Page images
PDF
EPUB

Vertigo, facit: bic Dama est, non treffis agafo ,
Vappa do lippus, do in tenui farragine mendax.
Verterit hunc dominus, momento turbinis exit
Marcus Dama.

Virga, qua caput percutiebatur , vindilta vocata eft, ab eodem

ut putatur ,

Vindicio. Et de ea idem Persius Satyr. V, 88.

Vindilta poftquam meus a Prefore receffi. Conf. Claud. Paneg. delv. Conf. Honorii v. 612. De alapis in manumissione inflictis legi meTetur Casp. Barth. ad Sriton. Philipp. p. 406. De forinula inanumitrendi Feft. voce manumitti & Briffon. de Form. VIII. p. 724. Singulare est quod notavit Appianus , Labeonem morien, tem fervum domi dextra adprehendiffe & circumegifle. Ea fane manumiffio non fuit hæc follemnis per vindictam peracta , quippe quam in jure fieri oportebat, fed alia privata , & mortis cauffa facta , quæ tantum libertatem Latinain tribuebat : uti rem recte explicat

Merillius obf.VII, 14. P. 25. VI.Manu VI. Accessit porro III. ex legibus XII. Ta. millio per bularum manumiffio per teftamentum , qua testamen- fi quibus libertas daretur verbis directis :

DAVUS SERVUS MEUS LIBER ESTO : liberti ejusmodi vocabantur Orcini feu Charonita, quasi, qui nullum patronum , nifi in orco haberent. Jac. Cujac. Obf. lll, 23. Sin verbis precativis ufus esset testator : ROGO HEREDEM MEUM , UT DAVUM MANUMITTAT ; heres fiduciarius 'retinebat jura patronatus. Sin denique in certum diem vel fub conditione cuidain daretur libercas'; is ftatu liber audiebat, nec plenam

libertatem, nifi veniente die , vel existente Conditione, consequebatur. L. 1. pr. D. de ftatu lib. Feft. voce statu liber.

VII, Et hi quidem sunt antiquisfuni manu- YII. Erin mittendi modi. Loco inanumiflionis per cen- dis eccle. fum Imperatores Chriftiani (d) introduxerunt fiis. aliud manumissionis genus quod fiebat in SS. Ecclefiisg ubi recitatis juffu domini talulis, a clero fignatis, fervus libertatem consequebatur. Ita ritum exponunt Augustin. Serm.V. a Sirmondo edit, Papian. in Respons, 111. p. 829,

VIII., Paullo ante ea tempora invalueranç vint. Nec manuniffiones variæ minus follemnes, qua- non per eles, per epistolam 11. inter amicos. illa inicio pistolam,

inter amifine omni sollemnitate expediebatur, donec cos, & per Juftinianus quinque teftium exigeret subscri- convivia. ptionem L. um. §. 1. C. de Lat. libert, toll. Hec ita fiebat, ut dominus fervun , præfentibus amicis , vel liberum efle juberet, vel III. convivio adhiberet. Glofiæ nomicæ Labbxi: περ μωσαν ελάθερία και όταν σωεςαθήναι μου xeadow i donor , Per. menfam libertas eft, fi mecum epulari feruum juffero. Indecoruin scilicet oliin habebatur, cuin servis vilibusque homipibus accumbere, jisque non lecti, sed sub

E4

fellia

(d) Et quidem Conftantinus M.ceu pacec ex L. 1:

& 2. C. de his qui in eccl, manum. Conf. Sozom. Hift. eccl. I, 9: Videtur tamen Constantinus exemplum gentilium fequutus, qui & ip6 subinde vel in templis ad aras Deorum , vel in publicis populi cætibus manumittebant , ceu præclare observat Jac. Gothofred. ad L. un. Co Theod, de manum. in SS. Ecclefiis,

fellia erant parata. Hinc parafitus apud Plaut. in Sricho III, 4. V. 3 2.

Haud poftulo equidom, me in lefto accumbere;

Scis tu, me effe imi fubfellii virum.
Et in eadem comoedia servi duo: V, 4. v. 21.

Porius in fubfellio
Cynice accipieniur , quam in le&tis.
Quod fi ergo fervus juberetur accumbere :
fignuin hoc erat datæ libertatis. Plin. Epift.
VII, 16. Quo & locus Luc. XII, 37. a non-
nullis refertur. Sed & hic Justinianus quin-
que amicorunk , tanquam teftium , exegit
præsentiam L. un.C. de Lat. lib. roll. Sunt &
alii inodi innumerabiles Latinæ libertatis ,
uti ait Justinianus L. unic. C. de Int. libero.
soll. fic impofita puero bulla & prætexta ,
manumissus credebatur puer. Sueton. de clar,
Rhetor, cap. 1. Manumiffus cenfebatur fervus,
quein dominus actis interveniencibus filium
vocaverat , quamvis id non sufficeret ad ad-
optionem. $. 12. Inft. de adopt. Item, si
cilla a domino matronali habitu donata fuif-
fet, vel fervus domino volente fignaffet ta-
bulas . Quintilian. decl. xxxiv. Immo &
mortis caufa datam esse ejufinodi libertatem ,
ex l. 15. D. de manumiff. probat Merill. 06.

