Page images
PDF
EPUB

ipfe contrarius, quum paullo ante negare eum viderimus in cuftodiam datum pro vinco haberi? Negamus, quia in L. 216. de V. S. de privato carcere; qui non nocebat fine vinculis ; hic autem de carcere publico loquitur. Vid. Jac. Cujac. ad Ulp. l. c.

(f) Ulp. ibid. §. 11. Caj. Inftit. I. 1, 3. nec opus videtur emendatione in textu Ulpiani, ubi pro veftigia emendatione refcribi jubent ftigmata. (g) Ulpian. ibid. non ergo fi tortus denulla culpa fuerat confeffus. Paull. Rec. Sent, ibid. §. 3. (h) Ferro depugnant gladiatores, cum beitus arenarii. Cujac. ad Ulp. Fragm. tit. I, 11. De utriufque plura nos in Comm. ad L. Jul. & Pap. Lib. II. Cap. 1. & 2.

(i) Immo & virgis cæfi publice. Caj. Inft. 1.1, 3. (1) Ulpian. ibid. Apud Suetonium Aug. cap. 40. eft: ne ullo libertatis genere civitatem adipifcerentur, id eft, nec cenfu, nee vindifta, nec teftamento.

(m) Suet. Aug. cap. 40. Ulp. ibid. (n) Ulpian. Fragm. I, 11.

CAP. II. (a)

De Ætate Manumittendorum per Vindiłłam. Minor XXX. annorum fervus ancillave cenJu (b) vindictave manumissus manumiffave civitatis Romana jus, nifi cauffa apud confilium probata, ne confequitor.

PROBATIONES. (a) Caput hoc fecundum fuit, quia & ætas pertinet ad qualitatem manumittendorum, de qua curiofe caviffe Auguftum tradit Sueton. 1. c. Meminit hujus capitis Dio LV. p. 557.ejufque fententiam fervavit Ulpian. Fragm. tit. 1. 12. (b) Cenfus non meminit Ulpianus l. c. quia ejus atate ab ufu pridem recefferat. Aft Fragm. Reg. vet. Jurifconfulti Pariatori LL. Mol. & Rom. fubjunctum S. 17. Et qui in cenfum ma

numis

numittitur, fi XXX. annos habeat civitate Romana potitur. Ergo non minor XXX. annis. CA P. III. (a)

De Etate & Conditione Manumittendorum per Teftamentum.

Minor XXX. annorum (b) testamento manumiffus manumiffave, quamvis in libertate moretur, liber tamen & civis Romanus ne efto. (c)

PROBATIONES. (a) Hoc caput a priore fejungi non potuit. Hinc conjunxit etiam utramque Ulpian. Fragm. I, 12. (b) Nifi libertas in hoc tempus data. Hinc frequens in teftamentis formula: LIBER ESTO, SI ANNORUM XXX. ERIT. L. 39. fam. erc. L. 46. de manum. teft. L. ult. ff. de reb. dub. L. 13. de ftatu lib. item QUUM PER LEGES LÍCEBIT, LIBER ESTO. L. 37. de man. teft. (c) Servi itaque erant, quamvis in libertate morarentur, nec fervire eos pateretur prætor. Poft Legem Juniam Norbanam omnes juftam libertatem per manumiffionem haud confequuti, præter dedititios. Latini erant, adeoque & hi ejufdem conditionis cenfebantur. Úlp. ib. & ad h. l. V. C. Ant. Scultingius.

С А Р. IV. (a)

De Conditione ex hujufmodi Parentibus

Natorum.

Ex his, qui quave juftam libertatem non confequuntur nati natave, cives Romani & in parentum poteftate ne funto. Sin civis Romanus hujufmodi mulierem, quafi civem, per errorem duxerit, five civis Romana per errorem

ei, qui dedititiorum numero erit, nupta fuerit; cauffa apud confilium probara, civitas tam liberis, quam parentibus, (b) prater eos, qui dedititiorum numero erunt, redditor, illique in patria poteftate funto.

PROBATIONES.

(a) Hoc quoque caput a fuperioribus fejungi non potuit. Expreffimus illud ex Ulpiani Fragm. VII, 4. Idem caput in mente habuit Cajus apud Pariat, LL. Mof. & Rom. Tit. XVI. dum feripht: Idem juris eft de his, quorum nomine ex L. Alia Sentia vel ex SC. poft mortem patris caussa probata in poteftate ejus futuri effent. (b) Probanda ergo cauffa erat vivas parentibus. At poftea ex SCto etiam poft mortem patris fieri poterat probatio. Cajus ibid. Unde miror, de fententia hujus SCti, & an eo diverfum quid a Lege Alia Sentia cautum ́sit, disputare ad Caji locum viros doctos.

