Page images
PDF
EPUB

legit V. C. Jac. Perizon. Differt, ad divin. Conftit. Deut. XXV. 5. p. 89.

XX. At extremis temporibus Justinianus xx. Julitotum illum adoptionis ritum turbavit, jubens nianiu ut adoptatus ab alio quam adfcendente, non tatio. tranfiret in alienam familiam & poteftatem, & tamen jus fucceffionis ab inteftato consequeretur. L. 10. princ. S. I. 2. C. hot. Quo ipso in eam conditionem redacti funt patres adoptivi, ut fine summa imprudentia adoptare non possent. De qua mutatione fatis lepida vid. Thomas. Dis. alleg. 1, 26.p. 40. /eq.

ΤΙ Τ.. ΧΙΙ.

Quibus modis jus pat. por. folvitur.

[ocr errors]

Atriam poteftatem ordinarie fuisse per:

petuam , jam supra TIT. IX. ex Dionyfio Halicarnaffeo oftendimus. Nihilominus tamen proditi erant quidam modi, folvendi patriam poteftatem , de quibus hoc titulo agendum.

1. Et primo quidem MORS, quum 0-1. Patria mnia jura personalia tollat, non poterat non poteltas & liberos patria poteftate liberare . Neque folveba

tur I) tamen morte avi nepotes liberabantur , fi pater effet fuperftes,' sed tunc in Kujus po- turali. teftatem recidebant: nifi is forte ante ab avo ellet emancipatus. Vid. Caj. Inft. 1, 6. princ. Quia enim patria poteftas erat dominium Quiritarium, ( vid. fupra Tit. IX. Ş. 1.) non poterat non jure hereditario ab'avo in patrem devolvi.

II.

morte na.

H 5

civili.

1. Ec II)

II. Quum vero ex principiis juris Romani & ii, qui CAPITIS DEMINUTIONEM vel maximam vel mediam fuerant pafli , civiliter mortui viderentur ; L. 63. S. fin. D. pro focio: factum eft, ut vel patre, vel filio capite deminuto , patria potestas solveretur. Erat enim hæc propria civium Romanorum Maxima vero capitis deminucio servos, media dimaid'de, extorres, afficiebat. Atqui fervi & peregrini nec habere, nec effe poterant in

patria potestate. Plin. Epift. x, 6. III. Quæ III. Hinc captivitate , fervitute , poenæ, tamen juse pot aquæ & ignis interdictione, deportatione live Jim & patris five filii, poteftas patria cellabat. (a) relicu. Priori tamen calu illa poftliminio ; (Caji Inft. lebatur . 1,6. 3.) posterioribus reftitutione plenaria pot

erat recuperari . L. 1. C. de Sent. pal. Ant.

Schult. ad Caji Inft. I. §. I. Pa 47. IV. Nec non II )

IV. Exspirabat etiam potestas patria ADadopcia.

OPTIO

[ocr errors]

(a) Ergo durante captivitate jus patriæ potefta

tis non in fufpenfà erat, ut loquitur. Ulp.
Fragm. X. 4.8. 5. Inft hat. fed plane perimeba-
tur ; & pottliminii demum jure recuperabatur,
quia fugebatur , poftliminio reversum nun-
quam in captivitate fuisse. d. S. s. Infthet. L.
16. D. de caps. poftlim. Hinc captivo patre
hberi vix valide nuptias contrahere teftari
hereditates adire poterant

Ubi vero pacer
poftliminio patriam poteftatem receperat, filii
ex nuptiis illis procreati in poreftatem avi
venicbant , bona a filiis acquisita ejus erant
teftamentaque eorum nulla erant , ac nuptias
tamen rescindere pater non poterat , Thomaf.
diff. ad bor, spol. s. feq.

[ocr errors]

>

[ocr errors]

1

OPTIONE: non quod filius sui juris fieret , sed quod in aliam gentem aliaque sacra transirer. Vid. fupra Tit. XI, 19. V. Sed præcipuus modus , quo patria pot- V.Et IV)

emanci. estas quam follemniffime folvebatur erat

patione . EMANCIPATIO, quæ ob triplicem , quæ fubinde facta est mutationem, in VETEREM, vel legitimam, ANASTASIANAM, & JUSTINIANEAM dividitur, S. 6. Inft. het. VI. VETUS illa erat actus legitimus , & VI. Cur

di Aa o hinc certis adhibitis formulis , & folleinni

mancipao tatibus coram eo magiftratu , apud quem tio? erat legis actio explicanda . Quun vero leges Romuli ac Decemvirorum ter venumdandi filios poteftatem indulliffent patribus , ftatuiffentque fimul , ut tertium manumissus filius fui juris fieret ; ( Supra Tit. IX, 6. ) commodiffimum visum eft Romanis , trina venditione imaginaria liberos e poteftate dimitti. Quuin vero omnes venditiones rerun mancipi per mancipationem fierent , id eft , adhibito ære & lilira. Vid. Aleand. & Schul. ting. ad Caj. Inftit.1,6.3. p.31. Sepu. consequens erat, ut & illa liberorum imaginaria venditio eodem ritu fieret. Et hinc dicta est EMANCIPATIO, de cujus vocabuli usu & fignificatione conferendi Barn. Briffon. de verbor. fignif. & Jo. Frid. Gronov. ad Senec. Epift. XLV, p. 27.