L. VII. cap. XIV. IX. Servi IX. Denique & ipfo jure , nolente licet nounun.. domino, servis nonnunquam libertatem danjue '11 dam fuisse novimus . Caussas_2 Juftiniano bertatem fere inventas accurate recenser Thomas. Dil. funt com de ufu pract, diftinct. bom. in ingen. dom lin fequuti,

bert. I, 12. X. Liber, X. Ceterum antiquißimis temporibus una

erat

an

rinorum

erat eademque omnium manumifforum liber- unum ini. tas: siquidem manumissione non folum liber- tio gerups tatem, fed & civitatis jura consequebantur, idque instituerat Servius Tullius, qui & ipse libertinæ fuerat conditionis . Dionyf. Halic. IV. p. 126. Quam in rem Cicero pro Corn. Balbo XXIV. Servos denique quorum vis dar fortuna conditio infirma eft, bene de republica meritos, per sape libertate, id eft, CIVITATE, publice dona tos videbamus. Civitatem ergo una cuin libertate consequebantur fervi, fed ita, ut in quatuor urbanas tribus , tanquam ignobiliores, describerentur. Flor. Epitom. Liv. XX. tipli

XI, Enimvero quum civitas deinde cota xi. Quod Iceleftissimorum hominum colluvie implere- mutatum tur, nequiffi nique homunciones, a domin's lege Elia

Sencia inanumisli, civiam jura invaderent; (Dionys. Hal. l. c. p. 228.) primum sub Augusto lege Ælia Sencia cautum eft , ne fervi sceleris caufsa publice cæsi, vincti, aut torti, aut ftigmate inufti, (e) impetrata a dominis libertate, inelio.

ris
(et Solebant enim fervi ob levia crimina flagele

lis cædi, dominisque reddi. L. 10. princ. D.
de pæn. L. ult. D. de Injur. Paull. Sent, recept.
P, 4. 22. Nonnunquam etiam ea lege redde.
bantur dominis, ut aliquamdiu in vinculis ha-
berentur. Paull. ho co do V. 18. 1. Fugitivis
vero servis epigramma in facie inurebatur
& calibus quidem plerumque ficceris : F. H.
E. L. T. Fugitivus hic of L. Tirii, Quibus
de notis mula congellere Oisel. ad Caji
Inft. 1, 1. 3. p. 16. seq. Lipf. Eleft. II, 15.
Räder. ad Martial. Epigr. II, 25. do VIII, 70,
Rad. Forner. Rer. Quorid. VI, 26. Tit. Pop-
ma de operis fer. Joan. Rhod. ad Scrib. Lar.

[ocr errors]
[ocr errors]

10.

ris eflent conditionis, quam dedititii. Sueton. Aug. LX. Dio Call. Lv. p. 556. Ulp.

Fragm. I, 11. Cajus Inftit. I, 1. 13. p. 15. XII. Et XII. Poftea A. U.C. DCCLXXI. M. Junio poftea le- Silano & L. Junio Norbano Balbo Coff. lata Norbana, eft lex Junia Norbana, qua constitutun, ut

manumiffi per epistolam aut inter amicos , aliisque modis minus sollemnibus, de quibus fupra §. VIII. non civitatis sed Latinorum tantum jura consequerentur. Ulpian. Fragm. 1,

Caj. Inft. L. 1. 2. & ibi viri docti . Hinc non desunt exempla manumiffionum per epistolamn aut inter ainicos, per vindictam deinde ideo confirmatum , ut liberti jura civitatis confequerentur. Plin. Epift. VII, 16. Nonnunquam & ab Imperatoribus Latini Juniani jura Quiritium impetrabant. Plin. Ep. X, 4. Introducti fubinde & alii modi, quibus jura Quiritium consequerentur Latini Juniani , veluti , fi quis uxorem duxerat teftatione interposita, quod liberorum quarendorum cauffa id fecerit , ex eoque matriinonio. natus erat filius : fi quis Ronæ triennio inter vigiles militaverat: fi nave X. M. modiorum frumentuin Romain deportaverat. Suet. Claud. XIX. fi ædificiun Romæ conftruxerat. Vid. Vlpian. III, 2. sequ.

XIII.

gum.cap. 231. Jo. Nicol, de sigl. vet. xxv. Scigmara ejusmodi vulţibus imprimi vetuit Conftansinus L. 17. C. de pæn. ex eo quoque tempore fervis fugitivis circumdata collaria, vel lamina collis adpensæ, quibus epigrammata inscripra. Delineatas ejusmodi lamellas dedic Jac. Spon. Miscell, Ernd. Aptig: P. 309.301.

« PreviousContinue »