Page images
PDF
EPUB
[ocr errors]

XVIII

norum essent libertorum liberi. L. 3. pr.
$. 1. D. de legit. tut. Et hinc nata legitima
patronorum. tutela , quam per consequentiam
ex lege duodecim tabularum introdułtama

cte ait Ulp. Fragm. XI, 3. TIT. VIII. Diximus supra Tit. XII. §. IX. paVIII. O trem naturalem , emancipantem liberos, ulsigo legi- timæ mancipationi addidisse pactum fiducia : timæ pa. EGO VERO HUNC FILIUM MEUM TItutelz. BI MANCUPO EA CONDITIONE, UT

MIHI REMANCUPES, UT INTER BO.
NOS BENE AGIER OPORTET NE PROP-
TER TE TUAMQUE FIDEM FRAUDER.
Diximus etiam

tunc emtorem , feu patrem fiduciariuin, filium fibi mancipatun patri naturali remancipafle, a quo demum fuerit per vindictam manumiffus . Diximus denique id ideo factum effe , ut pater naturalis jura patronatus conjunctamque cum iis fpem fuccedendi ab intestato retineret. Vid. fupra Lib. 1. Tit. XII, 8. S. 9. Quum ergo penes patrem , tanquam patronum , spes remaneret

fucceffionis; ex prudentum interpretatione TIT. XIX. deferenda etiam ei videbatur tutela legititela fidu- ma , fi filius emancipatus adhuc effet impuciariz. bes. Mortuo porro patre, fratres iftius eman

cipati natu majores, fi ellent majorennes, ad tutellam vocabantur. Quum vero hi non efsent heredes ab inteftato, tutela illa non poerat dici legitima. Vocata ergo est fiduciaria , ab illo pacto fiduciæ, quod in emancipatione intercesserat. Quamvis ex Ulpiano pateat , olim non legitimam fratrum sed parentum tutelam dictam effe fiduciariam ; idque

vel ideo concinnius fit vocabulum , quod paEum illud fiduciæ non frater, sed pater emana cipans interpofuerit. Ita tamen & Modestinus hanc tutelam vocat L. 4. D. de legit. tut. nili & eam in legem falcein immifit Tribonianus . Vid. Ant. Schulting, ad Ulpian. Fragm. XI, s. p.595. Huber. Digrel.1, 1. 4.

IX. Enimvero , quum non deellent casus, TIT. XX. quibus & teftamentarii & legitimi tutores de 1.2Lex ficerent; vifum eft Romanis , nova lege cavere, tucoredaut impuberibus tunc tutores darentur. Factuin tivo quán ergo ea de re plebiscitum , quod LEGIS ATI. do lata? LIÆ (c) nomine injure laudatur. Tempus hujus legis latæ incertum est, nisi quod eam ante annuin ab U. C. DLXVII. conditam doceri pofsit ex Livio XXXIX, 6. Vid. Car. Sigon. de antiquo jure civ. Rom. I, 13. Invenimus faze ne, Arilium longum, Trib. plebis fuisse anno U. C. CCCIX. L. Atilium anno CCCXLIII. Liv. IX, 30. sed neutrum hanc legem tulisle verofimile eft, quoniam tunc nondum erat Prætor. Annum U. C. CCCCLX. quo prætor fuic M. Atilius Regulus, huic legi adsignat Steph. Vin. Pigh. in Annal. ad ann. CCCCLX.

sed

[ocr errors][ocr errors]

(6) ATILIA non ATTILIA dicitur hæc gens

apud Livium , Tacirum , Ciceronem , & ma-
xime in numis & marmoribus . Vide Fulv.
Urfin. defamil. Romanorum ex numifm. p.42.feq.
edit. Patini . Erat ea gen's Romze nobilissima
in tres potiffimum divisa familias , quarum
una Regulorum altera Serranorum tertia
Calatinorum cognomen ferebat , Gentis totius
feriem accurate dedic Jac. Perizon. Animadro
Hift. Cap. 1. p. 26.

Hein, Ant. Rom. T.I. 1

[ocr errors]
[ocr errors]

fed & hunc non magis auctorem legis effe arbitramur: maxime, quum Prætores plebifcita ferre non folerent. Procul dubio lata eft anno CCCCXLIII. a L. Acilio Regulo, Trib.

pleb. cujus meminit Liv. IX, 30. X. Quid X. Hac vero lege cautum eft, ut pupillis, Emilege & feminis, quibus nec testamentarius', nec

legitimus tutor effet , tutor daretur a prætore & majore parte tribunorum plebis. (d) Exemplum est apud Liv. XXXIX, 9. ubi Fecennia Hifpala prst patroni mortem,quia nullius in manu efo set , turorem a tribunis pratore petiisse dicitur. Dičius ejusmodi cutor Atilianus, nec non datie vus, a formula , qua uti Prætores solebant : DO TE TUTOREM. Brison, de Form.V.p.408.