VII. Quoties ergo fiebat emancipatio, ad- VII. hibendi erant non minus qua n quinque teftes ; tionis veRomani cives (b)& puberes, & præterea alius teris ti:

H 6

ejuf. (6) Ica Cajus apud Porth.Comment.ad Top.cic. Ilt.

Ted

tus. Te

[ocr errors]

tus •

fentes ejufdem conditionis , qui libram teneret 2Libripés. Antesta. neam,

unde & Libripens adpellabatur, necnon alius qui Antestatus audiebat. Fit ejus inentio etiam a Prisciano Lib.viil. apud Pwifihop. 792. ubi verba Livii: Impubes libripens esse non poteft, neque arrestari: nec non in marmore apud Gruter. p. MLXXXI. ubi narratur, donationem & mancipationem factam LIBRIPENDE CLAUDIO DATIVO, ANTESTATO CORNELIO VICTORE. Ex quo lapide adparet, diversum a libripende fuisse arteftarum . Quum vero anteftarı fuerit, raktis auriculis alterum teftem advocare, & dicere:MEMENTO, QUOD ET MIHI IN ILLA CAUSSA TESTIS ERIS. Horat. Serm, 1, 9. v. 76. & ibi Acron & Porphyr. in Schol. isque ritus non folum in jus vocationi, fed & mancipationibus adhiberetur: (c) non abs re fufpicantur viri docti, anteftatum vocatum , qui teftes convocabat, corumque fidem, tacta auricula, obteftabatur. Merill, obferu. VIII, 37. Fr, Brum

mer. de Leg. Cinc, XIII, XIV. VIII.IV) VIII. Præseritem porro adeffe oportebat Pater na. non solum patrein naturalem, fed & emtorem, iuralis.

filii,

, quem Cajus patrem fiduciarium vocat. (d) fiducia

Hic sed camen & Latinos: Junianos . teftes admitti

consuevisse, docet Ulpian. Fragm. XX. 8. (e) Certe eciam in teftamentis, quæ fiebant ære

& libra adhibitas fuiffe was 70% av'ets, aurium tactiones, patet ex Clem. Alex. Strom. V.pag.

575. Conf. Brumm, de lege cinc. XIII. XIV. (d) Vix nomen hoc quadrat emtori filii. Man.

cipatione enim emtor non-fiebat pater, sed dominus, Fiducia quoque in tertia demum man

V) pater

BIUS.

Hic enim non idein videtur fuisse, ac ante. status , quum & ceteroquin emtor in mancipationibus ab intestato differret. Dictus autem pater fiduciarius a contractu fiducia , qui in tertia mancipatione interponebatur , vel ex novis legibus tacite interpofitus cenfebatur. S. ult. Inftit.de legit, agn.fucceff. Fiduciam autem, (ina quit Boeth.Comment, ad Cicer. Topic.iv.) accipit, cuicumque res aliqua mancipatur , ut remancipet.

IX. His ergo præsentibus , naturalis pater IX. VI ) filiuin fuum emtori emancipabat, id est, ma- mancipanu tradebat additis verbis : MANCUPO TI. tiones, BI HUNC FILIUM, QUI MEUS EST. At ille contra ea

NUNC EGO HOMINEM EX JURE QUIRITIUM MEUM ESSE AJO, ISQUE MIHI EMTUS EST HOC ÆRE, HAC ANEA QUE LIBRA, ftatimq; percussa libra , sestertium numum (e) dicis cauffa tradebat ei , a quo filium acceperat,

quem cipatione contrahebatur. Tunc ergo demum emror ifte fiduciarius vocari cæpit. Sed Anianus fortassis hic Cajum turbavit. Vid. Schul.

ting. ad Caj. Inft. 1,9.p.55. (e) Apud Cajum eft:Unum aut duos numos, Id ve

ro procul dubio ab Aniano eft. In mancipationibus , semper requirebacur numus unus, quatuor assium, id eft feltercius'. Teftantur inscripciones apud Gruteruni , & Spon. Mifcell.p.ccxc 11. in quibus semper in mancipationibus mentio fit SEȘTERTII NUMI UNIUS. Teftantur veteres Auctores, veluti Vicruv. Architect. 1, 4. Aumo sestertio mancipio dedis. Teltacur ipsum jus noftrum Lo ult. C. de donat, ubi conferri merentur Cujac. Obf. x, 37. XIX, 31. Ant. Augustir. Emend, II, 7. Fridr. Brunmer. de Leg. Cinc. xiv.

« PreviousContinue »