CAP. V. (a)

De Minore XX. annis Manumittente.

Minori XX. annis (b) non aliter, quam per vindictam, (c) cauffaque apud confilium probata, (d) manumittere jus efto. (e)

PROBATIONES.

(a) Egere de hoc capite ULPIANUS Lib. II. L. 16. ff. de manum. vind. PAULLUS Lib. I. L. 27. de manum. vind. L. 15. eod. Unde id a fuperioribus proximum locum tenuiffe patet. Uri enim prima legis parte de conditione manumittendorum; ita fecunda de manumittentibus actum. Sententiam capitis habemus apud Caj. Inft. 1, 1. 7. Ulpian. Fragm. I, 13.& in §. 5. Inft. qui & ex quib. cauff. man. non poss. (b) Captum tamen annum XX. pro completo habitum, colligas ex L. 74. §. 1. ff. de SC. Treb. (c) At

[ocr errors]

(c) Atramen, qui vindicta poffunt apud confilium manu mittere, poffunt etiam heredem f. bi neceffarium teftamento fcribere PAULL. Lib. 1. L. 27. ff. de man. teft. (d) Modo cauffa ex affectų, non ex luxuria descendat. ULP. Lib. II. L. 16. de man, vind. Qualis eft Sanguinis conjunctio. ULPIAN. Lib. II. L. 12. eodem item conditionis implementum. PAULL. Lib. I, L. 15. ff. de man. vind. Alix cauffæ recenfentur in L. 9. 11. 12. fequ. f. eod.& §. 5. Inft. h. t. Sunt tamen quæ. dam non ex hac lege, fed ex SCis, de quibus L. 13. fin. de man. vind. L. 14. C. qui man. non poff. Add. Cujac. Obf. XV, 13.

(e) Quid fi minor XX. annis fervum alii dederit, ut manumitteretur? Vid. L. 7. §. ult. L. 16. §. 1. ff. de man. vind.

С А Р. VI. (a)

De Femina Manumittente.

Ne femina, nifi autoribus tutoribus fuis, (b) libertatem fervis dare jus efto.

PROBATIONES.

(2) De hoc quoque capite egit PA ULLUS Lib. 1. L. 16. ff. de auft. tut. Sententiam ejus fervavit Fragm. Vet. Jurifconfulti poft Pariat. LL. Mof. & Rom. §. 15.

(b) Étiamfi cæci fint tutores. PAULL. Lib. I. L. 16. de auff. iut. Si femina per epiftolam manumittebat, difputabatur, utrum, dum feriberet illa epiftolam, an tunc, quando eam feryus acceperit, interponenda fit auctoritas; Vid. daudar. Fragm. §. 15.

(c) Nifi jure liberorum per legem Papiam Pop. pæam tutela liberaretur. Fragm. Vet. Jurifconfulti S. 15. Ulpian. Fragm. II. §. ult. Addatur Comment. nofter ad Leg.Jul. & Pap. Lib. II. cap. If.

CAP. VII.

CA P. VII. (a)

De manumiffione in fraudem creditorum.

Qui in fraudem (b) creditorum manumifit; nihil egiffe cenfetor, (c) & manumiffus manumiffave fervus ancillave manento.

PROBATIONES.

(a) De hoc quoque capite PAULLUS adhuc Lib. 1. Commentarii fui egit. Sententia exftat apud Caj. Inft. 1, 1. 5. Ulpian. Fragm. I.14.inpr. Inft. h.t. L. 16. §. 2. ff. qui & a quib. man. lib. L. 1. C. qui man. non poff

(b) Quid vero eft in fraudem manumittere ? L. 10. ff. qui & a quib. man. lib. non fiunt. L. 79.ff. de R.J. Hac lege non miles folutus. L. 29. §. I. ff.qui&exquib. cauf. manum. Non tamen le gem violat, qui minor XX. annis heredem rogavit, ut fervum proprium manumitteret. L.34.§. 1. ff. de fideic. libert.

(c) Si id urgeant creditores. Antea enim manumifsus in eorum fraudem veluti ftatu liber erat. Lt. pr. de ftatu lib. Inde eft, quod libercas hujufmodi per Legem Eliam Sentiam dicitur RÉSCINDI, z. 5. §.2. ff. qui & a quib.manum. RETRAHI, L. 45. §. 2. de jure fifc. REVOCARI, L. 1. c. qui manum. non poss.

С А Р. VIII. (a)

De fervo neceffario herede inftituto.

Atramen ei, qui folvendo non est, (b) unum fervum, quem velit, (C) per teftamentum manumittere, & heredem inftituere (d) jus efto : & tunc manumiffus liber berefque neceffarius efto. Hein. Ant. Rom, T. I. F PRO

« PreviousContinue »