XI. Sed quum ea lex Romæ tantum haberet XI. Lex locum : (Ulpian. Fragm. XI, 18.) anno U.C. Julia & Titia, DCCXXII. Augusto III. & M. Titio M. F. Rufo

Cofl. lata eft lex Julia & Titia. Henr. Valef. ad Excerpt. Peirefcian. p. 61. Tacit. Ann. III, 25. Quia enim antea diu in fola Sicilia fuerat moribus receptum, ut prætores pois opparois rj guwarŽivépíuires oug glu@v, pupillis den feminis agnatorum cura destitutis, tutores darent ; Diodor. Sic.' in Exerpr. Peires.p.397. factum eft, ut illud

jus

[ocr errors]

(d) Id vero ideo videtur sancicum , quia aliquando una cum prætore edida conscribe

certe hi a prætoribus in concilium adhibcbantur. Vid. Cic. de offic. III, 20. Ceterum hic id fingulare eft , quod plura Tribunorum plebis suffragia vincerent pauciora , quum alias fingulis etlec jus intercedendi curbandique reliquorum decreta. Observarum id jam a Fr. Hotomanno ,. & Arn, Yinnio ad pr. Inft, de Alil, tut,

SCto

jus hac lege etiam cum aliis provinciis commu. nicaretur , juberenturque præfides etiam in provinciis tutores dare. Vlpian, Fragm. loco

XII. Sed tamen hæc tutoris datio non unam Xil. Tue poftea fubiit mutationem. Quum enim tribu- tin conluni & prætores negligentius forsan eo munere libus fungerentur; fancitum est Scro Claudiano, ut

Claudiapupillis extra ordinem tutores a consulibus daren, no injuntur. Suet. Claud. XXIII. Hinc ad Trajani uf.aa. que tempora tutores & Confulibus datos legimus apud Plin. Epift. IX, 13. Horum ergo erat, fimul inquirere in tutoris conditionem atque indolem , ne quid res pupilli detrimenti caperent. $. 3. Inft. hon Quæstiones in ifta inquisitione propositas recenset Jac, Cujac. in Papinian. dio ad L. 3. C. de conf tat, p. 296.

XII. Mox tamen & consulares curelæ dif- XIII.Prę, plicuerunt . Unde jus dandi tutores prætori- for turer bus conftitutione reftituit M. Antoninus Imp. dus ab

ut singularem faceret Prætorem » Antoni. quem ab officio tutelarem vel pupillarem adpel. no. labant. Jul. Capitolin, vit. Marci: X. S. 3. Inft. hit. Hæc Prætura satis diu Romæ mansit. Nam ANICII AUCHENII BASSI, PRÆTORIS TUTELARIS mentio fit in marmore apud Reines Infor. VI; 4. Alia moniinenta, in quibus hujus Prætoris fit mentio , collegit Jole Catalio var. Lett. XX.

XIV. Paullo poft moribus invaluit, ut Ro- XIV.Premæ præfectus urbi & prætor fecundum fuain feaus ur. jurisdictionem ; in provinciis vero Præsides tor quan immo & Legati Procoss. ex fpeciali lege, id de tuto eft ex Oratione D. Marci tutores ex inquisicio- riac 7 be darent , qui tamen etiam inferiori inagi.

1

stra

.ita tamen

[ocr errors]

ftratui id negotii dare poterant , fi non adeo magnæ erant pupillorum facultates. So 4. Inft. hoc tit. L. 1. pr. §. 1. L. 3. L. 19. pro $. 1. D. h. t. Erant autem Defenfores civitarum, qui & ex dixos, & Vindices adpellati, fimiles tribunis plebis Rom. eorumque erat plebis jura adversus magiftratus tueri. L. 1. C. de offic. jurido Alex. Unde eos cum OTOTunTas, fervatoribus locorum , locorum judicibus, vicariis, qui juris dicundi cauffa a Præfectis præt. inittebantur, non confundendos monet Cujac. Obferv. III, 14. (e) Quæ loca cum L. 8. D. de tut. Ogn curar. datis ab his, diligenter, ut folet, Contendit Ger. Nood. de

Jurisd. 11, 8. p. 162. xv. Ju.

XV. Denique. Justinianus* sanxit, fi pupilli finiant vel adulti facultates ufque ad D folidos. yanova Cô- leant , Defensores civitatum una cum epi

fcopo, vel alii magistratus , : etiam 'non exspectata Præsidis juffione, vel Juridicus Ale.. xandrinus tutores vel curatores darent. L. 30.

C. de Epifc-aud. S. 5. Inft. hoc tit. XVI. Tu. XVI. Hæc tralatitia sunt . Antiquitatum tele mu- vero ftudiofis porro eft obfervandum, non solietum - lam pupillos tutelæ, jure veteri Romano, sub

fuifle, fed & feminas. Et Athenis quidem idem fieri consueverat , ubi noti mulieruin tutores, quos xveiss adpellabant. Vid. Guil. Budæi Comment, Grac. Ling. pag. 44. 45. Pfeiffer,

[ocr errors]

rigo

(«). Observata tamen diferentia, ut , fi Præsi

des ipli tutores darent , id fieret cum inquifi. tione : fin magistratus municipales , cum latifa dacione. Qua de re infra.

« PreviousContinue »