe, quum prætor effet , fuum negotium agere, aut mentionem facere hereditaris, Hic fane nihil habetur de tutela uxorum in maritos translaca, Nec colligi id poteft ex verbis : nihil por teft de tutela legitima fine omnium tutorü auctoritate deminui. De tutela enim legitima non deminuitur aliquid ita, ut maricus loco agnato. rum tutor fiar, fed ut uxor in manum conveniat, adeoque cutela ei plane non opus fit, velut marito dotem line au&oricare cucorum consticuat.

« PreviousContinue »